[Chăn nuôi Việt Nam] – Ngày 14/8, tại TP. Hải Phòng, Trung tâm Khuyến nông Quốc gia phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Hải Phòng tổ chức Tọa đàm Khuyến nông năm 2026 với chủ đề “Giải pháp phát triển chăn nuôi gắn với truy xuất nguồn gốc và liên kết tiêu thụ sản phẩm”. Tọa đàm tập trung trao đổi các giải pháp tổ chức lại sản xuất, nâng cao chất lượng, tăng cường truy xuất nguồn gốc và xây dựng liên kết tiêu thụ, hướng tới phát triển chăn nuôi theo chuỗi giá trị.

 

Toàn cảnh tọa đàm

 

Truy xuất nguồn gốc đặt ra yêu cầu mới cho ngành chăn nuôi

 

Phát biểu khai mạc, PGS.TS Lê Quốc Thanh, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Quốc gia, cho biết chăn nuôi tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong nông nghiệp, vừa bảo đảm nguồn cung thực phẩm, tạo việc làm, sinh kế cho người dân, vừa cung cấp nguyên liệu cho công nghiệp chế biến.

PGS.TS Lê Quốc Thanh, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Quốc gia phát biểu khai mạc

 

Năm 2025, sản lượng thịt lợn hơi xuất chuồng đạt 5,389 triệu tấn, tăng 3,9%; thịt gia cầm đạt 2,602 triệu tấn, tăng 5,9%; sản lượng trứng đạt 21,4 tỷ quả, tăng 5,3%; sữa tươi đạt khoảng 1,3 triệu tấn, tăng 5,5% so với năm 2024. Tuy nhiên, theo PGS.TS Lê Quốc Thanh, yêu cầu hiện nay không chỉ là sản xuất nhiều mà phải sản xuất an toàn, chất lượng, có nguồn gốc rõ ràng, đáp ứng yêu cầu thị trường và mang lại giá trị cao hơn cho người chăn nuôi.

 

Người tiêu dùng, doanh nghiệp chế biến và hệ thống phân phối ngày càng quan tâm sản phẩm được sản xuất ở đâu, theo quy trình nào, sử dụng con giống, thức ăn, thuốc thú y ra sao và có bảo đảm an toàn dịch bệnh, an toàn thực phẩm hay không. Vì vậy, truy xuất nguồn gốc đang trở thành yêu cầu tất yếu trong tổ chức sản xuất và phát triển thị trường sản phẩm chăn nuôi.

 

Thực tế cho thấy, khi quy trình sản xuất được kiểm soát và gắn với doanh nghiệp tiêu thụ, giá trị sản phẩm được nâng lên. Một số mô hình chăn nuôi lợn VietGAHP gắn với doanh nghiệp, giết mổ, chế biến và xây dựng thương hiệu giúp giá bán sản phẩm cao hơn khoảng 5-10% so với sản phẩm thông thường. Các mô hình chăn nuôi bò VietGAHP kết hợp xử lý chất thải, phát triển vùng nguyên liệu và liên kết chuỗi nâng hiệu quả kinh tế khoảng 19,7-23,5%.

 

Từ thực tế đó, PGS.TS Lê Quốc Thanh nhấn mạnh truy xuất nguồn gốc không thể chỉ dừng ở tem hoặc mã QR. Dữ liệu phải được hình thành từ quá trình sản xuất thực chất, được kiểm soát từ con giống, thức ăn, thú y, tiêm phòng, phòng chống dịch bệnh, ghi chép quá trình chăn nuôi đến giết mổ, chế biến và phân phối.

 

Đồng thời, truy xuất phải gắn với thị trường. Nếu người chăn nuôi phải bỏ thêm chi phí cho chứng nhận, ghi chép, truy xuất nhưng sản phẩm không có đầu ra ổn định, không bán được giá tốt hơn thì khó duy trì lâu dài. Do đó, cần tổ chức chuỗi liên kết trong đó người chăn nuôi, hợp tác xã, doanh nghiệp và thị trường cùng tham gia, cùng chịu trách nhiệm và cùng hưởng lợi.

 

Tổ chức lại sản xuất, hình thành chuỗi liên kết

 

Theo TS. Nguyễn Duy Điều, Phó Trưởng phòng Khuyến nông Chăn nuôi và Thú y, Trung tâm Khuyến nông Quốc gia, tập trung vào thực trạng và những yêu cầu đặt ra đối với phát triển chăn nuôi gắn với truy xuất nguồn gốc và liên kết tiêu thụ.

