Chuyển đổi phương thức chăn nuôi, nâng cao hiệu quả sản xuất

Một trong những mô hình tiêu biểu là trang trại nuôi dê của anh Đào Văn Cường tại xã Tây Khánh Vĩnh. Tham gia dự án khuyến nông từ năm 2025 với 42 con dê giống Boer và Bách Thảo, sau một năm áp dụng quy trình chăn nuôi bán công nghiệp, đàn dê của gia đình đã phát triển lên 68 con, cho thấy khả năng sinh trưởng và sinh sản vượt trội so với phương thức chăn nuôi truyền thống.

Điểm khác biệt của mô hình là người chăn nuôi đã chủ động nguồn thức ăn bằng cách trồng khoảng 7.000 m² cỏ VA06 và cỏ Ghine, đồng thời tận dụng các phụ phẩm nông nghiệp để chế biến thức ăn theo khẩu phần cân đối. Nhờ đó, đàn dê luôn được cung cấp nguồn thức ăn ổn định, giảm đáng kể chi phí sản xuất và hạn chế phụ thuộc vào điều kiện tự nhiên.

Hệ thống chuồng nuôi cũng được đầu tư theo hướng hiện đại với chuồng sàn cao, máng ăn bố trí bên ngoài, kết hợp hệ thống thu gom chất thải và hầm biogas xử lý bằng chế phẩm sinh học. Mô hình này vừa giúp kiểm soát ô nhiễm môi trường, vừa hạn chế mầm bệnh, đáp ứng các yêu cầu về an toàn sinh học trong chăn nuôi.

Nhờ áp dụng đồng bộ các giải pháp kỹ thuật, đàn dê phát triển khỏe mạnh, tỷ lệ sống cao, giá bán dê giống đạt khoảng 250.000 đồng/kg. Bên cạnh nguồn thu từ bán dê thương phẩm và dê giống, người chăn nuôi còn có thêm thu nhập từ phân dê phục vụ sản xuất nông nghiệp.

Tương tự, mô hình nuôi cừu của ông Tạ Phượng tại xã Mỹ Sơn cũng cho thấy hiệu quả rõ rệt sau khi tham gia chương trình khuyến nông. Từ việc sử dụng giống cừu địa phương, gia đình đã chuyển sang nuôi cừu Dorper lai, kết hợp quy trình nuôi vỗ béo và chăm sóc theo hướng khoa học.

Đến nay, đàn cừu của gia đình đã phát triển lên khoảng 450 con. Thời gian nuôi thương phẩm giảm từ 7-8 tháng xuống còn khoảng 5 tháng, trong khi trọng lượng xuất bán đạt 35-40kg/con, cao hơn giống cũ từ 3-5kg. Với giá bán dao động 120.000-130.000 đồng/kg, mô hình mang lại lợi nhuận ổn định khoảng 30-35 triệu đồng mỗi tháng, góp phần nâng cao thu nhập và tạo động lực để nhiều hộ dân chuyển đổi phương thức chăn nuôi.

Đến năm 2026, tổng đàn dê, cừu của Khánh Hòa đạt 266.452 con, sản lượng thịt hơi xuất chuồng ước khoảng 4.884 tấn 

Đồng bộ giải pháp từ giống, thức ăn đến ATSH

Theo ông Nguyễn Văn Dũng – Giám đốc Trung tâm Khuyến nông tỉnh Khánh Hòa, trước đây đàn dê, cừu của địa phương chủ yếu là giống bản địa, được nuôi theo hình thức chăn thả tự nhiên nên tốc độ sinh trưởng chậm, năng suất thấp và tỷ lệ thịt xẻ không cao.

