[Tạp chí Chăn nuôi Việt Nam] – Theo đánh giá của Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển Nông thôn (Bộ NN&PTNT), có đến 55,7% hợp tác xã (HTX) trong lĩnh vực chăn nuôi hoạt động chưa hiệu quả trong tổng số 606 hợp tác xã chăn nuôi (tính đến ngày 31/12/2017).

Hoạt động của các hợp tác xã này tập trung vào các dịch vụ cung cấp vật tư chăn nuôi, tổ chức sản xuất giống, chăn nuôi thương phẩm, liên kết xuất khẩu. Tuy nhiên, các hợp tác xã chăn nuôi hoạt động chưa có hiệu quả do giá thành sản xuất cao, khó kiểm soát dịch bệnh và chất lượng sản phẩm, ứng dụng các quy trình tiêu chuẩn chất lượng rất hạn chế, công tác bảo quản và chế biến sản phẩm chưa được quan tâm, thị trường tiêu thụ sản phẩm không ổn định.

Cả nước có 606 HTX Chăn nuôi (Ảnh minh họa)

Theo Đề án phát triển 15.000 hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã nông nghiệp hoạt động hiệu quả đến năm 2020 của Bộ NN&PTNT được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt theo Quyết định số 461/QĐ-TTg ngày 27/4/2018:  HTX Chăn nuôi đã được hình thành trong nhiều năm qua, song số lượng hạn chế (tính đến ngày 31/12/2017 có 606 hợp tác xã, chiếm 5,1% tổng số hợp tác xã nông nghiệp), hiệu quả hoạt động của hợp tác xã chưa cao; việc phát triển chăn nuôi vẫn dựa chủ yếu vào các nông hộ và doanh nghiệp. Do đó, cần phải đẩy mạnh tổ chức lại sản xuất của các nông hộ bằng việc phát triển mạnh mẽ các hợp tác xã trong lĩnh vực chăn nuôi.

Định hướng chính là tập trung phát triển các hợp tác xã chăn nuôi đại gia súc (thịt, sữa) ở các tỉnh có đầu đàn gia súc lớn như ở khu vực Trung du, Miền núi và phát triển hợp tác xã chăn nuôi lợn, gia cầm (thịt, trứng) ở cả tỉnh thông qua vận động các tổ hợp tác nâng cấp thành hợp tác xã hoặc những chủ trang trại, người sản xuất giỏi, có kinh nghiệm và uy tín với cộng đồng làm sáng lập viên vận động thành lập các hợp tác xã chăn nuôi.

Quy mô HTX: Theo số lượng các hộ chăn nuôi trên địa bàn để tổ chức thành lập các hợp tác xã quy mô khoảng vài chục cho đến dưới 100 thành viên phù hợp với trình độ quản lý của hợp tác xã.

Phương thức hoạt động như sau:

1, Với hợp tác xã chuyên ngành chăn nuôi: Hợp tác xã tổ chức cho các hộ viên thực hiện chăn nuôi theo quy trình an toàn, công nghệ cao nhằm nâng cao chất lượng và giảm thiểu ô nhiễm môi trường; Hợp tác xã có thể tổ chức các hoạt động dịch vụ, cung ứng giống, thức ăn, thuốc thú y và ký kết các hợp đồng bao tiêu sản phẩm cho các thành viên.

2, Hợp tác xã dịch vụ giết mổ: Tổ chức huy động vốn để xây dựng các cơ sở giết mổ đạt các tiêu chuẩn về vệ sinh an toàn thực phẩm, an toàn dịch bệnh, ô nhiễm môi trường. Hợp tác xã thu gom sản phẩm của các hộ và trang trại chăn nuôi, tiến hành giết mổ và sơ chế, cung cấp cho các đầu mối tiêu thụ.

3, Hợp tác xã chăn nuôi gia công: Hợp tác xã tổ chức tiếp nhận con giống, thức ăn, quy trình kỹ thuật, thuốc thú y để các thành viên thực hiện việc chăn nuôi gia công con giống và vật nuôi thương phẩm theo kế hoạch của các cơ sở tiêu thụ, chế biến sản phẩm chăn nuôi.

HUYỀN TRANG