TS. Nguyễn Duy Điều, Phó Trưởng phòng Khuyến nông Chăn nuôi và Thú y, Trung tâm Khuyến nông Quốc gia trình bày báo cáo đề dẫn

 

Theo báo cáo, nhiều mô hình khuyến nông đã tập trung chuẩn hóa quy trình sản xuất, kiểm soát con giống, thức ăn, dịch bệnh và ghi chép dữ liệu. Một số mô hình chăn nuôi lợn VietGAHP đồng thời xây dựng liên kết giữa người chăn nuôi, hợp tác xã và doanh nghiệp chế biến, từng bước hình thành chuỗi sản phẩm có khả năng tiếp cận thị trường.

 

Một số mô hình kết hợp xử lý chất thải, sử dụng chế phẩm sinh học, hình thành vùng nguyên liệu và gắn sản xuất với chế biến, qua đó nâng giá trị sản phẩm và hướng tới phát triển kinh tế tuần hoàn trong chăn nuôi.

 

Tuy nhiên, báo cáo cũng chỉ ra những điểm nghẽn như sản xuất còn nhỏ lẻ, phân tán; vai trò của hợp tác xã chưa được phát huy đầy đủ; liên kết và cơ chế chia sẻ lợi ích giữa doanh nghiệp với người chăn nuôi chưa thực sự bền vững.

 

Việc ghi chép, quản lý dữ liệu tại một số cơ sở chưa thường xuyên. Trong khi đó, dịch bệnh, thiên tai, chi phí sản xuất, môi trường và khả năng tiếp cận vốn, đất đai, công nghệ tiếp tục ảnh hưởng đến hiệu quả sản xuất. Đặc biệt, chi phí chứng nhận, truy xuất nguồn gốc, bao bì và bảo quản cũng có thể làm tăng chi phí, trong khi mức chênh lệch giá giữa sản phẩm có truy xuất và sản phẩm thông thường tại một số nơi chưa đủ lớn để tạo động lực mạnh cho người sản xuất.

 

Từ đó, báo cáo đề dẫn tập trung vào ba nhóm giải pháp: tổ chức lại sản xuất và liên kết chuỗi; thực hiện truy xuất nguồn gốc thực chất, gắn với quản trị chất lượng và thị trường; phát triển thị trường để tạo động lực cho người chăn nuôi.

 

Từ thực tiễn địa phương, ông Vũ Bá Công, Phó Giám đốc Sở NN&MT TP. Hải Phòng, cho biết thành phố hiện có 1.042 trang trại chăn nuôi, 18 vùng chăn nuôi tập trung, 100 cơ sở được chứng nhận an toàn dịch bệnh và 88 sản phẩm chăn nuôi được chứng nhận OCOP. Một số cơ sở đã áp dụng VietGAHP và truy xuất nguồn gốc bằng mã QR. Hải Phòng cũng định hướng quy hoạch 50 khu, vùng chăn nuôi tập trung gắn với giết mổ công nghệ cao đến năm 2040, tầm nhìn đến năm 2050.

Ông Vũ Bá Công, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Hải Phòng phát biểu tại Tọa đàm

 

Theo ông Vũ Bá Công, quy mô sản xuất mới chỉ là điều kiện cần; cần chuyển từ tư duy tăng đàn, tăng sản lượng sang nâng cao chất lượng, an toàn, truy xuất nguồn gốc, chế biến và tổ chức thị trường. Trong đó, hợp tác xã có vai trò tổ chức lại sản xuất, tập hợp hộ chăn nuôi, thống nhất quy trình kỹ thuật, kiểm soát chất lượng và kết nối doanh nghiệp.

 

Xây dựng dữ liệu xuyên suốt chuỗi chăn nuôi

 

Ở góc độ chuyên ngành, TS. Nguyễn Trọng Tuyển, chuyên viên Cục Chăn nuôi và Thú y, nhấn mạnh liên kết chuỗi giá trị không đơn thuần là hoạt động mua bán mà phải là sự phân công vai trò, trách nhiệm của từng tác nhân trong toàn bộ quá trình tạo ra sản phẩm.

TS. Nguyễn Trọng Tuyển, chuyên viên Cục Chăn nuôi và Thú y chia sẻ tại Tọa đàm

 

Từ con giống, vật tư đầu vào, chăn nuôi, chế biến đến tiêu thụ đều phải được tổ chức và kiểm soát để tạo giá trị gia tăng. Trong mô hình liên kết, doanh nghiệp có thể cung cấp con giống, quy trình kỹ thuật, cán bộ hỗ trợ và bao tiêu sản phẩm; người chăn nuôi đầu tư cơ sở vật chất và lao động. Với các cơ sở vừa và nhỏ, tổ hợp tác và hợp tác xã có thể tập hợp các hộ, thống nhất quy trình sản xuất, vật tư đầu vào và phương thức tiêu thụ, qua đó tạo quy mô lớn hơn và tăng khả năng kết nối trực tiếp với doanh nghiệp.

