Trong chăn nuôi gà giống bố mẹ, các chỉ số về trọng lượng cơ thể, độ đồng đều hay năng suất sinh sản chỉ phản ánh một phần kết quả sản xuất. Việc đánh giá tình trạng thể chất thông qua kiểm tra khung xương, cơ bắp, lớp mỡ dự trữ, khoảng cách xương chậu và chất lượng lông là cơ sở quan trọng để xác định mức độ phát triển, khả năng đáp ứng chương trình chiếu sáng kích thích đẻ cũng như duy trì năng suất sinh sản bền vững của đàn gà.

Khung xương và thể trạng – nền tảng quyết định năng suất đàn giống

Việc theo dõi trọng lượng cơ thể, độ đồng đều, sản lượng trứng và trọng lượng trứng là những yếu tố thiết yếu, nhưng chỉ phản ánh một phần hiệu quả chăn nuôi. Mỗi lần nhân viên kỹ thuật đi kiểm tra đàn gà chính là cơ hội quý giá để bắt, kiểm tra và đánh giá trực tiếp tình trạng thể chất của từng cá thể. Trong giai đoạn úm và hậu bị, việc đánh giá trọng lượng và khung xương giữ vai trò quan trọng nhất. Người chăn nuôi cần sử dụng thước đo chiều dài xương ống chân hoặc ngón tay làm chuẩn để kiểm tra độ đồng đều trong toàn đàn từ sớm, bởi sự phát triển khung xương hoàn thiện tới 90% khi gà đạt 12 tuần tuổi.

Khung xương và thể trạng – nền tảng quyết định năng suất đàn giống

Nếu sự chênh lệch về trọng lượng và chiều dài xương ống chân cao, cần tiến hành phân đàn để cải thiện độ đồng đều, tốt nhất nên thực hiện trước 4 tuần tuổi và có thể đánh giá lại vào 8 đến 9 tuần tuổi. Sau 12 tuần tuổi, trọng lượng cơ thể không còn phản ánh chính xác khung xương mà chuyển sang thể hiện khối lượng cơ bắp và tình trạng thể chất, do đó cần đánh giá độ phủ thịt của gà.

Người nuôi cũng cần kiểm tra sự phát triển của lông, đặc biệt vùng đùi phải đạt mức trên 95% trước khi ghép trống. Ngoài ra, việc quan sát sự linh hoạt, độ đầy của diều, tình trạng da, chân và đệm bàn chân là vô cùng cần thiết, trong đó tổn thương đệm chân thường là dấu hiệu cảnh báo chất lượng chất độn chuồng hoặc sàn cần được cải thiện.

Khi bước sang giai đoạn từ 15 tuần tuổi, gà mái bắt đầu tích lũy thể trạng và dự trữ mỡ để chuẩn bị cho giai đoạn sinh sản. Lúc này, khoảng cách giữa hai xương chậu trở thành chỉ số quan trọng cần theo dõi. Vào 17 tuần tuổi, khoảng cách này đạt khoảng 1 ngón tay, tương đương 2 đến 2,5 cm. Khi gà trưởng thành về sinh dục, khoảng cách này tăng dần, đạt 1,5 ngón tay trước khi đẻ 21 ngày và đạt 2 đến 2,5 ngón tay trước khi đẻ 10 ngày.

Khi gà sẵn sàng đẻ, khoảng cách này phải đạt 3 ngón tay. Nếu sự phát triển chậm hoặc có độ chênh lệch lớn, cần trì hoãn thời gian chiếu sáng kích thích đẻ. Khi đo khoảng cách xương chậu, người nuôi cần kết hợp kiểm tra độ dày lớp mỡ bao phủ. Nếu xương chậu sắc nhọn nghĩa là chưa đủ mỡ, gà chưa sẵn sàng cho kích thích ánh sáng. Ngược lại, xương chậu có cảm giác tròn trịa với lớp mỡ mỏng cho thấy gà đã đủ năng lượng dự trữ để duy trì sản lượng trứng.

Hình ảnh CT mô phỏng chấm điểm thịt để đánh giá tình trạng gia cầm 

Quản lý mỡ dự trữ và bộ lông để duy trì hiệu quả sinh sản

Trong giai đoạn đẻ, gà mái không nên quá béo hoặc quá gầy bởi cả hai tình trạng đều gây suy giảm hiệu suất sinh sản. Người nuôi có thể đánh giá phát triển cơ ức qua thang điểm 3, trong đó điểm 1 là thiếu thịt, hình chữ V hoặc chữ V lõm với xương ức nhô rõ. Điểm 2 có xương ức ít nổi hơn và hình dáng ức tròn hơn, đây là mức lý tưởng. Điểm 3 là quá béo, hình chữ U sâu và khó sờ thấy xương ức. Toàn đàn nên duy trì mức điểm trung bình từ 2 đến 2,5.

Trước khi đẻ, gà mái có rất ít mỡ bụng, lớp mỡ dự trữ thường đạt kích thước tối đa trước giai đoạn đẻ cao điểm khoảng 2 tuần. Sau thời gian này, nếu mỡ quá nhiều sẽ ảnh hưởng tiêu cực tới việc duy trì năng suất đẻ, khả năng thụ tinh và tỷ lệ sống. Người nuôi đo mỡ bụng bằng cách khum tay dưới huyệt, kích thước túi mỡ không nên vượt quá lòng bàn tay hoặc 1 quả trứng lớn.

Bên cạnh đó, việc quản lý lông cũng cần chú ý bởi sau khi đẻ, lông không được thay thế. Sự thiếu hụt lông gây lãng phí năng lượng, gà giảm khả năng giao phối do đau đớn và dễ bị tổn thương da. Nếu tình trạng lông xấu đi, cần kiểm tra ngay mật độ nuôi, các bệnh về đường ruột, chất lượng chất độn chuồng hoặc công thức dinh dưỡng. Việc thường xuyên đánh giá trực tiếp tại chuồng mang lại những chỉ số quan trọng, giúp người nuôi đưa ra quyết định kịp thời để nâng cao hiệu quả cho đàn gà.

Để biết thêm thông tin, bạn có thể truy cập aviagen.com hoặc quét mã QR.

Xem thêm:

Tập trung vào gà thịt truyền cảm hứng cho việc chia sẻ và kết nối tại Aviagen ANZ Gathering

Aviagen và Nippon Chunky: Thắt chặt mối quan hệ hợp tác dài hạn tại Nhật Bản