[Chăn nuôi Việt Nam] – Từ một người không xuất thân trong ngành nông nghiệp, ông Trần Khắc Thịnh, Giám đốc Hợp tác xã (HTX) Minh Lợi, Nghệ An, đã lựa chọn con đường đầy thách thức: phát triển mô hình chăn nuôi lợn hữu cơ theo hướng tuần hoàn, sinh học. Với ông, chăn nuôi sạch không chỉ là sinh kế mà còn là trách nhiệm đối với sức khỏe cộng đồng và môi trường sống.

Khởi nghiệp từ khát vọng tạo ra thực phẩm sạch

Ý tưởng xây dựng mô hình chăn nuôi hữu cơ bắt nguồn từ những trăn trở rất đời thường. Mỗi lần trở về quê, chứng kiến người dân phải sử dụng thực phẩm chưa thực sự đảm bảo chất lượng, ông Thịnh càng quyết tâm tìm hướng đi mới để tạo ra nguồn thịt sạch, an toàn và thân thiện với môi trường.

Dù gặp không ít sự hoài nghi, ông vẫn mạnh dạn đầu tư hàng tỷ đồng xây dựng trang trại và tìm kiếm các giải pháp công nghệ sinh học phù hợp. Bước ngoặt đến khi ông tiếp cận được đơn vị chuyển giao công nghệ sản xuất TĂCN sinh học, từ đó hiện thực hóa mô hình nuôi lợn theo hướng hữu cơ mà ông theo đuổi nhiều năm. “Tôi mong muốn mang đến cho gia đình, bạn bè và cộng đồng những sản phẩm thực sự an toàn cho sức khỏe. Đó là động lực lớn nhất để tôi kiên trì với con đường này”, ông Thịnh chia sẻ.

Ông Trần Khắc Thịnh, Giám đốc HTX Minh Lợi (Ảnh. ST)

Nuôi lợn bằng công thức thức ăn sinh học từ 12 thành phần

Điểm đặc biệt của HTX Minh Lợi là áp dụng công thức thức ăn được phối trộn từ 12 thành phần tự nhiên gồm ngô, gạo, đậu tương, sò huyết, xương thịt, sắn, nghệ, cá, trùn quế, nước, muối và men vi sinh. Sau khi phối trộn, nguyên liệu được ủ lên men trong khoảng 3 ngày trước khi sử dụng. Tùy từng giai đoạn sinh trưởng, khẩu phần ăn được điều chỉnh nhằm đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng của đàn lợn. Quy trình nuôi được chia thành ba giai đoạn từ lợn con đến lợn thịt, bảo đảm vật nuôi phát triển khỏe mạnh và ổn định.

Bên cạnh thức ăn, nguồn nước cũng được kiểm soát nghiêm ngặt. Toàn bộ nước uống và nước vệ sinh chuồng trại đều sử dụng từ giếng khoan sâu, được kiểm định và xử lý trước khi đưa vào sử dụng.

Nhờ chế độ dinh dưỡng sinh học kết hợp quy trình chăm sóc bài bản, đàn lợn có sức đề kháng tốt, ít bệnh tật. Trong giai đoạn dịch tả lợn châu Phi bùng phát tại nhiều địa phương, trang trại vẫn duy trì sản xuất ổn định, không ghi nhận thiệt hại đáng kể.

Để bảo đảm chất lượng thịt, HTX nuôi lợn từ 7-8 tháng mới xuất bán, dài hơn so với phương thức chăn nuôi thông thường. Theo ông Thịnh, thời gian nuôi kéo dài giúp thịt săn chắc, thơm ngon và đáp ứng tốt hơn nhu cầu của người tiêu dùng.

Hiện, mỗi năm HTX chăn nuôi khoảng 3.000 con lợn, chưa kể sản lượng từ các hộ liên kết. Sản phẩm đã có mặt tại nhiều thị trường lớn như Hà Nội, Đà Nẵng, TP. Hồ Chí Minh và thành phố Vinh.

Chăn nuôi tuần hoàn – hướng đi bền vững

Không dừng lại ở việc thay thế kháng sinh và chất kích thích tăng trưởng bằng các nguyên liệu sinh học, HTX Minh Lợi còn xây dựng mô hình kinh tế tuần hoàn khép kín nhằm tận dụng tối đa nguồn tài nguyên trong sản xuất.

Trên diện tích hơn 25.000 m², HTX phát triển đồng thời các mô hình nuôi trùn quế, nuôi cá và trồng cỏ. Trùn quế vừa là nguồn nguyên liệu bổ sung cho thức ăn chăn nuôi, vừa góp phần xử lý chất thải hữu cơ, giảm ô nhiễm môi trường. Các ao cá được bố trí quanh khu vực trang trại, tận dụng nguồn nước sau xử lý và nguồn thức ăn tự nhiên. Mô hình này không chỉ giảm chi phí sản xuất mà còn nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên, hạn chế phát sinh chất thải ra môi trường.

Theo đánh giá của HTX, việc ứng dụng các nguyên tắc tuần hoàn đã giúp giảm đáng kể mùi hôi chuồng trại, cải thiện điều kiện chăn nuôi và tạo thêm nguồn thu từ các sản phẩm phụ trợ.

Xây dựng chuỗi liên kết cùng phát triển

Một trong những mục tiêu lớn của ông Trần Khắc Thịnh là nhân rộng mô hình chăn nuôi hữu cơ ra cộng đồng. Thay vì phát triển đơn lẻ, HTX Minh Lợi lựa chọn xây dựng chuỗi liên kết với các hộ chăn nuôi trong và ngoài địa phương. Các hộ tham gia được HTX hỗ trợ từ khâu lựa chọn con giống, chuyển giao kỹ thuật, cung cấp công thức thức ăn, giám sát quy trình chăm sóc đến bao tiêu đầu ra sản phẩm. Hệ thống camera được sử dụng để theo dõi quá trình chăn nuôi, bảo đảm các tiêu chuẩn kỹ thuật được thực hiện đồng bộ.

Ông Phạm Gia Du, một hộ liên kết tại xã Đông Thành cho biết, trước đây việc nuôi lợn thường gây nhiều ý kiến từ người dân xung quanh do mùi hôi và nguy cơ ô nhiễm. Tuy nhiên, sau khi áp dụng mô hình chăn nuôi sinh học, môi trường được cải thiện rõ rệt, chất thải được xử lý hiệu quả và không còn gây ảnh hưởng đến cộng đồng. “Điều tôi tâm đắc nhất là mô hình này tận dụng được nhiều phụ phẩm nông nghiệp, giảm lãng phí tài nguyên và góp phần bảo vệ hệ sinh thái địa phương”, ông Du chia sẻ.

Dù đã đạt được những kết quả tích cực, ông Thịnh thừa nhận chăn nuôi hữu cơ vẫn đối mặt với nhiều thách thức như vốn đầu tư lớn, yêu cầu kỹ thuật cao và việc chủ động nguồn nguyên liệu đầu vào. Tuy nhiên, với định hướng phát triển nông nghiệp xanh, HTX Minh Lợi tiếp tục mở rộng quy mô sản xuất, hoàn thiện chuỗi tuần hoàn từ chăn nuôi, chế biến đến tiêu thụ sản phẩm. Mục tiêu không chỉ là nâng cao giá trị kinh tế mà còn tạo ra hệ sinh thái sản xuất thân thiện với môi trường và bền vững lâu dài.

Bùi Lê – Lê Thìn