[Chăn nuôi Việt Nam] – Năm 2025 đánh dấu giai đoạn bản lề của ngành chăn nuôi Trung Quốc khi thị trường bước vào chu kỳ điều chỉnh mới, áp lực chi phí, môi trường và dịch bệnh đan xen với yêu cầu tái cơ cấu sản xuất. Trên nền tảng đó, “Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 (2026 – 2030)” được kỳ vọng sẽ định hình lại ngành chăn nuôi toàn quốc theo hướng an toàn sinh học, hiệu quả kinh tế, xanh hóa và thông minh hóa, tạo dư địa cho tăng trưởng bền vững trong giai đoạn tiếp theo.

Bối cảnh chung và vai trò của ngành chăn nuôi trong năm 2025

Năm 2025 đánh dấu một giai đoạn phát triển có ý nghĩa đặc biệt đối với ngành chăn nuôi Trung Quốc. Trong bối cảnh kinh tế thế giới gặp nhiều biến động, sức tiêu dùng trong nước phục hồi chậm cùng với áp lực ngày càng gia tăng về tài nguyên, môi trường và dịch bệnh, ngành chăn nuôi Trung Quốc vừa phải bảo đảm ổn định nguồn cung thực phẩm, vừa từng bước chuyển đổi mô hình phát triển theo hướng chất lượng cao, hiệu quả và bền vững.

Theo số liệu của Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc, trong nửa đầu năm 2025, tổng sản lượng thịt lợn, bò, dê, cừu và gia cầm trên cả nước đạt 48,43 triệu tấn, tăng 2,8% so với cùng kỳ năm trước. Sản lượng sữa đạt 18,64 triệu tấn, tăng 0,5%. Những con số này cho thấy, ngành chăn nuôi tiếp tục duy trì tăng trưởng, dù tốc độ không cao như giai đoạn phục hồi mạnh sau dịch.

Bên cạnh đó, Bộ Nông nghiệp và Nông thôn Trung Quốc cho biết, các địa phương đã triển khai đồng bộ nhiều chính sách tháo gỡ khó khăn cho ngành bò thịt và bò sữa, bao gồm hỗ trợ tài chính, điều chỉnh cơ cấu sản xuất, hướng dẫn kỹ thuật và khuyến khích mở rộng tiêu dùng. Nhờ đó, chăn nuôi bò thịt từng bước thoát khỏi tình trạng thua lỗ kéo dài, chuyển sang có lãi, trong khi ngành sữa bắt đầu tích lũy các yếu tố tích cực cho phục hồi trung và dài hạn.

Mô hình nhà tầng thông minh version 3.0, 17 tầng tại quận Nam Sa, Quảng Châu, Trung Quốc

Trong lĩnh vực chăn nuôi lợn, đến cuối tháng 6/2025, tổng đàn lợn nái sinh sản đạt 40,43 triệu con, giảm 370.000 con so với mức cao nhất cuối năm 2024. Việc điều chỉnh đàn nái phản ánh rõ chủ trương kiểm soát công suất, hạn chế dư thừa nguồn cung, qua đó giúp ngành chăn nuôi lợn duy trì trạng thái có lợi nhuận trong phần lớn thời gian của năm.

Nâng cao chất lượng phát triển và mức độ hiện đại hóa ngành

Một trong những điểm nhấn nổi bật của ngành chăn nuôi Trung Quốc năm 2025 là sự cải thiện rõ rệt về chất lượng phát triển. Chăn nuôi thông minh và số hóa tiếp tục được đẩy mạnh, đặc biệt trong các doanh nghiệp chăn nuôi quy mô lớn và doanh nghiệp đầu ngành.

Các thiết bị tự động hóa trong kiểm soát môi trường, cung cấp thực phẩm, cung cấp nước và giám sát đàn vật nuôi đã được ứng dụng rộng rãi. Trong chăn nuôi lợn, 12 doanh nghiệp có sản lượng xuất chuồng lớn nhất đạt tỷ lệ ứng dụng thiết bị tự động hóa lên tới 85,4%. Đối với chăn nuôi gà thịt, tỷ lệ này tại 12 doanh nghiệp đứng đầu đạt 98,3%, phản ánh mức độ công nghiệp hóa rất cao. Trong lĩnh vực bò sữa, khoảng 95% trang trại quy mô đã được trang bị các hệ thống cho ăn tự động chính xác, giám sát đàn bò, kiểm soát môi trường và phần mềm số hóa phục vụ quản lý sản xuất hằng ngày.

