[Tạp chí Chăn nuôi Việt Nam] – Đó là nghề nuôi ong du mục của anh Ngũ Minh Lượng thôn Nặm Tuộc, xã Đồng Yên, huyện Bắc Quang (Hà Giang).

Do xuất phát từ niềm đam mê với nghề nuôi ong lấy mật, trong những năm qua, anh Lượng đã phát triển và duy trì đàn ong từ 180 – 230 tổ. Điều đặc biệt là phương pháp nuôi ong của anh Lượng không cố định tại một vùng nào đó mà là nghề nuôi ong theo cách du mục. Do xuất phát từ điều kiện thực tiễn, trên địa bàn của Hà Giang có nhiều loài hoa,  từ hoa của các loài cây ăn quả, hoa của các loại cây dược liệu và hoa của các loài cây mọc hoang dã trong tự nhiên…Những loài hoa này nở vào các thời vụ khác nhau nên anh Lượng đã sắm sẵn chiếc xe tải chuyên dụng để vận chuyển đàn ong đến những vùng có hoa nở theo các mùa vụ trong năm. Cũng nhờ nguồn phấn hoa được khai thác đa dạng nên chất lượng mật ong của gia đình anh Lượng cũng được các thị trường thu mua tín nhiệm và thường bán được giá cao.

Theo anh Lượng: Nghề nuôi ong du mục có nhiều vất vả hơn so với nuôi ong tại chỗ, nhưng bù lại sẽ cho nguồn phấn hoa phong phú và sản lượng mật cao. Bên cạnh đó, do nuôi ong du mục với nhiều loại phấn hoa nên chất lượng mật cũng tốt hơn và bán được giá cao hơn. Ngoài ra, đối với nghề nuôi ong du mục, người nuôi ong ngoài hiểu biết về kỹ thuật nuôi ong và khai thác mật thì cần phải có kỹ thuật di chuyển đàn ong để ong không bị “sốc” và bốc bay do điều kiện sống thay đổi. Bên cạnh đó, người nuôi ong du mục cũng cần phải có kiến thức bảo quản mật ong sau khi khai thác để đảm bảo chất lượng mật tốt nhất do điều kiện tự nhiên thay đổi trong quá trình di chuyển. Ngoài ra, sau khi di chuyển đàn ong đến địa điểm mới từ 1 đến 2 ngày cần phải kiểm tra đàn ong xem có biểu hiện bất thường gì để có biện pháp kỹ thuật thích hợp để ong nhanh thích nghi và có thể khai thác mật ngay tại những địa điểm mới.

Được biết, trong một năm, anh Lượng di chuyển đàn ong của mình đến nhiều vùng trong tỉnh. Khi vào đầu vụ xuân, do cam quýt, vải nở hoa thì anh Lượng thường di chuyển đàn ong đến các vườn cam, vải có diện tích lớn của các hộ quen biết trong vùng. Đến thời điểm vụ hè thu (từ tháng 5 đến tháng 8) là thời điểm các vùng trồng cây thảo quả (một loài cây dược liệu chủ yếu của Hà Giang) nở hoa thì cũng là thời giân anh Lượng di chuyển đàn ong của gia đình nên các khu rừng có trồng thảo quả. Do cùng thống nhất với chủ rừng nên công việc này mang lại lợi ích cả đôi bên, người nuôi ong khai thác được phấn hoa cây thảo quả còn chủ rừng có người trông coi thảo quả. Đến thời điểm từ tháng 9 đến tháng 12, do cây bạc hà mọc hoang dã trong tự nhiên tại 4 huyện cao nguyên đá (gồm Mèo Vạc, Đồng Văn, Yên Minh và Quản Bạ) nên đây là thời điểm anh Lượng di chuyển đàn ong tới vùng này để khai thác nguồn phấn hoa cây bạc hà…

Khi hỏi về thu nhập, anh Lượng cho biết: Do nuôi ong du mục nên sản lượng mật lớn hơn và chất lượng mật ong cũng tốt hơn nên thường bán được giá cao. Trong một năm tổng thu nhập từ mật ong được khoảng 600 triệu; sau khi trừ các khoản chi phí và trả công lao động (do phải thuê từ 2 đến 3 lao động) còn lãi trên 350 triệu đồng mỗi năm.

Mô hình nuôi ong du mục của anh Ngũ Minh Lượng là một trong những mô hình phát triển kinh tế thành công của huyện Bắc Quang và của tỉnh Hà Giang trong những năm qua.

Phạm Văn Phú

Chi cục Trồng trọt và

Bảo vệ thực vật tỉnh Hà Giang