Chẩn đoán hiện trường gia cầm: Phân biệt bệnh đường ruột và kỹ thuật mổ khám chuyên sâu - Chăn nuôi Việt Nam
    • Giá heo thịt hơi miền Bắc 46.000 đ/kg
    • Giá heo thịt hơi miền Trung 43.600 đ/kg
    • Giá heo thịt hơi miền Nam 45.000 đ/kg
    • Giá gà thịt lông màu miền Bắc 50.000 đ/kg
    • Giá gà thịt lông màu miền Trung 49.200 đ/kg
    • Giá gà thịt lông màu miền Nam 49.500 đ/kg
    • Giá gà chuyên thịt miền Bắc 37.000 đ/kg
    • Giá gà chuyên thịt miền Trung 34.000 đ/kg
    • Giá gà chuyên thịt miền Nam 34.000 đ/kg
    • Giá vịt thịt miền Bắc 39.000 đ/kg
    • Giá vịt thịt miền Trung 38.600 đ/kg
    • Giá vịt thịt miền Nam 32.400 đ/kg
    • Giá trứng gà miền Bắc 1.700 đ/quả
    • Giá trứng gà miền Trung 1.810 đ/quả
    • Giá trứng gà miền Nam 1.670 đ/quả
    • Giá trứng vịt miền Bắc 2.000 đ/quả
    • Giá trứng vịt miền Trung 2.290 đ/quả
    • Giá trứng vịt miền Nam 2.350 đ/quả
    •  
  • Chẩn đoán hiện trường gia cầm: Phân biệt bệnh đường ruột và kỹ thuật mổ khám chuyên sâu

    [Chăn nuôi Việt Nam] – Chiều ngày 01/10/2026, tại tỉnh Ninh Bình, Công ty Cổ phần Công nghệ Sinh học Tân Việt phối hợp cùng Công ty EW Nutrition tổ chức thành công chương trình tập huấn kỹ thuật chuyên sâu về các bệnh lý trên gia cầm.

     

    Chương trình được dẫn dắt trực tiếp bởi ông Jerico de Sagun – Quản lý Kỹ thuật Khu vực SEAP của EW Nutrition và được phiên dịch chuyên môn bởi ông Châu Điền Nhật Minh – Tổng giám đốc EW Nutrition Việt Nam. Khóa đào tạo đã cung cấp toàn diện cẩm nang hành nghề từ lý thuyết phân định bệnh lý trên gia cầm đến thực hành mổ khám hiện trường, giúp nâng cao năng lực chẩn đoán và bảo vệ uy tín doanh nghiệp trước những phàn ánh của người chăn nuôi.

     

    Phân biệt bản chất bệnh đường ruột và vấn đề thức ăn chăn nuôi

     

    Mở đầu phiên thảo luận, ông Jerico de Sagun chỉ ra một thách thức điển hình tại các trang trại: khi xảy ra sự cố, người chăn nuôi thường khó phân biệt chính xác nguyên nhân gây ra. Nhiệm vụ cốt lõi của đội ngũ kỹ thuật là không được phỏng đoán cảm tính mà phải nắm vững cơ chế phân định rạch ròi bản chất giữa vấn đề bệnh lý và các yếu tố dinh dưỡng thông qua các phương pháp kiểm chứng khoa học.

    Ông Jerico de Sagun – Quản lý Kỹ thuật Khu vực SEAP của EW Nutrition trực tiếp phân tích các chỉ số và dấu hiệu bệnh lý đường ruột trên gia cầm

     

    Nhận diện bệnh qua trạng thái và kết cấu phân

     

    Để thấu hiểu tình trạng của đàn vật nuôi, việc quan sát phân tưởng chừng đơn giản nhưng lại đóng vai trò như một tấm gương phản chiếu chính xác các rối loạn bên trong cơ thể. Về sinh lý bình thường, hệ tiêu hóa của gia cầm thải ra hai dạng phân chính: phân ruột non được bài tiết liên tục theo chu kỳ tiêu hóa và phân manh tràng có kết cấu đậm đặc, cô quánh hơn. Khi đường ruột bắt đầu chớm xuất hiện những rối loạn hoặc tổn thương nhẹ ở lớp niêm mạc, kết cấu phân sẽ mất đi sự nguyên vẹn vốn có, bắt đầu lỏng nhẹ hoặc thay đổi màu sắc. Trầm trọng hơn, khi quá trình bệnh lý tiến triển sâu, sự xuất hiện của bọt khí trong phân chính là dấu hiệu chỉ điểm quá trình lên men và sinh hơi mạnh mẽ do hệ vi sinh vật đường ruột bị mất cân bằng nghiêm trọng. Đặc biệt, sự hiện diện của phân lẫn máu tươi là dấu hiệu báo động đỏ, là chỉ thị sinh học mạnh mẽ của bệnh cầu trùng cấp tính hoặc bệnh viêm ruột hoại tử do vi khuẩn bùng phát.

