Bệnh tụ huyết trùng là bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi khuẩn Pasteurella multocida gây ra với tính chất dịch lẻ tẻ, nhưng cũng có khi thành dịch địa phương. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp cho bà con một số thông tin hữu ích để phòng và trị căn bệnh này cho bê.

Ảnh minh họa

1. Nguyên nhân:

Bệnh tụ huyết trùng là bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi khuẩn Pasteurella multocida gây ra với tính chất dịch lẻ tẻ, nhưng cũng có khi thành dịch địa phương. Bệnh thường xảy ra vào thời điểm giao mùa, do vi khuẩn tồn tại trong môi trường, trong động vật khỏe mang trùng, khi gặp các điều kiện thuận lợi (sức đề kháng kém, thời tiết thay đổi đột ngột…) vi khuẩn sẽ tấn công, nhân lên trong thú mang trùng, lây lan thú cảm nhiễm tiếp xúc và sinh bệnh. Đồng thời, cũng có thể gây bệnh cho người thông qua vết cắn. Bệnh có đặc điểm là gây bại huyết, xuất huyết và xáo trộn hô hấp chủ yếu gây viêm phổi. Bệnh thường ghép với các bệnh khác như dịch tả trâu bò, dịch tả heo hay viêm phổi do Mycoplasma hyopneumonia. Mặc dù, bệnh tụ huyết trùng đã được liệt vào danh sách những bệnh bắt buộc tiêm phòng, tuy nhiên nhận thức của một bộ phận người chăn nuôi còn thấp, không phát hiện và phản ánh kịp thời tình hình dịch bệnh. Do vậy, bệnh vẫn bộc phát thành dịch ở nhiều địa phương, gây tổn thất nặng nề về mặt kinh tế.

2. Triệu chứng:

– Thể cấp tính: thời kỳ nung bệnh ngắn 1 – 3 ngày. Thú bệnh sốt cao 41 – 42^oC, mắt đỏ, nước mắt, mũi chảy liên tục; tổ chức dưới da có tụ huyết đỏ sẫm, tối xám; thở mạnh và khó do màng phổi viêm, tràn dịch, tụ huyết, viêm phổi cấp; không nhai lại; hạch lâm ba sưng, nhất là ở hầu sưng rất to, gia súc phải lè lưỡi ra để thở; chướng hơi dạ cỏ, chết nhanh trong 24 giờ. Tỷ lệ chết 90 – 100%; lúc gần chết, thú bệnh nằm liệt, đái ra máu, thở rất khó, xuất huyết ở các niêm mạc. Một số bị thể đường ruột thì chùm hạch ruột to có xuất huyết, niêm mạc ruột tụ, xuất huyết nặng, tróc ra, tiêu chảy dữ dội, phân lẫn máu.

– Thể bán cấp tính: thú bệnh sốt cao 41 – 42°C, thở khó, chảy nhiều nước bọt, sưng hạch dưới hàm, chướng hơi dạ cỏ. Bệnh kéo dài trên 1 tuần, thú kiệt sức rồi chết. 

– Thể mãn tính: có trường hợp thú khỏi bệnh trong vài tuần, nếu sức đề kháng của thú tốt. Lúc này bệnh chuyển sang thể mãn tính, ruột viêm lúc tiêu chảy, lúc táo bón; viêm khớp; viêm phế quản và phổi mãn tính.

3. Phòng và trị bệnh:

Trước hết phải làm tốt công tác vệ sinh phòng dịch như sau:

+ Thường xuyên vệ sinh chuồng trại, định kỳ 2 – 3 lần/tháng phun thuốc sát trùng, tiêu diệt mầm bệnh.

+ Phát hiện sớm và cách ly thú bệnh, thú nhập đàn.

+ Diệt chuột

+ Không nuôi chung các loại thú khác nhau trong trại.

+ Không vận chuyển, giết mổ, phân phối và sử dụng thịt thú bệnh chết mà phải thực hiện tiêu hủy theo Pháp lệnh thú y 2004.

Ngoài ra, để hạn chế bệnh xảy ra cần tiêm phòng vaccin tụ huyết trùng P52 cho bê từ 6 tháng tuổi trở lên. Định kỳ 2 lần/năm vào lúc giao mùa.

– Thú bệnh có thể áp dụng biện pháp điều trị như sau:

+ Kháng sinh đặc trị: streptomycine tiêm bắp liều 25mg/kg thể trọng ngày 2 lần, liệu trình 3 – 5 ngày hoặc gentamycine, terramycine, septotryl… 

+ Hạ sốt: analgin, paracetamol

+ Trợ lực: vitamin C, gluconat canxi, Bcomplex

– Thuốc trợ hô hấp: eucalyptyl, camphorat.

Tuy nhiên, đây là bệnh bắt buộc phải công bố dịch. 

Liễu Kiều

Nguồn: Trung tâm Khuyến nông TP.HCM