Đó là tên hội thảo diễn ra ngày 14/6 do Viện nghiên cứu châu Âu thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt nam tổ chức.

Tại hội thảo, các đại biểu đã lắng nghe các diễn giả đánh gia về tầm quan trọng của Hiệp định TPP được Việt Nam ký kết chính thức 4.2.2016. Đây là Hiệp định thương mại tự do lớn nhất của Việt Nam cho tới nay và được đánh giá sẽ có tác động mạnh mẽ tới toàn bộ nền kinh tế và các doanh nghiệp Việt Nam thời gian tới. Ngành nông nghiệp Việt Nam đang chuẩn bị cho sự thay đổi khi Việt Nam tham gia TPP. Bởi TPP sẽ tác động rất lớn tới lĩnh vực này. Điều này cho thấy, cần phải có những giải pháp cụ thể, thiết thực nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp Việt Nam cũng như nâng cao năng suất và hiệu quả của khu vực nông nghiệp.

Toàn cảnh buổi hội thảo

Tại đây, các đại biểu đã được nghe TS. Hoàng Xuân Trung, Phó phòng Kinh tế thuộc Viện Nghiên cứu Châu Âu trình bày các phát hiện mới từ kết quả nghiên cứu đề tài và đưa ra các chính sách cụ thể trên cơ sở bằng chứng khoa học; Sử dụng bộ số liệu “Khảo sát mức sống dân cư Việt Nam” và sự chặt chẽ về mặt phương pháp luận của nhóm các nhà nghiên cứu đã tìm hiểu về tác động của chính sách tự do hóa thương mại đối với phân công lao động trong khu vực nông nghiệp và phi nông nghiệp ở nông thôn Việt Nam. Dựa trên các kết quả nghiên cứu của khảo sát, nhóm nghiên cứu cho rằng, việc nhập khẩu hàng hóa trung gian như phân bón nông nghiệp có lợi cho nền kinh tế của một quốc gia và ảnh hưởng đáng kể đối với tái phân bổ lao động nông thôn ở Việt Nam…

Cũng trong hội  thảo, nhiều chuyên gia còn nhận định rằng chênh lệch về tri thức nên nông dân chính là những người chịu tổn thương nặng nhất của các cơ chế chính sách.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn ra ngày càng mạnh mẽ khiến tình hình sản xuất nông nghiệp trên thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng tiếp tục gặp nhiều khó khăn.

Trong khi đó, bối cảnh hội nhập sâu rộng với việc ký kết Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP) cũng tạo thêm nhiều cơ hội và thách thức cho ngành nông nghiệp.

Về thách thức, TS. Hoàng Xuân Trung một  lần nữa nhận định: “Tham gia TPP có nghĩa là Việt Nam sẽ giảm thuế quan đối với hàng hóa nhập khẩu và một số những thay đổi này sẽ ảnh hưởng đáng kể tới khu vực nông thôn, với khoảng 70% dân số vẫn sống ở các vùng nông thôn và dựa vào các hoạt động nông nghiệp”.

Từ đó, các chuyên gia cho rằng cần phải có những chính sách cụ thể, phù hợp với từng mảng trong toàn ngành nông nghiệp, do chênh lệch về tri thức khiến nông dân trở thành những người chịu tổn thương nặng nhất của các cơ chế chính sách nếu các cơ chế chính sách này sai lệch.

Lấy ví dụ minh chứng cho điều này, các chuyên gia cho biết, nền nông nghiệp Việt Nam dựa vào sản xuất của hộ gia đình nên có tới gần 10 triệu hộ gia đình sản xuất với quy mô nhỏ. Trong khi đó, nguồn lực của cả nhà nước và nông dân rất hạn chế, muốn có sản xuất hàng hóa lớn, áp dụng công nghệ cao nhưng với cơ chế tiếp cận vốn khó khăn nên hầu hết các hộ gia đình nông dân có ít vốn, không có gì thế chấp để vay.

Nguyên nhân chủ quan khác là việc thực hiện chủ trương về tái cơ cấu còn chậm, đem lại những hệ quả trên diện rộng.

Về giải pháp, các chuyên gia đề xuất cần phải có chính sách hỗ trợ và khuyến khích mạnh hơn sự tham gia của bà con nông dân và cộng đồng doanh nghiệp. Trên thực tế, mọi chủ trương về nông nghiệp chỉ thành công khi hàng triệu hộ nông dân cùng với cộng đồng doanh nghiệp vào cuộc cùng với Nhà nước. Bên cạnh đó cũng cần huy động, bổ sung các nguồn lực để thực hiện những chủ trương đề ra.

P.V