    Ông Châu Điền Nhật Minh – Tổng giám đốc EW Nutrition Việt Nam phiên dịch chuyên môn tại buổi tập huấn

     

    Bệnh lý đường ruột và ký sinh trùng, vi khuẩn

     

    Theo ông Jerico, các bệnh lý đường ruột thường có nguyên nhân sinh học, vi sinh vật cụ thể và tập trung gây tổn thương khu trú tại các đoạn khác nhau của hệ tiêu hóa. Đối với bệnh cầu trùng do các loài nguyên sinh động vật thuộc chi Eimeria ký sinh và phá hủy tế bào biểu mô ruột, đặc điểm sinh sản của noãn nang là cực kỳ khủng khiếp khi từ một noãn nang ban đầu có thể nhân lên tới hàng triệu noãn nang chỉ sau chưa đầy ba tuần, phóng thích ào ạt ra môi trường và tái nhiễm đàn. Các loài Eimeria có tính đặc hiệu vùng rất cao, trong đó loài E. tenella tấn công chuyên biệt vào manh tràng, phá vỡ mao mạch máu gây tiêu chảy phân máu tươi hoặc máu cục rất nặng, trong khi các loài như E. acervulina và E. maxima tấn công sâu vào tá tràng và ruột non, làm bong tróc lớp niêm mạc và tạo ra dịch phân có màu cam đặc trưng. Tiếp nối sau đó, bệnh viêm ruột hoại tử thường do vi khuẩn Clostridium perfringens sinh độc tố tấn công khi có sự tổn thương sẵn có của niêm mạc ruột, gây hoại tử màng nhầy, thành ruột mỏng, dễ đứt đoạn và chứa đầy khí.

     

    Các vấn đề xuất phát từ độc tố nấm mốc (Mycotoxin)

     

    Ngược lại với các bệnh truyền nhiễm khu trú, các vấn đề xuất phát từ độc tố nấm mốc không lây lan qua đường sinh vật mà tác động hệ thống, lan rộng trên toàn bộ các cơ quan nội tạng của gia cầm, đặc biệt tập trung tấn công mạnh mẽ vào gan và thận – hai cơ quan đóng vai trò là nhà máy lọc và giải độc chính của cơ thể. Khi nhiễm độc tố nấm mốc như aflatoxin hay T-2 toxin, gan không thể thực hiện chức năng chuyển hóa, dẫn đến hiện tượng gan sưng hoặc teo, chuyển màu nhợt nhạt bất thường kèm theo các điểm xuất huyết đốm rải rác. Thận chịu áp lực lọc thải quá lớn sẽ chuyển sang trạng thái sưng to, đổi màu nhợt nhạt, xuất hiện các vùng xuất huyết nặng và tích tụ các mảng urat trắng. Bên cạnh đó, độc tố nấm mốc còn gây ra hàng loạt triệu chứng ngoại vi nghiêm trọng như hiện tượng cổ trướng do tích nước trong khoang bụng, mề bị loét sâu, niêm mạc khoang miệng và đầu lưỡi bị tổn thương loét rộp, cùng hiện tượng lắng đọng tinh thể axit uric bọc quanh nội tạng.

     

    Từ một tình huống thực tế tại hiện trường về hiện tượng trại nuôi bị bùng phát phân ướt, ông Jerico nhấn mạnh bài học cốt lõi: Khi đội ngũ kỹ thuật mổ khám mà không tìm thấy các tổn thương bệnh lý rõ rệt như không xuất huyết ruột hay không có tổn thương niêm mạc đặc trưng nhưng đàn gà vẫn biểu hiện tiêu chảy kéo dài và còi cọc, thì nguyên nhân không nằm ở vi sinh vật ký sinh mà bắt nguồn từ chất lượng thức ăn hoặc độc tố nấm mốc. Việc chẩn đoán đòi hỏi một quy trình điều tra toàn diện, phối hợp chặt chẽ, khoa học giữa người chăn nuôi, kỹ thuật viên hiện trường và dữ liệu kiểm nghiệm phòng thí nghiệm, tuyệt đối không được phỏng đoán cảm tính hay vội vàng kết luận khi chưa có đầy đủ bằng chứng định lượng.

