[Chăn nuôi Việt Nam] – Trong bối cảnh chuỗi cung ứng nguyên liệu ngày càng mở rộng, biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp và yêu cầu về an toàn TĂCN ngày càng cao, công nghệ bảo quản đang trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi sản xuất.

Bảo quản – mắt xích quyết định chất lượng TĂCN

Việc lưu trữ nguyên liệu và TĂCN không còn đơn thuần là khâu hậu cần mà đã trở thành điểm kiểm soát quan trọng, góp phần bảo đảm an toàn thức ăn, duy trì giá trị dinh dưỡng và nâng cao hiệu quả kinh tế. Trong bối cảnh chuỗi cung ứng ngày càng mở rộng, nguyên liệu được thu mua từ nhiều vùng khí hậu khác nhau với thời gian lưu trữ kéo dài, những hạn chế của phương pháp bảo quản truyền thống ngày càng bộc lộ rõ.

Biến động nhiệt độ, độ ẩm, quá trình oxy hóa, thất thoát dinh dưỡng và nguy cơ hình thành độc tố nấm mốc là những thách thức lớn trong bảo quản. Đối với nguyên liệu giàu chất béo, oxy hóa lipid làm giảm giá trị năng lượng và độ ngon miệng của thức ăn, trong khi vitamin và nhiều hoạt chất chức năng rất nhạy cảm với điều kiện lưu trữ.

Theo ông Alfonso Garrido – Giám đốc điều hành Symaga, ngành TĂCN đang phải đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng ngày càng cao trong bối cảnh biến đổi khí hậu và chuỗi cung ứng kéo dài. Vì vậy, kho lưu trữ không còn là nơi chứa nguyên liệu mà đã trở thành mắt xích quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng, an toàn và hiệu quả sản xuất.

Ông cho biết, chỉ những biến động nhỏ về nhiệt độ hoặc độ ẩm trong silo cũng có thể gây ngưng tụ, thúc đẩy vi sinh vật phát triển, làm oxy hóa chất béo, suy giảm dinh dưỡng và hình thành độc tố nấm mốc. Trong khi đó, các phương pháp bảo quản truyền thống chủ yếu dựa vào kiểm tra thủ công, giám sát hạn chế và xử lý sau khi sự cố xảy ra nên không còn đáp ứng yêu cầu hiện nay. Thay vào đó, ngành cần các hệ thống giám sát liên tục và giải pháp chủ động giảm thiểu rủi ro, biến kho lưu trữ thành công cụ bảo vệ chất lượng thay vì chỉ thực hiện chức năng lưu giữ nguyên liệu.

Hướng tới các hệ thống thông minh, kết nối và tự động hóa

Cốt lõi của các công nghệ lưu trữ TĂCN hiện nay nằm ở hệ thống giám sát dựa trên cảm biến. Các hệ thống này đo nhiệt độ, độ ẩm tương đối, nồng độ oxy và carbon dioxide bên trong các silo và nhà kho theo thời gian thực, cho phép giám sát thông qua các nền tảng kỹ thuật số. Các cảm biến này thường hoạt động tích hợp với cơ sở hạ tầng IoT (Internet vạn vật). Điều này cho phép người vận hành theo dõi điều kiện lưu trữ từ xa và nhận được cảnh báo tức thì khi các giá trị ngưỡng được xác định trước bị vượt quá. Cách tiếp cận này mang lại cơ hội kiểm soát phòng ngừa thay vì can thiệp sau khi vấn đề đã phát sinh.

Cốt lõi của các công nghệ lưu trữ TĂCN hiện nay nằm ở hệ thống giám sát dựa trên cảm biến.

Một thành phần quan trọng khác của hệ thống kho chứa thế hệ mới là các giải pháp điều khiển nhiệt độ và thông gió tự động. Các hệ thống này phân tích điều kiện môi trường và chỉ hoạt động vào thời điểm tối ưu. Nhờ đó, chúng vừa giảm nguy cơ ngưng tụ hơi ẩm và nấm mốc, vừa ngăn ngừa tiêu thụ năng lượng không cần thiết. Hơn nữa, các giải pháp silo thông minh cho phép phát hiện các “điểm nóng” bằng cách lập bản đồ kỹ thuật số các khu vực khác nhau bên trong silo. Kết hợp với các ứng dụng truy xuất nguồn gốc kỹ thuật số, các hệ thống này giúp ghi lại điều kiện bảo quản cho từng lô hàng.

