Sáng 31/3, Cục Chăn nuôi và Thú y tổ chức Hội nghị Sử dụng phụ gia thức ăn trong chăn nuôi, tập trung vào trao đổi vấn đề sử dụng Ractopamine trong thức ăn. Phát biểu khai mạc hội nghị, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến phác họa bức tranh tổng thể của ngành chăn nuôi Việt Nam, đồng thời nhấn mạnh quan điểm điều hành chính sách theo hướng linh hoạt, dựa trên cơ sở khoa học và thực tiễn sản xuất.

Theo Thứ trưởng, ngành chăn nuôi đang duy trì đà tăng trưởng ổn định, đóng vai trò quan trọng trong cơ cấu nông nghiệp. Quy mô đàn vật nuôi tiếp tục mở rộng.

“Tốc độ tăng trưởng của ngành duy trì ở mức từ 4,5% đến gần 6% trong những năm gần đây, cho thấy tiềm năng phát triển lớn nhưng cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về quản lý chất lượng và hiệu quả sản xuất”, lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường khẳng định.

Thứ trưởng Phùng Đức Tiến phát biểu tại hội nghị. Ảnh: Tùng Đinh.

Về nền tảng pháp lý, Thứ trưởng cho biết hệ thống quy định cho lĩnh vực chăn nuôi đã được xây dựng tương đối đầy đủ, với Luật Chăn nuôi cùng các nghị định hướng dẫn và các quyết định của Thủ tướng Chính phủ. Song song đó, ngành đang triển khai Chiến lược phát triển chăn nuôi theo định hướng hiện đại, trong đó có 5 đề án trọng điểm, bao gồm đề án riêng về phát triển thức ăn chăn nuôi nhằm nâng cao năng lực tự chủ.

Một trong những vấn đề được Thứ trưởng đặc biệt nhấn mạnh là thực trạng sản xuất thức ăn chăn nuôi. Hiện cả nước có khoảng 270 nhà máy, trong đó khối doanh nghiệp nước ngoài và liên doanh chỉ chiếm khoảng 35% về số lượng nhưng lại nắm giữ tỷ trọng sản lượng lớn hơn so với các doanh nghiệp trong nước.

Điều này cho thấy sự mất cân đối về năng lực sản xuất và công nghệ, đòi hỏi phải có chính sách thúc đẩy doanh nghiệp nội địa, nhất là trong lĩnh vực sản xuất vi lượng và phụ gia, nhằm giảm phụ thuộc vào nhập khẩu.

Hội nghị tập trung thảo luận xung quanh việc sử dụng Ractopamine trong thức ăn chăn nuôi. Ảnh: Tùng Đinh.

Đề cập đến câu chuyện phụ gia, đặc biệt là chất Ractopamine, Thứ trưởng nhìn nhận đây là vấn đề gây tranh cãi trên thế giới trong nhiều năm qua, với sự khác biệt giữa các quốc gia cho phép và không cho phép sử dụng.

Tuy nhiên, ông cho rằng cần tiếp cận vấn đề này một cách khoa học và khách quan. Theo đó, Ractopamine có những tác động nhất định trong việc cải thiện hiệu quả chuyển hóa thức ăn, tăng trọng và chất lượng cảm quan của sản phẩm chăn nuôi.

Để có cơ sở thực tiễn, Bộ đã chỉ đạo Tập đoàn Dabaco Việt Nam tiến hành các thí nghiệm đánh giá, đảm bảo tính khách quan, khoa học. Trên cơ sở đó, việc xây dựng chính sách sẽ không chỉ dựa vào lý thuyết hay kinh nghiệm quốc tế, mà còn kết hợp với dữ liệu thực nghiệm trong điều kiện Việt Nam.

Từ thực tiễn quản lý, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến cũng nêu rõ quan điểm điều hành: Không nên áp dụng tư duy cấm đoán một cách cứng nhắc. Thứ trưởng đặt vấn đề về tư duy “không quản được thì cầm” đồng thời dẫn lại bài học trong quá khứ khi việc cấm nuôi vịt trong đợt dịch cúm gia cầm đã gây nhiều khó khăn cho người chăn nuôi ở khu vực ĐBSCL.