     

    Nhận diện các bệnh lý trên gia cầm qua thực hành mổ khám

     

    Chuyển sang phần thực hành, ông Jerico de Sagun đã trực tiếp thực hiện và hướng dẫn tường tận quy trình mổ khám chuẩn hóa nhằm đánh giá sức khỏe toàn diện của đàn gia cầm. Quy trình này đòi hỏi sự tuân thủ nghiêm ngặt từ khâu lấy mẫu ngẫu nhiên ít nhất năm con gà từ các vị trí đầu, giữa và cuối chuồng để đảm bảo tính đại diện khách quan, cho đến phương pháp tiêu hủy nhân đạo bằng thao tác trật khớp cổ nhanh gọn trong vòng một đến hai giây nhằm chấm dứt sự đau đớn của con vật và tránh gây xuất huyết giả tạo ở khí quản.

     

    Khi tiến hành mổ khám, chuyên gia khuyến nghị thao tác xuôi từ phần đầu đi xuống phía dưới để tránh bỏ sót các cơ quan nội tạng quan trọng. Kỹ thuật viên cũng cần ghi nhớ thời điểm nửa đêm khi gà đang nghỉ ngơi là lúc vàng để lắng nghe chính xác các âm thanh hô hấp bất thường. Song song với đó, việc ghi chép thông tin vào biểu mẫu checklist và sử dụng tính năng khoanh vùng chú thích ngay trên hình ảnh bệnh tích là nguyên tắc bắt buộc để tránh nhầm lẫn khi truyền tải dữ liệu cho các chuyên gia tuyến trên phân tích.

    Những tình huống thực tế tại trại được chuyên gia Jerico de Sagun mổ xẻ chi tiết, giúp học viên loại bỏ tư duy phỏng đoán cảm tính khi xử lý sự cố

     

    Dưới sự hướng dẫn trực tiếp, hàng loạt bệnh lý nguy hiểm đã được mổ xẻ và phân biệt rạch ròi. Đối với nhóm bệnh do vi-rút, hội chứng viêm phế quản truyền nhiễm biến chủng gây tổn thương thận nặng nề với biểu hiện thận sưng to, nhợt đục và tích tụ mảng bám urat, đồng thời để lại di chứng làm gà đẻ có dáng đi như chim cánh cụt, ổ bụng chứa đầy nước hoặc lòng đỏ trứng do teo tiêu ống dẫn trứng từ nhỏ, khiến chất lượng trứng sụt giảm nghiêm trọng với vỏ mỏng và lòng trắng loãng. Hội chứng thiếu máu truyền nhiễm làm teo tóp cặp hạch cổ miễn dịch, gây giảm độ đồng đều của đàn và làm tủy xương trống rỗng, máu nhợt nhạt mất khả năng đông máu nhanh.

     

    Trong khi đó, bệnh Gumboro khiến túi Bursa sưng to và xuất huyết nặng bên trong đến mức chuyển màu đỏ thẫm như trái mận, đồng thời gây xuất huyết dải dày đặc ở cơ đùi và cơ ngực khác biệt hoàn toàn với các đốm xuất huyết nhỏ do độc tố. Bệnh Marek biểu hiện đa cơ quan với tình trạng liệt chân cánh, sưng to đám rối dây thần kinh hông, bất thường đồng tử mắt cùng các khối u ở lách, tiền mề và thận, trong khi viêm gan thể vùi gây tử vong cao cấp tính do gan và thận bị hủy hoại hoàn toàn chỉ trong một đến hai ngày.

    Khoảnh khắc thực hành mổ khám gia cầm trực quan tại hiện trường

     

    Đối với nhóm bệnh do vi khuẩn và ký sinh trùng, tổn thương gan do vi khuẩn Clostridium thường xuất hiện các vệt xanh đặc trưng, còn vi khuẩn Salmonella gây ra các đốm hoại tử màu trắng trên nền gan biến màu. Đặc biệt, đối với bệnh do Mycoplasma, việc quan sát hệ thống túi khí thay vì chỉ nhìn vào phổi mang lại giá trị chẩn đoán cao nhất; túi khí khỏe mạnh phải hoàn toàn trong suốt, trong khi sự xuất hiện của hiện tượng mờ đục, bọt khí, dịch tiết hoặc dày đợt chính là các mức độ chỉ thị rõ ràng cho sự xâm nhập của mầm bệnh. Ngoài ra, những tổn thương loét niêm mạc khoang miệng có thể xuất phát từ độc tố nấm mốc T-2 hoặc do kích thước hạt cám quá nhỏ làm mất đi cơ chế tự làm sạch tự nhiên trong miệng gà.