 

Đặc biệt, ông cũng nhấn mạnh yêu cầu xây dựng dòng dữ liệu xuyên suốt trong chuỗi chăn nuôi. Truy xuất nguồn gốc không chỉ nhằm xác định sản phẩm đến từ cơ sở nào mà phải thể hiện lịch sử hình thành sản phẩm, từ quá trình sản xuất, nguyên liệu đầu vào đến giết mổ, chế biến và phân phối.

 

Theo đó, chuyển đổi số được xem là giải pháp quan trọng để hình thành nền tảng dữ liệu cho ngành chăn nuôi. Dữ liệu không chỉ phục vụ truy xuất mà còn hỗ trợ quản lý sản xuất, kiểm soát chất lượng và kết nối các khâu trong chuỗi.

 

Phát huy vai trò kết nối trong chuỗi giá trị

 

Chia sẻ về vai trò của tổ chức xã hội nghề nghiệp trong phát triển chuỗi giá trị, TS. Nguyễn Ngọc Sơn, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Chăn nuôi Việt Nam, cho rằng ngành chăn nuôi vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức về đất đai, quy mô sản xuất, dịch bệnh, môi trường và hệ thống giết mổ.

TS. Nguyễn Ngọc Sơn, Phó Chủ tịch Hội Chăn nuôi Việt Nam chia sẻ về vai trò của tổ chức xã hội nghề nghiệp trong phát triển chuỗi giá trị

 

Tình trạng cơ sở chăn nuôi và giết mổ còn phân tán gây khó khăn cho kiểm soát dịch bệnh, chất lượng và tổ chức dòng sản phẩm từ trang trại đến thị trường.

 

Trong bối cảnh đó, Hội Chăn nuôi Việt Nam xác định vai trò là cầu nối giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người chăn nuôi, tham gia kết nối các bên, chia sẻ thông tin, thúc đẩy hợp tác và đề xuất giải pháp phát triển chăn nuôi bền vững.

 

Bên cạnh đó, Hội cũng có thể thúc đẩy liên kết trong chuỗi, kết nối chuyên gia, doanh nghiệp và người chăn nuôi để chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm và tìm kiếm giải pháp cho các vấn đề thực tiễn của ngành.

 

Hoạt động này góp phần tăng cường kết nối giữa các chủ thể, hỗ trợ người chăn nuôi nâng cao hiệu quả sản xuất và tiếp cận thị trường.

 

Tại phần trao đổi, thảo luận, các đại biểu và người chăn nuôi đặt ra nhiều câu hỏi xoay quanh tổ chức sản xuất, an toàn dịch bệnh, truy xuất nguồn gốc, chi phí, liên kết với doanh nghiệp và ổn định đầu ra. Các ý kiến tập trung vào những khó khăn thực tế khi áp dụng truy xuất, tổ chức sản xuất theo chuỗi và đưa sản phẩm vào thị trường, qua đó cho thấy để truy xuất nguồn gốc phát huy hiệu quả, cần đồng thời tháo gỡ các điểm nghẽn về quy mô sản xuất, tổ chức liên kết, dữ liệu, chi phí và thị trường. Trong đó, hợp tác xã được xác định là một trong những mắt xích quan trọng, góp phần tập hợp các hộ chăn nuôi, thống nhất quy trình sản xuất và kết nối với doanh nghiệp.

 

Một số hình ảnh khác tại hội thảo:

Ban chủ tọa chủ trì phần trao đổi và thảo luận

Ông Nguyễn Hoàng Nguyên, Giám đốc Công ty gà giống DABACO chia sẻ tại tọa đàm

Ông Nguyễn Văn Hưởng, Phó Trưởng phòng Khuyến nông Chăn nuôi và thú y trao đổi tại tọa đàm

Bà Nguyễn Thị Hải, Trưởng phòng Khuyến nông Chăn nuôi và Thú y nêu quan điểm

Gian hàng của Hợp tác xã sản xuất kinh doanh và dịch vụ Chăn nuôi Duy Nhất

Trứng gà thảo dược Bio cơ sở chăn nuôi Bùi Văn Bình

 

Lan Hương

 

Xem thêm:

 

Hệ thống truy xuất nguồn gốc chăn nuôi mở khóa an toàn và hội nhập

Chăn nuôi gà thịt gắn với liên kết tiêu thụ sản phẩm: Hiệu quả tích cực