Trong số các công nghệ quan trọng nhất là:

• Cảm biến nhiệt độ và độ ẩm độ chính xác cao được phân bố khắp silo.
• Nền tảng giám sát từ xa dựa trên IoT cung cấp quyền truy cập dữ liệu và cảnh báo theo thời gian thực.
• Hệ thống thông gió tự động điều chỉnh luồng không khí dựa trên điều kiện bên trong thay vì lịch trình cố định.
• Kỹ thuật kết cấu tiên tiến để tối ưu hóa luồng không khí, giảm sự ngưng tụ và ngăn ngừa sự phân tách vật liệu.
• Công cụ truy xuất nguồn gốc kỹ thuật số tích hợp dữ liệu lưu trữ vào hệ thống ERP và hệ thống quản lý nhà máy.

Đề cập đến phương pháp tiếp cận của Symaga, một nhà cung cấp giải pháp lưu trữ hàng đầu được công nhận trên toàn cầu,  Garrido  lưu ý rằng, với tư cách là một công ty, họ tập trung vào việc kết hợp thiết kế kết cấu chắc chắn với khả năng giám sát kỹ thuật số. “Các silo của chúng tôi được thiết kế để đảm bảo độ kín khí tối ưu, thông gió hiệu quả và độ ổn định kết cấu trong các điều kiện khí hậu khác nhau. Chúng tôi cũng tích hợp các hệ thống giám sát cho phép người vận hành theo dõi sự thay đổi nhiệt độ và phản ứng trước khi rủi ro leo thang. Chúng tôi cung cấp các bộ phận chặn hạt và hệ thống nạp liệu được trang bị tấm chắn để ngăn ngừa hư hỏng và vỡ hạt, cũng như các giải pháp giảm thiểu sự phân tách hạt và hình thành bụi, do đó giảm nguy cơ cháy nổ và khả năng phát triển độc tố nấm mốc. Mục tiêu là biến silo thành một tài sản thông minh, một tài sản hỗ trợ quản lý chất lượng, hiệu quả hoạt động và ra quyết định dựa trên dữ liệu”.

Hệ thống lưu trữ thông minh

Hệ thống lưu trữ thông minh đang chuyển đổi quản lý an toàn TĂCN từ xử lý sự cố sang chủ động phòng ngừa và dự báo rủi ro. Nhờ giám sát liên tục nhiệt độ, độ ẩm và các điều kiện bảo quản, hệ thống có thể phát hiện sớm nguy cơ hình thành độc tố nấm mốc, đồng thời duy trì môi trường lưu trữ ổn định, hạn chế quá trình oxy hóa và bảo vệ các thành phần dinh dưỡng như chất béo, axit amin và vitamin.

Công nghệ này cũng góp phần kéo dài thời gian bảo quản, duy trì chất lượng vật lý và nâng cao hiệu quả chế biến TĂCN. Bên cạnh đó, dữ liệu lưu trữ được số hóa theo từng lô sản phẩm, giúp truy xuất nguồn gốc, nhanh chóng xác định nguyên nhân khi xảy ra sai lệch chất lượng, hỗ trợ kiểm toán và thu hồi sản phẩm khi cần thiết. Nhờ đó, hệ thống lưu trữ thông minh không chỉ là giải pháp công nghệ mà còn trở thành công cụ chiến lược trong quản lý chất lượng và rủi ro của doanh nghiệp.

Những lợi ích mà hệ thống kho thông minh mang lại khá rõ ràng:

• Ngăn ngừa độc tố nấm mốc:  Sục khí sớm hoặc di chuyển sản phẩm có thể ngăn ngừa sự phát triển của nấm trước khi xảy ra ô nhiễm.
• Ổn định chất dinh dưỡng:  Kiểm soát quá trình oxy hóa và tích tụ nhiệt giúp bảo vệ vitamin, chất béo và protein.
• Kéo dài thời hạn sử dụng:  Điều kiện bên trong ổn định làm giảm sự hư hỏng theo thời gian.
• Truy xuất nguồn gốc theo lô: Hồ sơ kỹ thuật số về điều kiện bảo quản cung cấp đầy đủ tài liệu cho các cuộc kiểm toán và tuân thủ quy định.

Quản lý chi phí với công nghệ lưu trữ thế hệ mới

Trong ngành công nghiệp TĂCN, tính bền vững và quản lý chi phí ngày càng gắn bó chặt chẽ với nhau. Công nghệ lưu trữ thế hệ mới cung cấp các giải pháp góp phần đạt được cả hai mục tiêu cùng một lúc. Hệ thống sục khí và làm mát tiết kiệm năng lượng giúp giảm tiêu thụ điện năng bằng cách chỉ hoạt động khi cần thiết. Điều này không chỉ làm giảm chi phí vận hành mà còn góp phần giảm phát thải khí nhà kính.