Để khắc phục những hạn chế này, ngành khuyến nông đã triển khai chương trình cải tạo giống bằng dê Boer chuyên thịt và cừu Dorper lai. Kết quả cho thấy, trọng lượng sơ sinh và cai sữa của đàn con tăng 20-30%, trọng lượng trưởng thành cao hơn 10-15kg/con, tỷ lệ thịt xẻ tăng từ 35% lên 45-48%, đồng thời thời gian nuôi rút ngắn từ 10-12 tháng xuống còn 6-7 tháng. Điều này giúp người chăn nuôi giảm chi phí thức ăn, tăng tốc độ quay vòng vốn và nâng cao hiệu quả kinh tế.

Song song với cải tạo giống, Trung tâm Khuyến nông còn tập trung giải quyết bài toán thiếu thức ăn trong mùa khô bằng việc chuyển giao kỹ thuật trồng các giống cỏ năng suất cao như VA06, Ghine, kết hợp hướng dẫn người dân ủ chua phụ phẩm nông nghiệp để dự trữ thức ăn trong 5-6 tháng. Giải pháp này đặc biệt phát huy hiệu quả tại các vùng thường xuyên chịu ảnh hưởng của khô hạn như Cam Lâm, Cam Ranh, Ninh Hòa, Khánh Sơn và Khánh Vĩnh.

Nhờ chủ động nguồn thức ăn và áp dụng quy trình chăn nuôi an toàn sinh học, tỷ lệ hao hụt đàn trong mùa khô đã giảm từ trên 10% xuống dưới 1,5%, góp phần ổn định sản xuất và hạn chế rủi ro dịch bệnh.

Gia đình anh Cường hiện chăn nuôi dê theo mô hình bán công nghiệp

Hướng tới xây dựng chuỗi sản phẩm Halal

Trên nền tảng về con giống, kỹ thuật chăn nuôi và ATSH, UBND tỉnh Khánh Hòa đã ban hành “Đề án phát triển sản phẩm dê, cừu thành sản phẩm Halal đến năm 2030” với tổng kinh phí 200 tỷ đồng, trong đó ngân sách nhà nước hỗ trợ 50 tỷ đồng và nguồn vốn xã hội hóa 150 tỷ đồng.

Theo lộ trình, giai đoạn 2026-2027, tỉnh sẽ hình thành 5 vùng chăn nuôi dê, cừu đạt tiêu chuẩn Halal với quy mô khoảng 500 ha, nâng tổng đàn lên 350.000 con, đồng thời xây dựng ít nhất một cơ sở giết mổ tập trung có công suất 200-300con/ngày nhằm đáp ứng các yêu cầu về truy xuất nguồn gốc và quy trình giết mổ theo tiêu chuẩn Halal.

Đến giai đoạn 2028-2030, Khánh Hòa sẽ tiếp tục mở rộng lên 14 vùng chăn nuôi, tổng diện tích khoảng 1.735 ha, hướng tới quy mô 500.000 con vào năm 2030. Bên cạnh phát triển vùng nguyên liệu, tỉnh cũng chú trọng xây dựng chuỗi liên kết từ sản xuất, giết mổ, chế biến đến tiêu thụ, tạo nền tảng cho việc xây dựng thương hiệu dê, cừu Khánh Hòa trên thị trường trong nước và quốc tế.

Việc phát triển sản phẩm đạt chứng nhận Halal không chỉ mở ra cơ hội tiếp cận thị trường các quốc gia Hồi giáo với quy mô hàng nghìn tỷ USD mà còn góp phần nâng cao giá trị sản phẩm, tăng thu nhập cho người chăn nuôi và thúc đẩy ngành chăn nuôi dê, cừu của Khánh Hòa phát triển theo hướng hiện đại, bền vững và hội nhập quốc tế. Đây được kỳ vọng sẽ trở thành động lực quan trọng để địa phương khai thác hiệu quả tiềm năng, đưa dê và cừu trở thành ngành hàng đặc sản có sức cạnh tranh cao trong những năm tới.

Kim Sơ

Xem thêm:

UBND tỉnh Khánh Hòa ban hành đề án phát triển sản phẩm dê, cừu thành sản phẩm Halal

Nông sản Việt nhiều cơ hội thâm nhập thị trường Halal