[Chăn nuôi Việt Nam] – Trong bối cảnh ngành chăn nuôi cả nước chịu tác động đồng thời của biến đổi khí hậu, dịch bệnh nguy hiểm, áp lực môi trường và yêu cầu ngày càng cao từ thị trường, Ninh Bình đang từng bước khẳng định vị thế là địa phương phát triển chăn nuôi theo hướng công nghệ cao, an toàn sinh học và bền vững. Những kết quả đạt được không chỉ đóng góp quan trọng vào tăng trưởng nông nghiệp của tỉnh mà còn mang lại nhiều bài học thực tiễn cho quá trình tái cơ cấu ngành chăn nuôi ở quy mô rộng hơn. 

Nông nghiệp duy trì tăng trưởng trong điều kiện nhiều thách thức

Năm 2025, ngành NN&MT tỉnh Ninh Bình triển khai nhiệm vụ trong bối cảnh chịu ảnh hưởng nặng nề của thiên tai, thời tiết cực đoan, dịch bệnh trên cây trồng, vật nuôi và biến động mạnh của giá cả đầu vào. Tuy nhiên, nhờ sự chỉ đạo quyết liệt của chính quyền các cấp cùng việc triển khai đồng bộ các giải pháp kỹ thuật, quản lý và thị trường, nông nghiệp Ninh Bình vẫn duy trì được đà tăng trưởng ổn định.

Chế biến thịt tại Nhà máy MEAT DELI tại tỉnh Ninh Bình

Giá trị sản xuất nông, lâm nghiệp và thủy sản năm 2025 ước đạt trên 43.197 tỷ đồng, tăng 3,45% so với năm 2024. Giá trị sản phẩm thu được trên một đơn vị diện tích đất trồng trọt và mặt nước nuôi trồng thủy sản đạt gần 198 triệu đồng/ha, phản ánh hiệu quả sử dụng đất ngày càng được nâng cao. Trong cơ cấu nội ngành, chăn nuôi giữ vai trò trụ cột, đóng góp gần 35% tổng giá trị sản xuất nông nghiệp, tương đương khoảng 15.000 tỷ đồng mỗi năm.

Sau sắp xếp, hợp nhất đơn vị hành chính, Ninh Bình mới sở hữu quy mô đàn vật nuôi tương đối lớn so với nhiều địa phương trong khu vực. Toàn tỉnh hiện có trên 1,2 triệu con lợn, 27,7 triệu gia cầm, 121.000 con trâu bò và hơn 46.000 con dê. Đây là nền tảng quan trọng để phát triển chăn nuôi hàng hóa gắn với chế biến và thị trường tiêu thụ ổn định.

Đáng chú ý, phương thức chăn nuôi đang có sự chuyển dịch rõ nét từ nông hộ nhỏ lẻ sang mô hình trang trại tập trung. Toàn tỉnh hiện có hơn 2.000 trang trại chăn nuôi các loại, trong đó có hàng chục trang trại quy mô lớn và hàng trăm trang trại quy mô vừa. Bên cạnh đó, đã có 27 cơ sở chăn nuôi được chứng nhận an toàn dịch bệnh, tạo tiền đề quan trọng cho việc mở rộng sản xuất và tham gia chuỗi liên kết.

Trong bối cảnh ngành chăn nuôi cả nước chịu tác động đồng thời của biến đổi khí hậu, dịch bệnh nguy hiểm, áp lực môi trường và yêu cầu ngày càng cao từ thị trường, Ninh Bình đang từng bước khẳng định vị thế là địa phương phát triển chăn nuôi theo hướng công nghệ cao, an toàn sinh học và bền vững. Những kết quả đạt được không chỉ đóng góp quan trọng vào tăng trưởng nông nghiệp của tỉnh mà còn mang lại nhiều bài học thực tiễn cho quá trình tái cơ cấu ngành chăn nuôi ở quy mô rộng hơn.