Việc ngăn ngừa sự hư hỏng và hao hụt trong quá trình bảo quản giúp giảm thiểu tổn thất kinh tế, đặc biệt là đối với các nguyên liệu có giá trị cao. Đồng thời, giảm thiểu tổn thất trong chuỗi cung ứng thực phẩm – TĂCN làm giảm nhu cầu sản xuất và vận chuyển, từ đó giúp giảm lượng khí thải carbon. Về vấn đề này, các công nghệ bảo quản hiện đại đã trở thành một yếu tố bền vững quan trọng hỗ trợ các nhà sản xuất TĂCN đạt được các mục tiêu về môi trường.

Những đóng góp của các giải pháp lưu trữ tiên tiến đối với tính bền vững và quản lý chi phí:

• Tối ưu hóa năng lượng: Hệ thống thông gió tự động chỉ hoạt động khi cần thiết, giảm tiêu thụ điện năng không cần thiết.
• Giảm tổn thất: Phát hiện sớm hư hỏng giúp ngăn ngừa việc phải loại bỏ sản phẩm trên diện rộng.
• Tỷ lệ hao hụt thấp hơn: Khả năng niêm phong cấu trúc và kiểm soát độ ẩm được cải thiện giúp giảm thiểu tổn thất về số lượng.
• Kéo dài tuổi thọ cơ sở hạ tầng: Lớp mạ kẽm chất lượng cao và vật liệu chống ăn mòn giúp giảm tần suất bảo trì và thay thế.

Công nghệ của tương lai

Trong tương lai, trí tuệ nhân tạo (AI) và tự động hóa sẽ trở thành xu hướng chủ đạo trong lĩnh vực lưu trữ TĂCN. AI có thể phân tích dữ liệu lịch sử, điều kiện môi trường và đặc tính nguyên liệu để dự báo sớm nguy cơ hư hỏng, hình thành độc tố nấm mốc và hỗ trợ doanh nghiệp chủ động phòng ngừa rủi ro. Các kho lưu trữ tự động cũng sẽ giảm sự can thiệp của con người, nâng cao hiệu quả vận hành và kết nối với hệ thống quản lý chuỗi cung ứng, hỗ trợ ra quyết định về mua sắm, phối trộn và logistics. Đồng thời, việc chuẩn hóa và số hóa dữ liệu lưu trữ sẽ ngày càng quan trọng trong đáp ứng yêu cầu truy xuất nguồn gốc, tuân thủ quy định và phát triển bền vững. Theo đó, hệ thống lưu trữ đang dần trở thành trung tâm quản lý chất lượng và dữ liệu trong chuỗi sản xuất thức ăn chăn nuôi.

Để hỗ trợ sự chuyển đổi trong lĩnh vực lưu trữ, ông Garrido  đã nêu ra một số lĩnh vực trọng điểm mà họ dự đoán sẽ có sự phát triển trong thời gian tới:

• Phân tích dự đoán dựa trên AI:  Hệ thống có khả năng phân tích dữ liệu lịch sử và thời gian thực để dự báo các kịch bản rủi ro trước khi chúng xảy ra.
• Khả năng hiển thị chuỗi cung ứng tích hợp đầy đủ: Dữ liệu lưu trữ được kết nối với các nền tảng mua sắm, lập kế hoạch sản xuất và phân phối.
• Tự động hóa tiên tiến:  Giảm thiểu sự can thiệp của con người trong việc kiểm soát sục khí, trình tự xả và cảnh báo chất lượng.
• Tích hợp quy định mạnh mẽ hơn: Báo cáo tuân thủ tự động phù hợp với các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm và TĂCN đang phát triển.

Trong tương lai gần, các trung tâm lưu trữ sẽ hoạt động như những nút thông minh trong một hệ sinh thái kỹ thuật số. Trí tuệ nhân tạo sẽ không thay thế chuyên môn của con người, nhưng nó sẽ nâng cao độ chính xác và tốc độ ra quyết định. Đối với các công ty sẵn sàng đầu tư vào cơ sở hạ tầng bền vững và tích hợp kỹ thuật số, lưu trữ sẽ không còn là điểm yếu mà sẽ trở thành lợi thế chiến lược.

M.N (Theo FeedAndAdditive)

Xem thêm:

Đề xuất phạt tù đến 12 năm với hành vi sản xuất, buôn bán thức ăn chăn nuôi kém chất lượng

Triển khai quy định mới về công bố hợp chuẩn, hợp quy: Cần sớm thống nhất hướng dẫn thực thi đối với thức ăn chăn nuôi và thuốc thú y