Phân sống, phân ướt, loạn phân là những hiện tượng không còn xa lạ với người chăn nuôi gà, nhất là trong giai đoạn úm hay khi thời tiết, thức ăn thay đổi. Tưởng chừng là chuyện nhỏ, nhưng đằng sau đó là cả một chuỗi hệ lụy về dinh dưỡng, chi phí và sức khỏe đàn vật nuôi. Hiện nay, nhiều trang trại đã tìm ra hướng đi bền vững bằng cách bổ sung men vi sinh, men tiêu hóa vào khẩu phần, một giải pháp không mới nhưng đang ngày càng được ứng dụng bài bản hơn.

Do cấu trúc đặc thù của đường tiêu hóa, gà khó hấp thu triệt để dưỡng chất trong khẩu phần

Khi đường ruột gà “quá tải”

Khác với nhiều loài vật nuôi khác, đường tiêu hóa của gà có cấu trúc đặc thù và thời gian lưu thức ăn khá ngắn. Điều này khiến gà khó hấp thu triệt để dưỡng chất trong khẩu phần thức ăn, dẫn tới tình trạng phân sống, phân ướt, loạn phân xảy ra khá phổ biến, đặc biệt ở gà con khi hệ tiêu hóa, chức năng, cấu trúc đường ruột còn chưa phát triển hoàn thiện hoặc trong các giai đoạn stress như chuyển đổi thức ăn, thay đổi thời tiết,…

Hậu quả không dừng lại ở phân chuồng. Thức ăn không được tiêu hóa hết đồng nghĩa với lãng phí dinh dưỡng, đội chi phí thức ăn, vốn chiếm tỷ trọng lớn nhất trong giá thành sản xuất. Gà đi phân sống, phân ướt, trong phân chứa nhiều chất dinh dưỡng chưa tiêu hóa hết, khiến tăng độ ẩm trong chất độn chuồng và là điều kiện lý tưởng cho các loại mầm bệnh phát triển.

Bên cạnh đó, chuồng ẩm ướt và dinh dưỡng không tiêu hóa hết kéo theo nồng độ khí độc trong chuồng (NH3 ) tăng cao, gây suy giảm sức đề kháng của đường hô hấp trên, gà dễ mắc các bệnh hô hấp. Về lâu dài, đây chính là vòng luẩn quẩn khiến hiệu quả chăn nuôi sụt giảm dù người nuôi đã đầu tư không ít cho thức ăn và thuốc thú y.

Men vi sinh, men tiêu hóa: Giải pháp đi từ gốc

Thay vì chỉ xử lý phần ngọn bằng cách thêm chất độn chuồng hay tăng liều kháng sinh, nhiều trang trại đã chuyển hướng sang giải quyết tận gốc vấn đề: hỗ trợ hệ tiêu hóa của gà hoạt động hiệu quả hơn.

Việc bổ sung các chế phẩm chứa men vi sinh, lợi khuẩn (probiotic) kết hợp men tiêu hóa (enzyme tiêu hóa) được xem là hướng đi phù hợp. Các enzyme tiêu hóa có vai trò xúc tác quá trình phân giải các chất dinh dưỡng phức tạp trong thức ăn, biến chúng thành các cấu trúc đơn giản hơn, giúp con vật dễ dàng hấp thu; trong khi đó, các chủng lợi khuẩn mục tiêu chính giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột, hạn chế các tác nhân gây tiêu chảy, rối loạn tiêu hóa, suy giảm sức đề kháng tại đường ruột.

Trên thị trường hiện nay, một số sản phẩm đã ứng dụng theo hướng kết hợp đồng thời cả ba nhóm thành phần: men vi sinh, enzyme tiêu hóa và acid hữu cơ. Đơn cử như All-zym – sản phẩm bổ sung men vi sinh dạng bào tử (gồm các chủng B. subtilis, B. coagulans, B. licheniformis, Clostridium butyricum) kết hợp cùng hệ enzyme tiêu hóa đa dạng (Amylase, Protease, Xylanase, Mannanase, Phytase, Pectinase, Cellulase, Alpha Galactosidase, Lipase) và acid citric.

Nhờ tổ hợp này, sản phẩm giúp nhanh chóng tái thiết lại cân bằng hệ vi sinh đường ruột, tăng cường quá trình tiêu hóa các chất dinh dưỡng trong thức ăn, chống rối loạn tiêu hóa khi thay đổi thời tiết, thay đổi thức ăn hoặc sau dùng kháng sinh; đồng thời tăng khả năng tiêu hóa, hấp thu triệt để dinh dưỡng, giảm FCR. Khi các chất dinh dưỡng trong thức ăn được tiêu hóa triệt để, sẽ giúp giảm phát thải các khí độc sinh ra, giảm mùi hôi chuồng, về lâu dài sẽ giúp giảm tỷ lệ mắc các bệnh hô hấp trên tổng đàn.

