Giao dịch thịt heo qua sàn giao dịch giúp minh bạch hóa thị trường, hỗ trợ cơ quan quản lý dự báo, điều tiết thị trường đồng thời chống thất thu thuế.

Ban Chỉ đạo xây dựng Sàn giao dịch thịt heo, thuộc UBND TP.HCM, vừa đề xuất UBND Thành phố phương án thí điểm tổ chức giao dịch thịt heo qua Sàn giao dịch.

Theo Ban chỉ đạo, chuỗi cung ứng thịt heo phục vụ thị trường Thành phố chưa tối ưu, nhiều trung gian, chi phí lưu thông cao, người chăn nuôi không quyết định được giá bán, thị trường thiếu công khai, minh bạch (dễ bị chi phối), khó kiểm soát an toàn thực phẩm, thất thu thuế và tình trạng nhập lậu heo hơi phức tạp (lây lan dịch bệnh, giảm sức cạnh tranh).

Trong khi Thành phố có đầy đủ điều kiện để triển khai giao dịch thịt heo qua Sàn giao dịch vì là thị trường tiêu thụ lớn nhất (trên 25.000 tỷ/năm), có 2 chợ đầu mối ổn định, 5 nhà máy giết mổ công nghiệp, đã triển khai thành công truy xuất nguồn gốc, có các doanh nghiệp lớn tham gia Bình ổn thị trường và cơ chế đặc thù về xây dựng Trung tâm tài chính quốc tế.

TP.HCM muốn mua bán thịt heo qua Sàn giao dịch

Qua nghiên cứu xây dựng Sàn giao dịch heo hơi trên địa bàn Thành phố từ năm 2019 đến nay cho thấy việc giao dịch thịt heo qua sàn sẽ có ưu điểm là tối ưu hóa chuỗi cung ứng, giảm chi phí trung gian, tăng lợi nhuận hợp lý cho người chăn nuôi và lợi ích cho người tiêu dùng; giúp kiểm soát chất lượng thịt heo lưu thông trên thị trường, bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng và định hướng sản xuất theo tiêu chuẩn an toàn (hướng tới xuất khẩu); giúp minh bạch hóa thị trường, hỗ trợ cơ quan quản lý dự báo, điều tiết thị trường đồng thời, chống thất thu thuế; nâng cao hiệu quả thực hiện Chương trình Bình ổn thị trường, đảm bảo an sinh xã hội; giúp hình thành Thị trường hàng hóa phái sinh – một trong ba cấu phần của Trung tâm tài chính quốc tế.

Dù vậy việc triển khai dự báo sẽ gặp thách thức là chuỗi cung ứng truyền thống hiện nay đã trở thành thói quen khó thay đổi nên cần nhiều thời gian, nỗ lực để vận động các chủ thể tham gia; Quá trình xây dựng có thể gặp trở ngại và phản đối từ các nhóm trung gian (trong chuỗi cung ứng hiện tại) do lợi ích (hành vi thao túng thị trường, gian lận thuế) bị ảnh hưởng.

Việc giao dịch thịt heo qua sàn sẽ có ưu điểm là tối ưu hóa chuỗi cung ứng, giảm chi phí trung gian, tăng lợi nhuận

Để triển khai, Ban chỉ đạo đề xuất UBND TP.HCM giao Sở công thương tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Sở Giao dịch hàng hóa Việt Nam, Hội Công nghệ cao TP.HCM và các sở, ngành, đơn vị liên quan xây dựng mô hình, hệ thống phần mềm giao dịch, chuẩn bị hạ tầng kỹ thuật, kết nối các đơn vị cung ứng dịch vụ có liên quan (trang trại, cơ sở giết mổ, logistics, kho bãi, kiểm định…). Chuẩn bị kỹ lưỡng, sẵn sàng vận hành mô hình thí điểm giao dịch thịt heo qua Sàn giao dịch.

Kết nối một số chủ thể quy mô lớn trong chuỗi cung ứng mặt hàng thịt heo; tiến hành thử nghiệm mô hình thí điểm giao dịch thịt heo qua Sàn giao dịch (giao dịch trong phạm vi hẹp), từ ngày 1/12/2025.

Phương thức giao dịch tự nguyện, bổ sung, hoạt động song song với các phương thức giao dịch thương mại hiện có. Đối tượng tham gia gồm tất cả các chủ thể và thương nhân hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, cung ứng, tiêu thụ thịt heo.

Đánh giá, điều chỉnh, hoàn thiện mô hình thí điểm giao dịch thịt heo qua sàn giao dịch; báo cáo lên UBND TP.HCM chậm nhất ngày 31/3/2026.

Ngô Sơn

Nguồn: Báo Đầu Tư