Theo ông Vương Minh Lợi, Phó Chủ tịch Hiệp hội Kinh tế Lâm nghiệp, Chăn nuôi và Thủy sản Trung Quốc, kiêm Chủ nhiệm Ủy ban Chuyên trách Kinh tế Chăn nuôi, nghiên cứu viên của Viện Kinh tế và Phát triển Nông nghiệp (Viện Hàn lâm Khoa học Nông nghiệp Trung Quốc), giai đoạn “Kế hoạch 5 năm lần thứ 14” ngành chăn nuôi Trung Quốc đã có một quá trình phát triển hết sức đặc biệt với nhiều đặc điểm nổi bật:

Kinh tế số và trí tuệ nhân tạo phát triển nhanh, mang lại hiệu quả rõ rệt trong việc nâng cao chất lượng và hiệu quả sản xuất chăn nuôi; Mức độ tập trung của ngành gia tăng, các hộ chăn nuôi nhỏ và vừa đẩy nhanh quá trình rút lui khỏi thị trường; Cơ cấu sản xuất và cơ cấu vùng miền biến động mạnh, tỷ trọng thịt lợn giảm xuống dưới 60%, trong khi tỷ trọng thịt gia cầm tăng nhanh, tỷ trọng thịt bò và thịt cừu tăng ổn định; Quá trình tập đoàn hóa và vốn hóa được đẩy mạnh, thể hiện rõ trong các lĩnh vực chăn nuôi lợn, bò sữa và gà đẻ trứng; Mô hình nuôi lợn trong nhà cao tầng xuất hiện ngày càng nhiều, sản xuất theo lô, theo chu kỳ phát triển nhanh chóng.

Những thách thức và rủi ro của ngành chăn nuôi

Bên cạnh các kết quả đạt được, ngành chăn nuôi Trung Quốc vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Hiệu quả sản xuất nhìn chung còn cần cải thiện, chi phí đầu vào duy trì ở mức cao, đặc biệt là chi phí thức ăn, lao động và xử lý môi trường. Tài nguyên đất đai ngày càng khan hiếm, các yêu cầu về bảo vệ môi trường và kiểm soát phát thải ngày càng nghiêm ngặt, khiến cho không gian lợi nhuận của doanh nghiệp bị thu hẹp.

Giá sản phẩm chăn nuôi biến động mạnh, rủi ro thị trường không thể xem nhẹ. Công tác phòng, chống dịch bệnh, đặc biệt trong bối cảnh hậu dịch tả lợn châu Phi vẫn là nhiệm vụ phức tạp và tốn kém.

Trong 9 tháng đầu năm 2025, sản lượng thịt lợn, bò, cừu và gia cầm của cả nước đạt 73,12 triệu tấn; sản lượng trứng gia cầm đạt 26,46 triệu tấn; sản lượng sữa bò đạt 29,21 triệu tấn. Đến cuối quý III/2025, tổng đàn lợn đạt 436,8 triệu con; đàn bò đạt 99,32 triệu con; đàn cừu đạt 289,77 triệu con và đàn gia cầm đạt khoảng 6,4 tỷ con.

Về giá cả thị trường, cuối tháng 9/2025 ghi nhận xu hướng tăng giá đối với nhiều sản phẩm chăn nuôi chủ lực như bò sống, cừu sống và trứng gà, trong khi giá lợn hơi giảm 4,4% so với tháng trước. Ngành chăn nuôi lợn đang bước vào chu kỳ lần thứ 6, với hiệu suất sản xuất được cải thiện nhưng tăng trưởng tiêu thụ chậm lại.

Định hướng và dự báo ngành chăn nuôi năm 2026

Chăn nuôi lợn

Sau dịch tả lợn châu Phi, tỷ trọng chăn nuôi quy mô lớn tăng nhanh; tuy nhiên, số lượng hộ chăn nuôi nhỏ cũng gia tăng trong ngắn hạn, khiến công suất toàn ngành chỉ dao động trong biên độ hẹp. Trong bối cảnh đó, chi phí sản xuất trở thành yếu tố then chốt, quyết định khả năng sinh lời và triển vọng tăng trưởng dài hạn của doanh nghiệp, đặc biệt trong giai đoạn chu kỳ suy giảm. Trong vài năm tới, sự phân hóa trong ngành sẽ ngày càng rõ nét: các doanh nghiệp có lợi thế về chi phí sẽ duy trì mở rộng ở mức hợp lý, trong khi những cơ sở có công suất lạc hậu tiếp tục bị đào thải.

Thức ăn chăn nuôi và thuốc thú y – Tập trung đổi mới và mở rộng ra nước ngoài

Thuốc thú y: Tính chu kỳ của ngành đang dần suy yếu khi chăn nuôi quy mô lớn ngày càng mở rộng. Về dài hạn, tăng trưởng của doanh nghiệp phụ thuộc chủ yếu vào năng lực nghiên cứu – phát triển. Trong bối cảnh giá lợn được dự báo chạm đáy vào năm 2026, các dòng sản phẩm truyền thống tiếp tục chịu sức ép, khiến những doanh nghiệp chậm đổi mới gặp nhiều khó khăn và quá trình sàng lọc trong ngành kéo dài. Ngược lại, các doanh nghiệp sở hữu lợi thế R&D được kỳ vọng duy trì đà tăng trưởng nhờ liên tục đưa ra sản phẩm mới, qua đó góp phần nâng cao mức độ tập trung của ngành.