Ở một hướng đậm đặc hơn là Decazym Max+, dòng sản phẩm men chứa hàm lượng men vi sinh và enzyme tiêu hóa cao gấp 5-10 lần so với các dòng sản phẩm thường thấy khác.

Với hàm lượng men và enzyme cô đặc, sản phẩm giúp ổn định hệ vi sinh đường ruột, nhanh chóng làm khô phân; kích thích tính thèm ăn, tăng cường tiêu hóa, hấp thu triệt để thức ăn, giảm FCR và chi phí chăn nuôi; đồng thời giúp giảm tỷ lệ tiêu chảy, giảm tần suất sử dụng kháng sinh và tăng sức đề kháng cho vật nuôi khi được sử dụng thường xuyên.

Khi được sử dụng đúng cách, giải pháp men không chỉ giúp phân khô, khuôn hơn, giảm mùi hôi chuồng nuôi, mà còn góp phần giảm hệ số chuyển đổi thức ăn (FCR), qua đó tối ưu chi phí và nâng cao hiệu quả kinh tế cho người chăn nuôi.

Dùng đúng thời điểm mới phát huy hiệu quả

Tuy nhiên, không phải cứ bổ sung men là sẽ có hiệu quả tối đa. Một số giai đoạn nên ưu tiên sử dụng men vi sinh, men tiêu hóa bao gồm giai đoạn úm, khi hệ tiêu hóa của gà con chưa phát triển hoàn thiện; khi thay đổi loại thức ăn, giúp vật nuôi thích nghi nhanh, hạn chế rối loạn tiêu hóa; sau khi sử dụng kháng sinh, để phục hồi hệ vi sinh đường ruột; và trong, sau quá trình điều trị viêm ruột, tiêu chảy, giúp vật nuôi nhanh hồi phục thể trạng.

Ghi nhận thực tế từ trang trại

Tại thôn Cao Lĩnh, xã Phú Sơn (Ba Vì, Hà Nội), trại nuôi gà thịt quy mô 1,2 vạn con của cô Phùng Thị Lập là một trong những mô hình đã áp dụng giải pháp bổ sung men vào khẩu phần trong nhiều năm qua. Cô Lập cho biết, trước đây khi ít sử dụng men, đàn gà thường gặp tình trạng phân nhớt, chuồng nuôi ẩm và có mùi khó chịu.

Đàn gà nhà cô Lập khỏe mạnh, đẹp mã

Từ năm 2015, được đội ngũ kỹ thuật của Công ty CP Thú y Xanh Việt Nam (Greenvet) hướng dẫn, cô bắt đầu duy trì sử dụng đều đặn các sản phẩm men trong khẩu phần, trong đó có Decazym Max+. Theo chia sẻ của cô, sau khi bổ sung men, đàn gà tiêu thụ thức ăn hiệu quả hơn, tình trạng phân ướt, phân nhão được cải thiện rõ rệt chỉ sau khoảng 5-7 ngày sử dụng. Trại duy trì cho ăn men đều đặn khoảng 3 lần mỗi tuần, và trong những giai đoạn gà có biểu hiện mệt, ăn kém, phân loãng, men tiêu hóa cũng là giải pháp được ưu tiên sử dụng trước tiên.

Cô Lập cũng cho biết thêm, nhờ duy trì đàn có hệ tiêu hóa ổn định, lớp chất độn chuồng của trại được giữ khô ráo suốt cả lứa nuôi mà không cần thay trấu, góp phần tiết kiệm đáng kể chi phí và công sức.

Cô Lập chia sẻ: “Sau khi bổ sung Decazym Max+, đàn gà tiêu thụ thức ăn hiệu quả hơn”

Trên thị trường hiện có khá nhiều dòng sản phẩm men vi sinh, men tiêu hóa dành cho gia súc, gia cầm, với thành phần và công dụng tương đối đa dạng. Người chăn nuôi nên ưu tiên lựa chọn các sản phẩm kết hợp đồng thời cả ba nhóm thành phần: chủng men vi sinh có khả năng chịu kháng sinh và sinh bào tử mạnh, các loại enzyme tiêu hóa, và acid hữu cơ, trong đó có Allzym hay Decazym Max+ được Công ty CP Thú y Xanh Việt Nam (Greenvet) phân phối. Sự kết hợp này được cho là giúp phát huy hiệu quả nhanh và toàn diện hơn, từ cải thiện chất lượng phân, giảm mùi hôi chuồng nuôi, đến hỗ trợ đàn gà phục hồi sau kháng sinh hay sau điều trị bệnh đường ruột.

Trần My

Xem thêm:

Kiểm soát mạt gà: Bí quyết giúp đàn gà khỏe

GREENVET: Angrophin – Thảo dược xanh, chăn nuôi lành