[Chăn nuôi Việt Nam] – Hội chứng giảm đẻ (Egg Drop Syndrome – EDS) do virus thuộc nhóm Adenovirus gây bệnh ở gà. Đây là bệnh truyền nhiễm xảy ra trên gà, tuy không gây chết nhưng tác động trực tiếp đến năng suất đẻ trứng. Gà đẻ ít, chất lượng trứng kém, giảm năng suất, gây thiệt hại về kinh tế cho người chăn nuôi.

Nguyên nhân

Hội chứng giảm đẻ trên gà do virus thuộc nhóm Adenovirus gây ra. Bệnh xảy ra ở gà đẻ công nghiệp (thương phẩm) và gà đẻ trứng giống trong giai đoạn từ 26-35 tuần tuổi. 

Con đường lây truyền

Hội chứng giảm đẻ trên gà lây truyền theo 2 con đường:

• Lây truyền dọc: Bệnh lây từ đàn bố mẹ sang đàn con thông qua trứng bị nhiễm mầm bệnh.
• Lây truyền ngang: Bệnh lây từ gà bệnh sang gà khỏe qua thức ăn, nước uống, dụng cụ chăn nuôi, các chất thải từ gà bị nhiễm bệnh.

Triệu chứng

Hội chứng giảm đẻ trên gà, thời gian nung bệnh từ 7-9 ngày, kéo tài từ 6-12 tuần và có những triệu chứng đặc trưng sau:

• Gà bị bệnh vẫn ăn uống bình thường hoặc giảm ăn. Một số trường hợp gà có hiện tượng tiêu chảy nhất thời, mào nhợt nhạt (chiếm khoảng 10-70%).
• Tỷ lệ đẻ trứng giảm đột ngột 20-40% (tương đương 12-16 trứng/gà), có khi lên tới 50%.
• Vỏ trứng bị mất màu, trứng nhỏ.
• Trứng nhỏ, vỏ mềm hoặc không có vỏ cứng, vỏ canxi bị biến dạng, hình dạng méo mó.
• Bề mặt vỏ trứng mỏng, xù xì, nhám, có nhiều hạt lắng đọng trên bề mặt vỏ.
• Lòng trắng loãng, tỷ lệ ấp nở giảm do chất lượng trứng bị ảnh hưởng.

Vỏ trứng gà bị méo mó, dập vỡ

Vỏ trứng biến dạng

Bệnh tích

Hội chứng giảm đẻ trên gà thường tác động trực tiếp lên buồng trứng và ống dẫn trứng còn các bệnh tích khác thường không rõ ràng:

• Buồng trứng và ống dẫn trứng bị viêm, teo nhỏ.
• Trứng non không phát triển.
• Viêm tử cung, thủy thũng.

Buồng trứng gà bị teo nhỏ

Biện pháp phòng ngừa

Hiện nay vẫn chưa có thuốc đặc trị hội chứng giảm đẻ ở gà. Do đó, người chăn nuôi cần thực hiện tốt các biện pháp phòng để giảm thiểu khả năng mắc bệnh của đàn gà.

Công tác giống: Chọn gà giống từ những cơ sở giống chất lượng, không bị nhiễm virus, gà con phải được chọn từ những đàn gà được tiêm phòng cẩn thận.

Vệ sinh phòng bệnh: Đảm bảo vệ sinh phòng bệnh trong quá trình chăn nuôi, vận chuyển trứng, quá trình tiêm phòng. Khu nuôi gà phải xa khu nuôi vịt, ngỗng vì virus có nguồn gốc từ vịt và ngỗng. Định kỳ phun sát trùng chuồng trại 1-2 lần/tuần bằng Povidine 10%, liều 10ml/3 lít nước.

Quản lý đàn: Nếu đàn gà bệnh và gà không bị bệnh được nuôi chung, cần tiến hành tách riêng rẽ trong quá trình chăn nuôi, ấp nở. Nếu có điều kiện sử dụng các máy ấp riêng rẽ, hoặc nếu không phải sử dụng các khay ấp nở riêng.

Tăng sức đề kháng cho đàn gà: Thường xuyên bổ sung các loại tăng đề kháng như: Novi-biotin ADE liều 1g/kg thức ăn, bổ sung khoáng, vitamin, canxi giúp tăng sức kháng bệnh, chống stress khi môi trường thay đổi, tăng khả năng hấp thu khoáng, kích thích buồng trứng phát triển, tăng chu kỳ đẻ và giai đoạn gà đẻ đỉnh cao.

Phòng bệnh bằng vaccine: Tiêm phòng cho đàn gà khi được 15-16 tuần tuổi bằng các loại vaccine theo khuyến cáo của nhà sản xuất.

Hiện có nhiều loại vaccine trên thị trường được sử dụng để phòng hội chứng giảm đẻ như: Nobilis G+ND+EDS, Nobilis IB+ND+EDS, Medivac ND – EDS Emulsion, Medivac ND – EDS – IB K, Cevac ND – IB – IBD – EDS, …

ThS. Vũ Thị Nguyện – Trường Đại học Hải Dương