[Chăn nuôi Việt Nam] – Sản lượng thịt lợn tại Trung Quốc tiếp tục tăng nhờ sự bùng nổ của các mô hình chăn nuôi quy mô lớn ứng dụng công nghệ cao. Tuy nhiên, khi nguồn cung vượt xa sức mua, giá thịt lợn liên tục giảm sâu, tạo áp lực lớn lên các doanh nghiệp và buộc ngành chăn nuôi phải điều chỉnh chiến lược phát triển, đẩy mạnh mở rộng thị trường xuất khẩu để giảm áp lực dư cung.

Giá thịt lợn giảm sâu do nguồn cung vượt cầu

Là quốc gia tiêu thụ khoảng một nửa lượng thịt lợn của thế giới, Trung Quốc đang đối mặt với một nghịch lý trên thị trường nội địa: sản xuất tăng mạnh nhưng giá bán lại liên tục lao dốc.

Theo số liệu thống kê, giá thịt lợn tại Trung Quốc trong tháng 6/2026 giảm 16% so với cùng kỳ năm trước, đánh dấu tháng thứ 13 liên tiếp mặt hàng này mất giá. Diễn biến này cũng góp phần kéo chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của nước này duy trì ở mức thấp.

Không chỉ giá bán giảm, nhiều chuyên gia nhận định nhu cầu tiêu dùng thịt lợn tại Trung Quốc đang có xu hướng chững lại. Khi thu nhập của người dân được cải thiện, khẩu phần ăn ngày càng đa dạng hơn với thịt bò, gia cầm và thủy sản, khiến mức tiêu thụ thịt lợn không còn tăng mạnh như trước. Bên cạnh đó, xu hướng ăn uống lành mạnh cũng khiến một bộ phận người tiêu dùng hạn chế sử dụng thịt lợn do lo ngại hàm lượng chất béo.

Trong khi sức mua giảm đáng kể, sản lượng thịt lợn vẫn liên tục mở rộng, tạo áp lực lớn lên toàn bộ chuỗi sản xuất.

Công nghệ giúp sản lượng tăng nhanh

Ở chiều ngược lại, năng lực sản xuất của ngành chăn nuôi lợn Trung Quốc lại tăng mạnh nhờ quá trình công nghiệp hóa.

Sau khi ngành chăn nuôi chịu thiệt hại nặng bởi dịch tả lợn châu Phi giai đoạn 2018-2021, Chính phủ Trung Quốc đã ban hành nhiều chính sách hỗ trợ người nuôi khôi phục và mở rộng tổng đàn. Đồng thời khuyến khích các doanh nghiệp phát triển chăn nuôi quy mô lớn theo hướng ứng dụng công nghệ cao.

Định hướng này tiếp tục được khẳng định trong Văn kiện Trung ương số 1 năm 2026, trong đó ngành chăn nuôi được xác định là trụ cột quan trọng của hệ thống cung ứng thực phẩm quốc gia. Trung Quốc đặt mục tiêu phát triển ngành theo hướng hiện đại, nâng cao chất lượng, điều tiết chính xác năng lực sản xuất, cân bằng cung – cầu, tăng cường kiểm soát dịch bệnh và xây dựng chuỗi cung ứng thực phẩm đa dạng, bền vững. Đối với ngành lợn, trọng tâm là điều tiết tổng hợp năng lực sản xuất để tránh tình trạng dư cung kéo dài, đồng thời nâng cao hiệu quả và chất lượng phát triển của toàn ngành.

Song song với đó, quá trình tái cơ cấu đang thúc đẩy sự dịch chuyển từ chăn nuôi nhỏ lẻ sang các doanh nghiệp quy mô lớn có khả năng đầu tư bài bản về giống, công nghệ, quản trị và an toàn sinh học. Trong khi mô hình chăn nuôi nhỏ lẻ dần thu hẹp do khó cạnh tranh về chi phí và hiệu quả sản xuất.

Một trong những mô hình tiêu biểu của xu hướng hiện đại hóa là tổ hợp chăn nuôi lợn cao tầng tại thành phố Ezhou (tỉnh Hồ Bắc), được đầu tư khoảng 4 tỷ nhân dân tệ (591 triệu USD) và đưa vào vận hành từ cuối năm 2022.