Thức ăn chăn nuôi: Thị trường trong nước đang bước vào giai đoạn cạnh tranh trên nền quy mô hiện có, với trọng tâm là kiểm soát chi phí và nâng cao hiệu quả quản trị. Năm 2026, quy mô đàn gia súc, gia cầm duy trì ở mức cao sẽ tiếp tục hỗ trợ nhu cầu thức ăn chăn nuôi, trong khi mảng thức ăn thủy sản được dự báo ổn định. Các doanh nghiệp đầu ngành có thế mạnh về nghiên cứu công thức và quản lý chi phí được kỳ vọng tiếp tục mở rộng thị phần. Bên cạnh đó, việc đẩy mạnh mở rộng ra thị trường quốc tế sẽ tạo thêm động lực tăng trưởng mới.

Thức ăn cho thú cưng – Nhiễu động thuế quan ngắn hạn, triển vọng dài hạn tích cực

Biến động thuế quan năm 2025 ảnh hưởng lớn đến việc sản xuất nhưng đồng thời thúc đẩy tái cấu trúc cung – cầu toàn cầu, nâng cao khả năng chống chịu rủi ro của doanh nghiệp. Thị trường nội địa duy trì tăng trưởng ổn định, quy mô ngành mở rộng. Thương hiệu nội địa trỗi dậy rõ rệt, thích ứng với xu hướng tiêu dùng lành mạnh và tinh tế hóa, cải thiện thị phần và khả năng sinh lời.

Định hướng phát triển cốt lõi giai đoạn 2026 – 2030

Trong giai đoạn “Kế hoạch 5 năm lần thứ 15” (2026 – 2030), định hướng phát triển cốt lõi của ngành chăn nuôi Trung Quốc tập trung vào bốn từ khóa “An toàn – Hiệu quả – Xanh – Thông minh”. Theo đó, ngành chăn nuôi sẽ từng bước chuyển đổi từ mô hình truyền thống sang mô hình hiện đại, bền vững, đẩy mạnh tích hợp công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và tư duy kinh tế tuần hoàn trong toàn chuỗi sản xuất.

Bước vào giai đoạn mới, ngành chăn nuôi Trung Quốc phải thích ứng với bối cảnh vĩ mô ngày càng chịu nhiều ràng buộc về tài nguyên và môi trường. Chăn nuôi vẫn là lĩnh vực sử dụng nhiều đất đai và nước, trong khi yêu cầu xử lý, tái sử dụng chất thải và phát triển carbon thấp đang dần trở thành những tiêu chí bắt buộc trong tổ chức sản xuất.

Tình trạng dư thừa một số sản phẩm chăn nuôi hiện nay được xác định mang tính giai đoạn. Trong thời gian tới, bảo đảm nguồn cung tiếp tục là nhiệm vụ trọng tâm, song định hướng sẽ chuyển sang “bảo đảm cung ứng phù hợp với nhu cầu thị trường”, đồng thời chú trọng nâng cao giá trị dinh dưỡng, chất lượng và giá trị thương mại của sản phẩm chăn nuôi.

Trên cơ sở đó, các lĩnh vực phát triển trọng điểm của ngành bao gồm: Thúc đẩy chăn nuôi xanh, carbon thấp; Đẩy mạnh hội nhập công nghệ thông minh và số hóa; Tăng cường an toàn sinh học và thanh lọc dịch bệnh; Giảm sử dụng ngũ cốc trong thức ăn, đa dạng hóa nguồn protein; Tối ưu cơ cấu ngành và đẩy mạnh tích hợp chuỗi giá trị theo chiều dọc.

Kết luận

Tổng thể, ngành chăn nuôi Trung Quốc trong giai đoạn “Kế hoạch 5 năm lần thứ 15” sẽ không còn chạy theo tăng trưởng sản lượng đơn thuần, mà hướng tới xây dựng một ngành công nghiệp chăn nuôi công nghệ cao, hiện đại và bền vững. Những doanh nghiệp và chủ thể sản xuất đi đầu trong nâng cao hiệu quả, bảo đảm an toàn sinh học, bảo vệ môi trường và ứng dụng công nghệ thông minh sẽ giữ vai trò quyết định trong cục diện cạnh tranh của ngành trong tương lai.

Biên dịch: Cẩm Anh

Nguồn: Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc