Tại phiên thảo luận về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế VAT ngày 9/12, nhiều đại biểu Quốc hội cho rằng việc áp thuế VAT 5% đối với phân bón đang tạo ra bất cập lớn so với thức ăn chăn nuôi và làm tăng chi phí đầu vào cho sản xuất nông nghiệp.

Đây là vấn đề tác động trực tiếp đến chi phí đầu vào của ngành nông nghiệp, nhất là trong bối cảnh trồng trọt liên tục chịu thiệt hại nặng nề do bão lũ thời gian qua.

Việc áp thuế VAT 5% đối với phân bón đang tạo ra bất cập lớn so với thức ăn chăn nuôi. Ảnh: st

Chỉ ra sự thiếu thống nhất giữa hai loại vật tư thiết yếu của ngành nông nghiệp, đại biểu Trần Văn Lâm (Bắc Ninh) cho rằng phân bón và thức ăn chăn nuôi đều là nguyên liệu đầu vào quan trọng, nhưng chính sách thuế VAT lại có cách xử lý khác nhau. Trong khi thức ăn chăn nuôi vẫn nằm trong nhóm không chịu thuế và được khấu trừ đầu vào, thì phân bón lại chuyển sang diện chịu thuế VAT 5% với mục tiêu cũng là để được khấu trừ.

Theo ông, cách quy định này chưa hợp lý và khiến chi phí đầu vào của phân bón vẫn tăng do phải chịu thuế. Điều này dẫn đến giá phân bón cao hơn, gây ảnh hưởng trực tiếp đến nông dân và doanh nghiệp sản xuất trong lĩnh vực trồng trọt. Đại biểu nhấn mạnh: “Nếu tiếp tục giữ quy định hiện hành thì nông dân vẫn chịu thiệt, trong khi đây là nhóm đang cần hỗ trợ nhất.”

Từ đó, đại biểu Trần Văn Lâm đề nghị Quốc hội và Chính phủ xem xét đưa phân bón trở lại diện không chịu VAT để giảm chi phí đầu vào, góp phần hỗ trợ doanh nghiệp trong nước và đảm bảo quyền lợi cho người nông dân.

Đồng quan điểm, đại biểu Tạ Văn Hạ (Đà Nẵng) cho rằng thuế VAT 5% không mang lại mục tiêu hỗ trợ như kỳ vọng mà ngược lại làm tăng giá phân bón, ảnh hưởng đến giá lương thực. Ông đặt vấn đề: “Không có sản phẩm nào tăng thuế mà lại giảm giá. Vậy 5% này đi vào đâu?” – qua đó cho thấy sự cần thiết phải xem lại chính sách thuế hiện hành để tránh tạo thêm áp lực lên chi phí sản xuất.

Ở góc độ thu hút đầu tư và bảo đảm tự chủ sản xuất trong nước, đại biểu Trương Trọng Nghĩa (TP. Hồ Chí Minh) cảnh báo chính sách thuế không phù hợp có thể khiến doanh nghiệp FDI rời khỏi Việt Nam. Khi phân bón thuộc diện không chịu thuế, doanh nghiệp sản xuất trong nước không được khấu trừ thuế đầu vào, làm giảm sức cạnh tranh so với hàng nhập khẩu. Vì vậy, ông đề nghị cần xem xét đồng bộ chính sách thuế đối với phân bón, thức ăn chăn nuôi và thuốc thú y nhằm tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp và tăng khả năng tự chủ của ngành nông nghiệp.

Tiếp thu các ý kiến, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng cho biết Bộ sẽ tiếp tục nghiên cứu và rà soát kỹ vấn đề thuế VAT đối với phân bón, báo cáo cấp có thẩm quyền để đảm bảo chính sách phù hợp với thực tiễn sản xuất và nhu cầu hỗ trợ nông dân.

Các đại biểu nhấn mạnh, việc điều chỉnh chính sách thuế VAT không chỉ giúp giảm chi phí cho doanh nghiệp và người nông dân mà còn góp phần tạo sự thống nhất trong hệ thống pháp luật, thúc đẩy sản xuất trong nước, thu hút đầu tư và phát triển ngành nông nghiệp bền vững hơn.

C.A