Tổ hợp chăn nuôi lợn cao tầng ở Hồ Bắc, Trung Quốc (Ảnh: Nikkei Asia)

Tại đây, toàn bộ quy trình từ cho ăn, kiểm soát môi trường chuồng nuôi, khử trùng đến vận chuyển lợn giữa các khu vực đều được tự động hóa. Mỗi tầng của tòa nhà đảm nhiệm một công đoạn khác nhau trong quy trình nuôi, giúp tối ưu diện tích, giảm chi phí vận hành và nâng cao hiệu quả sản xuất. Theo thiết kế, tổ hợp này có thể đạt công suất tối đa khoảng 1,2 triệu con lợn thịt mỗi năm, trở thành một trong những cơ sở chăn nuôi hiện đại nhất Trung Quốc.

Doanh nghiệp chịu áp lực lợi nhuận

Tuy nhiên, việc sản lượng tăng nhanh trong khi sức mua không theo kịp đã khiến nhiều doanh nghiệp chăn nuôi phải đối mặt với áp lực lớn về lợi nhuận.

Ngoài việc giá lợn hơi và giá thịt giảm sâu, chi phí thức ăn chăn nuôi vẫn duy trì ở mức cao do ảnh hưởng từ biến động thị trường giá nguyên liệu toàn cầu. Điều này khiến biên lợi nhuận của các doanh nghiệp ngày càng bị thu hẹp.

Muyuan Foods – doanh nghiệp chăn nuôi lợn lớn nhất thế giới – cho biết đang theo dõi sát diễn biến giá nguyên liệu và điều chỉnh công thức phối trộn thức ăn nhằm kiểm soát chi phí sản xuất.

Trong khi đó, theo Nikkei Asia, nhiều doanh nghiệp chăn nuôi tại Trung Quốc buộc phải bán lợn với giá thấp để giảm áp lực tồn đàn, chấp nhận lợi nhuận suy giảm nhằm duy trì dòng tiền và hạn chế rủi ro thị trường.

Điều tiết sản xuất và mở rộng thị trường xuất khẩu

Trước tình trạng dư cung kéo dài, cơ quan quản lý Trung Quốc đã triển khai nhiều biện pháp nhằm đưa thị trường trở lại trạng thái cân bằng. Một trong những giải pháp đáng chú ý là điều chỉnh mục tiêu quy mô đàn lợn nái từ 39 triệu con xuống còn 37,5 triệu con. Đồng thời, trong cuộc họp với các doanh nghiệp chăn nuôi lớn diễn ra vào tháng 6 vừa qua, cơ quan chức năng cũng khuyến nghị các doanh nghiệp chủ động giảm công suất và kiểm soát tốc độ tăng đàn khi cần thiết nhằm hạn chế tình trạng cung vượt cầu.

Định hướng này cũng phù hợp với chiến lược phát triển ngành chăn nuôi mà Trung Quốc đang triển khai, trong đó nhấn mạnh việc điều tiết chính xác sản xuất, nâng cao chất lượng thay vì chỉ mở rộng quy mô, đồng thời thúc đẩy tiêu dùng, tăng cường an toàn dịch bệnh và phát triển ngành theo hướng bền vững.

Song song với việc điều chỉnh sản xuất, các doanh nghiệp lớn cũng đang đẩy mạnh chiến lược quốc tế hóa để mở rộng đầu ra.

Muyuan Foods cho biết sẽ sử dụng khoảng 60% nguồn vốn huy động từ đợt niêm yết cổ phiếu tại Hồng Kông hồi tháng 2 để đẩy mạnh hoạt động kinh doanh quốc tế, trong đó Đông Nam Á được xác định là thị trường trọng điểm. Tương tự, Wens Foodstuff Group cũng xây dựng kế hoạch mở rộng hiện diện tại khu vực này nhằm tìm kiếm thêm cơ hội tiêu thụ sản phẩm.

Mặc dù thị trường thịt lợn Trung Quốc đang trải qua giai đoạn dư cung và giá bán giảm mạnh, xu hướng hiện đại hóa ngành chăn nuôi vẫn được xác định là chiến lược dài hạn. Việc ứng dụng công nghệ, phát triển các trang trại quy mô lớn, nâng cao năng suất và kiểm soát an toàn sinh học được kỳ vọng sẽ giúp ngành chăn nuôi lợn nâng cao sức cạnh tranh. Tuy nhiên, để đảm bảo phát triển bền vững, Trung Quốc sẽ phải tiếp tục giải quyết bài toán cân đối giữa tốc độ mở rộng sản xuất với nhu cầu tiêu dùng, đồng thời thúc đẩy tìm kiếm thị trường xuất khẩu nhằm giảm áp lực cho thị trường nội địa.

Lan Hương

Xem thêm:

Trung Quốc: Định hình chiến lược phát triển ngành chăn nuôi trong tiến trình hiện đại hóa nông nghiệp