Theo Thứ trưởng, thay vì cấm, cần lựa chọn cách tiếp cận linh hoạt, dựa trên các nguyên tắc an toàn sinh học, hiểu rõ đặc tính dịch bệnh và yếu tố kỹ thuật như độc lực virus hay liều lượng vaccine. Đây cũng là hướng đi cần thiết trong quản lý phụ gia thức ăn chăn nuôi, lĩnh vực đòi hỏi sự cân bằng giữa phát triển sản xuất, bảo đảm an toàn thực phẩm và hội nhập quốc tế.

Thứ trưởng nhấn mạnh, chính sách đối với phụ gia thức ăn chăn nuôi phải được xây dựng trên nền tảng khoa học, thực tiễn và tham chiếu các chuẩn mực quốc tế, từ đó tạo môi trường minh bạch, ổn định cho doanh nghiệp phát triển, đồng thời bảo vệ lợi ích của người tiêu dùng và ngành chăn nuôi trong dài hạn.

Tham tán Nông nghiệp Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Việt Nam Ralph Bean chia sẻ tại sự kiện. Ảnh: Tùng Đinh.

Thúc đẩy hợp tác khoa học trong sử dụng phụ gia chăn nuôi

Phát biểu tại hội nghị, Tham tán Nông nghiệp Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Việt Nam Ralph Bean nhấn mạnh tầm quan trọng của cách tiếp cận dựa trên khoa học, minh bạch và hợp tác đa bên nhằm khai thác hiệu quả các lợi ích mà phụ gia hiện đại mang lại cho ngành chăn nuôi.

Theo ông, khi được sử dụng đúng cách và có trách nhiệm, phụ gia thức ăn chăn nuôi không chỉ giúp người nông dân nâng cao hiệu quả kinh tế, tăng sức cạnh tranh mà còn góp phần đảm bảo an toàn thực phẩm cho người tiêu dùng.

Xa hơn, các giải pháp này còn hỗ trợ cải thiện sức khỏe, phúc lợi vật nuôi và đóng góp vào một hệ thống sản xuất bền vững, tiết kiệm tài nguyên, đây cũng là mục tiêu chung mà cả Việt Nam và Hoa Kỳ đang hướng tới.

Tham tán Ralph Bean đánh giá cao nỗ lực kết nối giữa các bên liên quan tại Việt Nam, từ cơ quan quản lý, nhà khoa học, bác sĩ thú y đến doanh nghiệp và người chăn nuôi. Ông cho rằng việc thiết lập các kênh đối thoại mở và chia sẻ dữ liệu minh bạch là yếu tố then chốt để hiểu đúng bản chất rủi ro và lợi ích của các loại phụ gia. Trên cơ sở đó, các chính sách có thể được xây dựng một cách nhất quán, dựa trên bằng chứng khoa học thay vì cảm tính hay áp lực thị trường.

Các diễn ra trình bày tham luận, báo cáo tại hội nghị. Ảnh: Tùng Đinh.

Liên quan đến chất Ractopamine, ông chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn từ Hoa Kỳ trong việc quản lý và sử dụng, nhấn mạnh các thông lệ tốt nhằm đảm bảo hiệu quả sản xuất đồng thời duy trì tiêu chuẩn an toàn. Bên cạnh đó, ông dẫn chứng trường hợp Philippines đã xây dựng hệ thống quy định và hướng dẫn dựa trên bằng chứng khoa học, qua đó cân bằng giữa yêu cầu an toàn thực phẩm và lợi ích kinh tế cho người chăn nuôi.

Đáng chú ý, Tham tán đặc biệt nhấn mạnh ý nghĩa của các dữ liệu nghiên cứu được thực hiện ngay tại Việt Nam. Theo ông, những kết quả thử nghiệm về Ractopamine trong điều kiện thực tế trong nước sẽ đóng vai trò là đầu vào quan trọng, giúp cơ quan quản lý đưa ra quyết định phù hợp với bối cảnh nội địa, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào kinh nghiệm quốc tế.

Khẳng định cam kết của Hoa Kỳ, Tham tán cho biết phía Hoa Kỳ sẵn sàng tiếp tục đồng hành cùng Việt Nam trong việc tăng cường năng lực ngành chăn nuôi, thúc đẩy ứng dụng khoa học công nghệ và bảo đảm an toàn thực phẩm, hướng tới một hệ thống sản xuất hiện đại, minh bạch và bền vững.

Tùng Đinh

Báo Nông nghiệp & MT