[Tạp chí Chăn nuôi Việt Nam] – Thời gian gần đây ngành chăn nuôi gặp rất nhiều khó khăn, nhất là chăn nuôi lợn. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại nhiều nghịch lý đó là giá thức ăn chăn nuôi (TĂCN) không giảm hoặc giảm “nhỏ giọt”, trong khi đó số lượng nhà máy TĂCN xây dựng ngày càng nhiều.

TĂCN chiếm tỷ lệ lớn cấu thành lên giá thành sản phẩm chăn nuôi. Mặc dù hiện nay, giá nguyên liệu TĂCN nhập về giảm 20 – 30% nhưng giá TĂCN vẫn không hề giảm.

Giải thích về vấn đề này, ông Trịnh Anh Đức, phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Thành Long cho biết, hầu hết thuế nhập khẩu nguyên liệu đều bằng 0 nhưng giá TĂCN của Việt Nam vẫn không cạnh tranh được với các nước trong khu vực và thế giới bởi ngưỡng lãi của các nhà máy TĂCN hiện nay là khá cao và các nhà máy TĂCN muốn duy trì mức lãi này.

Theo Hiệp hội Thức ăn Chăn nuôi Việt Nam, sản lượng TĂCN công nghiệp của Việt Nam năm 2016 đạt hơn 23 triệu tấn. Trong đó, thức ăn gia súc, gia cầm là 20,1 triệu tấn, thức ăn thủy sản là 3,1 triệu tấn. Số lượng nhà máy TĂCN ở Việt Nam hiện là 218 nhà máy, trong đó có 71 nhà máy thuộc sở hữu doanh nghiệp nước ngoài, 147 nhà máy thuộc sở hữu doanh nghiệp trong nước.

Theo ông Lê Bá Lịch – Chủ tịch Hiệp hội Thức ăn Chăn nuôi Việt Nam, các nước họ quản lý giá TĂCN bằng cách áp giá trần lên sản phẩm, khống chế tỷ lệ lợi nhuận hoặc nguyên liệu đầu vào. Đơn cử như Thái Lan khống chế lợi nhuận của ngành này không vượt quá 5%. Hay Trung Quốc, giá trần khống chế từ nguyên liệu đầu vào, tham khảo giá thế giới và mức chênh lệch cũng không được quá 5% giá thế giới. Vì vậy, Việt Nam cũng cần có biện pháp quản lý thị trường này hữu hiệu hơn.

Để hạ giá thành sản xuất, người chăn nuôi phải nhìn vào giá trị thực tế hay nói cách khác là phải chọn lựa những loại TĂCN có giá hợp lý, thay đổi cách sản xuất để tạo ra sản phẩm chăn nuôi có giá thành thấp nhất, ông Trịnh Anh Đức chia sẻ.

Một nghịch lý nữa của ngành sản xuất TĂCN là hiện nay, các doanh nghiệp đua nhau xây dựng các nhà máy TĂCN, hầu hết là có công suất thiết kế lớn khoảng 300.000 tấn/năm. Rõ ràng, trong bối cảnh chăn nuôi đang gặp khó, việc xây mới nhà máy lẽ ra là điều không nên làm.

Ông Hà Văn Minh, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Thức ăn Chăn nuôi Hoa Kỳ cho biết, thị trường TĂCN đã có thị phần rõ ràng, doanh nghiệp này tăng thì doanh nghiệp kia sẽ giảm. Các doanh nghiệp xây nhà máy mới hiện nay đều là những công ty, tập đoàn lớn có chiến lược và tài chính mạnh. Vì vậy, có thể trong thời gian tới sẽ có những cạnh tranh rất lớn mà lợi thế nghiêng về các công ty lớn.
“Các công ty nhỏ sẽ bị cạnh tranh nhiều hơn, thậm chí không còn trụ được nhiều như hiện nay”, ông Minh cho biết thêm.

Phúc Vinh