[Chăn nuôi Việt Nam] – Tại phiên thảo luận ngày 7/8, Quốc hội xem xét dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật liên quan đến nông nghiệp và môi trường, trong đó nhiều nội dung tác động trực tiếp đến lĩnh vực chăn nuôi, thú y. Các đại biểu nhấn mạnh yêu cầu cắt giảm thủ tục phải gắn với hậu kiểm, truy xuất nguồn gốc và chuẩn hóa quản lý để vừa tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, vừa bảo đảm an toàn sinh học.

Sáng 7/8, Quốc hội thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường. Dự án luật hướng đến cải cách thủ tục hành chính, giảm điều kiện kinh doanh và tăng phân cấp cho địa phương, đồng thời chuyển phương thức quản lý theo hướng dựa trên dữ liệu, mức độ tuân thủ và rủi ro.

Sáng 7/8, Quốc hội thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường. (Ảnh: quochoi.vn)

10 luật nằm trong phạm vi sửa đổi gồm Luật Trồng trọt, Luật Bảo vệ và kiểm dịch thực vật, Luật Chăn nuôi, Luật Thú y, Luật Thủy sản, Luật Địa chất và khoáng sản, Luật Tài nguyên nước, Luật Thủy lợi, Luật Khí tượng thủy văn và Luật Đê điều.

Theo tờ trình của Chính phủ, dự thảo luật dự kiến cắt giảm 40 thủ tục hành chính, đơn giản hóa 12 thủ tục và cắt giảm 40 điều kiện kinh doanh. Đồng thời, 24 thủ tục hành chính thuộc 4 luật sẽ được phân quyền từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho Chủ tịch UBND cấp tỉnh thực hiện. Nếu được thông qua, luật dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/1/2027.

Giảm tiền kiểm, tăng trách nhiệm của doanh nghiệp

Một trong những nội dung được đại biểu Quốc hội quan tâm là sự thay đổi phương thức quản lý khi thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh được cắt giảm.

Theo ý kiến của đại biểu Nguyễn Thị Lan, đoàn Hà Nội, Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam, cải cách không nên chỉ được đánh giá bằng số lượng thủ tục được cắt giảm mà cần hướng tới xây dựng phương thức quản lý hiện đại, minh bạch và hiệu quả.

Đại biểu Nguyễn Thị Lan, đoàn Hà Nội, Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam (Ảnh: quochoi.vn)

Theo đó, quản lý cần từng bước chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, từ cấp phép sang tăng trách nhiệm tự công bố, tự chịu trách nhiệm của tổ chức, cá nhân; đồng thời tăng cường quản lý dựa trên dữ liệu, mức độ tuân thủ và đánh giá rủi ro.

Đối với lĩnh vực chăn nuôi, đại biểu lưu ý khi giảm tiền kiểm đối với thức ăn chăn nuôi, cần đồng thời nâng cao trách nhiệm của doanh nghiệp trong suốt quá trình sản xuất và lưu hành sản phẩm.

Doanh nghiệp cần cập nhật đầy đủ những thay đổi liên quan đến thành phần, tiêu chuẩn chất lượng và quy trình sản xuất; đồng thời gắn cơ chế tự công bố với truy xuất nguồn gốc, cảnh báo và thu hồi sản phẩm không bảo đảm chất lượng.

Cách tiếp cận này nhằm hạn chế tình trạng giảm thủ tục nhưng không đi kèm với cơ chế kiểm soát hiệu quả, qua đó bảo đảm chất lượng vật tư đầu vào và an toàn cho sản xuất chăn nuôi.

Phân cấp trong thú y phải đi cùng chuẩn hóa

Đối với lĩnh vực thú y, chủ trương phân cấp thẩm quyền trong kiểm dịch động vật, cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất thuốc thú y và một số hoạt động chuyên ngành được đại biểu đánh giá là cần thiết nhằm rút ngắn thời gian xử lý thủ tục và tăng tính chủ động cho địa phương.

Tuy nhiên, đại biểu Nguyễn Thị Lan cho rằng phân cấp cần được thực hiện đồng thời với chuẩn hóa về chuyên môn, quy trình kỹ thuật và cơ sở dữ liệu trên phạm vi cả nước.

Đây là vấn đề đặc biệt quan trọng đối với công tác phòng, chống dịch bệnh động vật, bởi dịch bệnh không dừng lại theo địa giới hành chính. Nếu quy trình kiểm dịch, giám sát hoặc xử lý dịch bệnh giữa các địa phương thiếu thống nhất, nguy cơ lây lan có thể gia tăng, đồng thời ảnh hưởng đến lưu thông động vật, sản phẩm chăn nuôi và hoạt động xuất khẩu.

Từ thực tế đó, đại biểu đề nghị quy định rõ cơ chế để vừa phát huy vai trò của chính quyền địa phương sau khi được phân quyền, vừa duy trì sự thống nhất trong quản lý chuyên môn trên toàn quốc.

Cắt giảm thủ tục nhưng không buông lỏng quản lý

Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội Nguyễn Thanh Hải cho biết Ủy ban cơ bản tán thành sự cần thiết ban hành cũng như phạm vi sửa đổi, bổ sung của dự án luật.

Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục rà soát dự thảo luật và các văn bản hướng dẫn, nhất là phương thức hậu kiểm đối với từng nhóm thủ tục được cắt giảm.

Theo Ủy ban, việc cắt giảm thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh cần dựa trên mức độ rủi ro của hàng hóa, dịch vụ; đồng thời gắn với hạ tầng số, liên thông dữ liệu và cơ chế giám sát thống nhất, hiệu quả giữa các bộ, ngành.

Việc phân cấp, phân quyền cũng cần được xem xét trên cơ sở năng lực thực thi thực tế của từng địa phương để tránh phát sinh khoảng trống quản lý.

Đối với ngành chăn nuôi và thú y, yêu cầu này có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh sản xuất liên kết ngày càng mở rộng, hoạt động lưu thông vật nuôi và sản phẩm chăn nuôi diễn ra trên phạm vi lớn, trong khi dịch bệnh có khả năng lan truyền giữa nhiều địa phương.

Như vậy, định hướng sửa đổi luật không chỉ nhằm giảm gánh nặng thủ tục cho người dân và doanh nghiệp mà còn đặt ra yêu cầu chuyển đổi cách thức quản lý. Trong lĩnh vực chăn nuôi, hiệu quả của cải cách sẽ phụ thuộc lớn vào khả năng kết hợp giữa giảm tiền kiểm, tăng hậu kiểm, nâng trách nhiệm của doanh nghiệp và xây dựng hệ thống dữ liệu, tiêu chuẩn chuyên môn thống nhất. Đây cũng là cơ sở để thúc đẩy môi trường kinh doanh thuận lợi hơn nhưng vẫn duy trì yêu cầu kiểm soát chất lượng, an toàn sinh học và phòng, chống dịch bệnh trong toàn ngành.

Lan Hương

Xem thêm:

Cải cách thủ tục hành chính trong nông nghiệp: Giảm chồng chéo để tạo thuận lợi cho doanh nghiệp

Đề xuất sửa đổi 10 luật để trao thêm thẩm quyền cho địa phương, cắt giảm hàng chục thủ tục hành chính