Ngoài các sản phẩm không chứa kẽm và có thể có vai trò thay thế kẽm oxit ở liều dược lý (lên đến 3000ppm) thì vẫn còn có các dạng kẽm khác thay thế kẽm oxit.

Kẽm oxit sử dụng ở hàm lượng cao sẽ bị cấm ở EU vào tháng 6 năm 2022, các khu vực khác trên thế giới cũng đang đánh giá lại lập trường của họ với chất phụ gia quan trọng này. Vấn đề là, mặc dù kẽm oxit giúp ngăn ngừa tiêu chảy hoặc làm giảm tiêu chảy và cải thiện năng suất tăng trưởng ở heo con, nhưng đồng thời nó cũng là một kim loại nặng và được coi là một chất gây ô nhiễm môi trường. Khi phân heo có hàm lượng kẽm cao và được sử dụng không đúng cách sẽ dẫn tới tình trạng quá nhiều kẽm trong đất, về lâu dài sẽ gây suy giảm sinh trưởng của cây. Ít nhất, đây là lý thuyết chúng ta sử dụng cho tới nay.

Trước khi thay thế kẽm oxit

Để thay thế thành công kẽm oxit, chúng ta phải hiểu được đầy đủ về phương thức hoạt động của nó – thứ mà chúng ta đang trốn tránh. Vai trò của kẽm ở hàm lượng cao rất đa dạng và nhiều mặt. Dưới đây là danh sách về vai trò của kẽm oxit khi được bổ sung giúp cải thiện:

• Tình trạng kẽm tổng thể ở heo sau cai sữa.

• Ổn định hệ vi sinh vật đường ruột.

• Cấu trúc và chức năng đường ruột.

• Sự bài tiết ion trong biểu mô đường ruột.

• Tình trạng miễn dịch đường ruột.

• Sự điều tiết của não làm ruột tiết ra các peptides.

Mặc dù chúng ta vẫn chưa chắc chắn về cơ chế hoạt động của kẽm oxit, nhưng chúng ta vẫn cần phải tìm ra các giải pháp thay thế. Tất nhiên, nỗ lực đầu tiên đã và đang dựa trên các dạng kẽm bổ sung khác có thể mang lại kết quả tương tự với liều thấp hơn. Dưới đây là danh sách các sản phẩm đang được sử dụng thương mại nhiều nhất trên thị trường.

Kẽm hữu cơ

Có một số bằng chứng cho thấy, khi sử dụng kẽm hữu cơ (thường là dạng chelat hóa) với hàm lượng thấp có thể có hiệu quả tương đương như kẽm oxit. Các dữ liệu lại không nhất quán và không được hỗ trợ bởi thực tế kẽm oxit từ các nguồn có tính sinh khả dụng thấp hoặc cao đều có khả năng cải thiện năng suất heo con. Rõ ràng, bất cứ một phản hồi tích cực nào đều cần phải có sản phẩm cụ thể như trường hợp của các chất phụ gia khác nhau.

Tetra-basic Kẽm chloride

Dạng kẽm này được thử nghiệm trên heo con và có kết quả khá hứa hẹn. Dạng kẽm này đang được bán nhiều trên thị trường Mỹ như một chất thay thế cho kẽm oxit thông thường vì nó có hiệu quả tương tự nhưng với liều chỉ bằng một nửa.Tất nhiên, nó đắt hơn kẽm oxit thông thường nhưng chúng ta có thể kiếm soát chất lượng tốt hơn.

Kẽm oxit tăng cường

Đây là một sản phẩm của châu Âu và cũng đang được bán ở thị trường Châu Á. Sản phẩm này là kẽm oxit có độ xốp cao, cung cấp bề mặt cao hơn khi tương tác với vi khuẩn và biểu mô ruột. Và một lần nữa, đây là sản phẩm được tiêu chuẩn hóa để mang lại lợi ích về mặt chất lượng so với các sản phẩm kẽm oxit đang được sản xuất, nhưng nó sẽ ở mức giá cao hơn. Sản phẩm này có thể là một phần câu trả lời trong cuộc tìm kiếm các giải pháp thay thế của EU, vì sản phẩm này được sử dụng ở liều tương đối thấp.

Kẽm oxit dạng vi bọc

Có nhiều loại kẽm oxit vi bọc (loại thông thường) với các tuyên bố về kết quả tương đương với liều thấp hơn, nhưng có rất ít báo cáo nghiên cứu thực tế. Các nhà sản xuất cần nghiên cứu sâu hơn để hướng dẫn người sử dụng và chứng minh được lý do tại sao một sản phẩm được sử dụng ở liều thấp hơn lại mang lại kết quả tương tự với sản phẩm không được vi bọc. Một số dữ liệu ban đầu cho các kết quả thú vị, nhưng đó không phải tất cả đều tích cực và rõ ràng là các sản phẩm này cần được nghiên cứu thêm.

Kẽm oxit nano

Điều này dựa trên ý tưởng về kẽm oxit dạng mịn có thể được sử dụng với hàm lượng rất thấp mà vẫn đảm bảo khả năng tăng trưởng và sức khỏe của heo. Quan điểm là đúng đắn, nhưng các sản phẩm hiện nay trên thị trường đa số là không rõ nguồn gốc và không được đảm bảo về chất lượng.

Kẽm sulfate

Nghiên cứu ban đầu khi so sánh sử dụng kẽm oxit và kẽm sulfate đã cho thấy kẽm sulfate không thể thay thế được kẽm oxit. Tuy nhiên, một số chuyên gia cho rằng điều này là có thể, nhưng chưa đưa ra được dữ liệu và thử nghiệm. Ngoài ra, không chắc khi sử dụng kẽm sulfate với hàm lượng đủ cao để có tác dụng sẽ đáp ứng được các quy định của EU.

Các sản phẩm chứa kẽm khác

Có rất nhiều các hợp chất chứa kẽm. Nhưng có bao nhiêu trong số các hợp chất đó có thể được sử dụng trong thức ăn và chi phí (để đăng ký) lại là một vấn đề khác. Vấn đề ở đây là các nhà nghiên cứu biết rằng, việc bổ sung kẽm ở dạng này hay dạng khác đều giúp heo con trong giai đoạn cai sữa, và họ có thể tiếp tục thử nghiệm các dạng kẽm thay thế khác.

Biên dịch: ACARE TEAM (theo Feed Strategy)

Nguồn: Acare Việt Nam