Trước sức ép ngày càng lớn từ quy mô chăn nuôi và lượng chất thải phát sinh, Hà Nội đang từng bước chuyển hướng sang các mô hình chăn nuôi sinh học, tuần hoàn. Cách làm này không chỉ góp phần xử lý ô nhiễm từ gốc mà còn nâng cao chất lượng nông sản, tạo nền tảng cho ngành Nông nghiệp phát triển bền vững.

Trong tiến trình hiện đại hóa ngành Nông nghiệp theo hướng an toàn và thân thiện môi trường, ô nhiễm từ hoạt động chăn nuôi đang trở thành vấn đề được xã hội đặc biệt quan tâm. Với tổng đàn vật nuôi lớn, Hà Nội phải đối mặt với áp lực không nhỏ trong việc kiểm soát chất thải, bảo vệ môi trường sống cho người dân.

Hà Nội đang đẩy mạnh phát triển chăn nuôi an toàn sinh học gắn với chuỗi giá trị và quy hoạch vùng. Ảnh: St

Theo số liệu của Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, toàn thành phố hiện có gần 28,8 nghìn con trâu, 114 nghìn con bò, khoảng 1,25 triệu con lợn và hơn 38 triệu con gia cầm. Mỗi năm, ngành chăn nuôi Thủ đô cung ứng ra thị trường hàng trăm nghìn tấn thịt, hàng triệu quả trứng, hàng chục nghìn tấn sữa tươi cùng sản lượng thủy sản đáng kể. Đi kèm với đó là lượng chất thải rắn ước khoảng 4,35 triệu tấn và hơn 2,6 tỷ lít chất thải lỏng mỗi năm, chưa kể chất thải từ các cơ sở giết mổ, tiêu hủy gia súc, gia cầm mắc bệnh và hóa chất phòng, trị bệnh.

Trước thực trạng này, Hà Nội đang đẩy mạnh phát triển chăn nuôi an toàn sinh học gắn với chuỗi giá trị và quy hoạch vùng. Nhiều địa phương từng bước di dời cơ sở chăn nuôi ra xa khu dân cư, xây dựng các vùng chăn nuôi tập trung, có truy xuất nguồn gốc, hướng tới cung cấp sản phẩm an toàn cho thị trường.

Một trong những mô hình tiêu biểu là Hợp tác xã Gà vi sinh Thu Thoan (xã Nội Bài). Ngay từ khi thành lập, đơn vị đã lựa chọn hướng chăn nuôi hữu cơ, sinh học. Trên diện tích gần 5.000 m², hợp tác xã nuôi hơn 3.000 con gà bằng thức ăn tự phối trộn từ nguyên liệu tự nhiên như cám gạo, bột ngô, bã đậu tương kết hợp men vi sinh, hoàn toàn không sử dụng cám công nghiệp. Theo Giám đốc Nguyễn Thị Thu Thoan, cách làm này giúp đàn gà khỏe mạnh, ít bệnh, thịt săn chắc, thơm ngon và được người tiêu dùng tin tưởng.

Bên cạnh thức ăn sinh học, hợp tác xã còn áp dụng đệm lót sinh học trong chuồng trại nhằm phân hủy chất thải tại chỗ, giảm mùi hôi và khí độc. Lượng chất thải sau sử dụng được ủ thành phân hữu cơ vi sinh, vừa xử lý triệt để ô nhiễm, vừa tạo thêm nguồn thu. Trung bình mỗi năm, trang trại cung ứng khoảng 70 tấn phân hữu cơ cho sản xuất nông nghiệp.

Tương tự, Hợp tác xã Chăn nuôi và dịch vụ Đồng Tâm (xã Kiều Phú) cũng ghi nhận hiệu quả rõ rệt khi chuyển sang chăn nuôi sinh học. Theo Giám đốc Nguyễn Đình Tường, mô hình này giúp giảm 30–40% chi phí thuốc thú y và hóa chất khử trùng, đồng thời nâng cao chất lượng thịt lợn, đáp ứng yêu cầu an toàn thực phẩm và được thị trường đón nhận tích cực.

Để nhân rộng các mô hình hiệu quả, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Tạ Văn Tường cho rằng cần tăng cường tuyên truyền, tập huấn nâng cao nhận thức cho người dân; khuyến khích xây dựng chuồng trại hợp vệ sinh, hầm biogas, sử dụng đệm lót và chế phẩm sinh học xử lý chất thải. Cùng với đó là các chính sách hỗ trợ vốn, lồng ghép với chương trình nông thôn mới và khuyến nông.

Ở góc độ chiến lược, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Chăn nuôi Việt Nam Nguyễn Ngọc Sơn nhấn mạnh, phát triển chăn nuôi phải gắn chặt với quy hoạch tổng thể ngành Nông nghiệp, coi đây là giải pháp căn cơ để xử lý vấn đề môi trường từ nay đến năm 2030, tầm nhìn 2045.

Thực tiễn cho thấy, khi người chăn nuôi chủ động thay đổi tư duy, áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, ô nhiễm môi trường không chỉ được kiểm soát mà còn mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt, tạo nền tảng cho ngành chăn nuôi Thủ đô phát triển bền vững.

C.A