     

    Khép lại chương trình, ông Jerico de Sagun gửi gắm thông điệp mạnh mẽ rằng mục tiêu đào tạo không nhằm biến mỗi nhân sự thành một nhà nghiên cứu chuyên sâu, mà là trang bị tư duy chẩn đoán có hệ thống. Sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa việc quan sát tinh tế, khai thác lịch sử dịch tễ, mổ khám chuẩn xác và kiểm nghiệm phòng lab sẽ là chìa khóa vững chắc giúp đội ngũ kỹ thuật tự tin bám sát hiện trường, mang lại những giải pháp tối ưu và thiết thực nhất cho người chăn nuôi.

     

    Kết thúc khóa học chuyên sâu, các học viên từ đội ngũ Tân Việt đã trải qua bài đánh giá đầu ra để hệ thống lại toàn bộ kiến thức khoa học đã tiếp thu, đồng thời được ông Jerico de Sagun và ông Châu Điền Nhật Minh trực tiếp trao thưởng cho những học viên xuất sắc và trao chứng chỉ hoàn thành khóa học.

     

    Một số hình ảnh khác tại sự kiện:

    Toàn cảnh buổi tập huấn kỹ thuật chuyên sâu về gia cầm Việt Nam

     

    Ông Jerico de Sagun thực hành trực tiếp tại hiện trường

     

    Đông đảo các học viên đến tham gia buổi tập huấn và học tập nghiêm túc

     

    Các học viên thực hiện bài test nhanh kiến thức cuối buổi học

     

    Ban lãnh đạo trao quà cho các học viên đạt điểm cao trong bài kiểm tra

     

    Ông Trương Long Vân – Giám đốc Công ty Cổ phần Công nghệ Sinh học Tân Việt phát biểu bế mạc buổi tập huấn

     

    Ông Trương Long Vân – Giám đốc Công ty Cổ phần Công nghệ Sinh học Tân Việt tặng hoa diễn giả

     

    Thùy Linh

     

    Xem thêm:

     

    Công ty Thức ăn chăn nuôi Hòa Phát Hưng Yên tổ chức lớp học chuyên sâu về gia cầm, nâng tầm năng lực cho đội ngũ kỹ thuật và kinh doanh

    Tối ưu hóa năng suất chăn nuôi heo: Từ quản trị chuồng nái đến chiến lược vỗ béo

    1 Comment

    1. Phúc Vinh

      Có thể cho mình xin file bài báo cáo được không ạ

    Để lại comment của bạn


    Bình luận mới nhất

    • [Tạp chí Chăn nuôi Việt Nam] – Theo UBND xã Minh Châu – Ba Vì – Hà Nội, xác định lợi thế về đất đai, khí hậu nên những năm qua đã đẩy mạnh sản xuất nông nghiệp là chính, trong đó xã tập trung đến phát triển chăn nuôi bò sinh sản, bò thịt. […]

    • [Tạp chí Chăn nuôi Việt Nam] – Trong bối cảnh bệnh Dịch tả lợn châu Phi (DTLCP) đã xảy ra tại TP Hồ Chí Minh, thành phố càng nỗ lực thực hiện các biện pháp kiểm soát chăn nuôi, giết mổ và tiêu thụ gắt gao. Hơn nữa, khảo sát một đêm tại thị trường […]

    • [Tạp chí Chăn nuôi Việt Nam] – Anh Trần Văn Toản, ở khu vực Bình Yên B, phường Long Hòa, quận Bình Thủy, TP. Cần Thơ là người đầu tiên ở Đồng bằng sông Cửu Long mở trang trại nuôi chim công rất thành công mà cho thu nhập hơn 200 triệu đồng/năm.   1/ […]

    • Giống chim này có khả năng thích ứng cao với điều kiện khí hậu ở nước ta, tỷ lệ nuôi sống đạt 94-99%.

    • Để đàn gà sinh trưởng phát triển tốt có tỷ lệ sống cao cần thực hiện tốt kỹ thuật úm gà con

    • Việt Nam cùng với Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Mỹ… là những nước đã nuôi trồng thành công đông trùng hạ thảo.

    • Gà vảy cá được mệnh danh là “mỹ kê” đã được nhiều đại gia Việt sẵn sàng chi tiền triệu để hữu cặp gà vảy cá đẹp.

    • Cừu chính là loài vật nuôi thích hợp với những điều kiện khắc nghiệt của vùng đất Ninh Thuận.

    • Nghề nuôi chim cút đẻ hiện đang phổ biến ở rất nhiều hộ gia đình tại các địa phương và mang lại hiệu quả kinh tế khá.

    • Tỉnh Phú Thọ với địa hình đa dạng: nhiều gò, đồi thấp, dải đồng bằng thuận lợi cho chăn nuôi, trong đó, có chăn nuôi gà lông màu.