Cùng với chuyển đổi phương thức sản xuất, cơ cấu giống vật nuôi của Ninh Bình được cải thiện theo hướng năng suất cao, chất lượng tốt và phù hợp nhu cầu thị trường. Tỷ lệ lợn ngoại, lợn lai ngoại chiếm trên 90% tổng đàn; bò lai Zebu, bò 3B chiếm trên 90%. Trong khi đó, các giống bản địa được bảo tồn ở quy mô hợp lý nhằm đa dạng hóa sản phẩm và giữ gìn nguồn gen.

Trên địa bàn tỉnh hiện có 37 doanh nghiệp sản xuất thức ăn chăn nuôi với tổng công suất trên 1 triệu tấn/năm, cơ bản đáp ứng nhu cầu trong tỉnh và khu vực lân cận. Sự phát triển đồng bộ của ngành công nghiệp thức ăn chăn nuôi giúp chủ động nguồn cung, ổn định chất lượng dinh dưỡng và giảm phụ thuộc vào nguồn cung bên ngoài.

Dấu ấn chăn nuôi công nghệ cao gắn với liên kết chuỗi và chế biến sâu

Những năm gần đây, Ninh Bình đã xuất hiện nhiều mô hình chăn nuôi ứng dụng công nghệ cao, mang lại hiệu quả rõ rệt về kinh tế, môi trường và an toàn dịch bệnh. Tiêu biểu là mô hình trang trại lợn thông minh tại Trạm Nghiên cứu và Phát triển giống lợn hạt nhân Tam Điệp – dự án do Chính phủ Hàn Quốc viện trợ không hoàn lại với tổng kinh phí trên 3 triệu USD.

Trang trại được vận hành hoàn toàn trên nền tảng công nghệ IoT, cho phép kiểm soát tự động các yếu tố môi trường, hệ thống cho ăn, cấp nước và giám sát đàn vật nuôi 24/7. Mỗi năm, cơ sở này cung cấp hàng nghìn con lợn giống sinh sản và hàng chục nghìn con lợn thương phẩm chất lượng cao, đồng thời góp phần bảo tồn và phát triển nguồn gen quý.

Bên cạnh đó, mô hình sản xuất gà giống ứng dụng thụ tinh nhân tạo quy mô công nghiệp cùng các cơ sở giết mổ, chế biến tập trung đạt tiêu chuẩn cao đã góp phần hình thành chuỗi giá trị khép kín, nâng cao chất lượng sản phẩm và đảm bảo an toàn thực phẩm.

Một trong những điểm nhấn của chăn nuôi Ninh Bình là phát triển các vùng chăn nuôi tập trung gắn với liên kết chuỗi. Điển hình là vùng chăn nuôi bò sữa bền vững, nơi người chăn nuôi được doanh nghiệp bao tiêu 100% sản phẩm sữa tươi. Song song với đó, các mô hình chế biến sữa tại chỗ và sản phẩm OCOP được phát triển, góp phần nâng cao giá trị gia tăng và thu nhập cho người chăn nuôi.

Định hướng phát triển chăn nuôi xanh, kinh tế tuần hoàn

Ninh Bình xác định kiểm soát dịch bệnh và bảo vệ môi trường là điều kiện tiên quyết cho phát triển bền vững. Các công nghệ xử lý chất thải như đệm lót sinh học, men vi sinh, hệ thống biogas HDPE, máy ép tách phân được ứng dụng rộng rãi, góp phần giảm ô nhiễm và tiết kiệm chi phí sản xuất. Nhờ đó, nhiều năm qua, các dịch bệnh nguy hiểm trên đàn vật nuôi cơ bản được kiểm soát.

Trong giai đoạn tới, tỉnh tiếp tục đẩy mạnh tái cơ cấu ngành chăn nuôi theo hướng công nghệ cao, an toàn sinh học, giảm phát thải và kinh tế tuần hoàn. Việc tăng cường chuyển đổi số, hoàn thiện cơ sở dữ liệu chăn nuôi, gắn sản xuất với chế biến và thị trường được xem là giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và năng lực cạnh tranh.

Với những bước đi bài bản và định hướng rõ ràng, Ninh Bình đang từng bước khẳng định vai trò là điểm sáng trong phát triển chăn nuôi hiện đại, đóng góp tích cực vào mục tiêu phát triển nông nghiệp bền vững của cả nước.

Quỳnh Chi