[Chăn nuôi Việt Nam] – Giá thức ăn chăn nuôi đang có xu hướng tăng trở lại trong năm 2026 khi thị trường nguyên liệu thế giới biến động mạnh dưới tác động của xung đột Trung Đông. Trong bối cảnh Việt Nam vẫn phụ thuộc vào hơn 70% nguồn nguyên liệu nhập khẩu, người chăn nuôi và doanh nghiệp trong nước đang đối mặt nguy cơ chi phí sản xuất gia tăng.

Theo thống kê, những ngày đầu tháng 3/2026, một số doanh nghiệp sản xuất thức ăn chăn nuôi tại khu vực phía Bắc đã thông báo điều chỉnh giá bán nhiều dòng sản phẩm, với mức tăng phổ biến khoảng 200 – 300 đồng/kg, áp dụng từ ngày 8 đến 12/3. Xét trên từng kilogram, mức điều chỉnh này không quá lớn. Tuy nhiên, với các trang trại quy mô lớn sử dụng hàng nghìn tấn thức ăn mỗi năm, chi phí phát sinh là đáng kể. Trong bối cảnh giá vật nuôi đầu ra chưa tăng tương ứng, áp lực tài chính đối với người chăn nuôi ngày càng rõ rệt.

Theo các chuyên gia, thức ăn chăn nuôi hiện chiếm khoảng 60–70% tổng chi phí sản xuất trong ngành chăn nuôi. Vì vậy, chỉ cần giá thức ăn biến động nhẹ cũng có thể làm thay đổi đáng kể hiệu quả kinh tế của các trang trại. Thực tế, nhiều hộ chăn nuôi cho biết giá thức ăn tăng trong khi giá lợn hơi, gia cầm chưa phục hồi mạnh đã khiến biên lợi nhuận bị thu hẹp. Điều này đặc biệt gây khó khăn cho các hộ chăn nuôi nhỏ lẻ vốn có nguồn lực tài chính hạn chế. Không chỉ người chăn nuôi chịu tác động, các doanh nghiệp sản xuất thức ăn chăn nuôi cũng đang đối mặt với nhiều rủi ro. Khi giá nguyên liệu quốc tế tăng, biên lợi nhuận gộp có xu hướng thu hẹp nếu doanh nghiệp không kịp điều chỉnh giá bán hoặc không có quy mô đủ lớn để tối ưu chi phí.

Giá thức ăn chăn nuôi tăng trở lại dưới tác động từ xung đột Trung Đông

Nguyên nhân chính khiến giá thức ăn chăn nuôi chịu áp lực tăng trở lại là do thị trường nguyên liệu thế giới đang có nhiều biến động. Giá ngô, đậu tương và lúa mì, ba nguyên liệu quan trọng trong sản xuất thức ăn chăn nuôi đều đang có xu hướng nhích lên trong thời gian gần đây. Cụ thể, giá ngô tăng khoảng 1-2 cent mỗi pound, trong khi giá dầu đậu tương tăng khoảng 1,4%. Giá lúa mì cũng tăng 2-6 cent mỗi giạ và đang ở mức cao nhất trong vòng 8 tháng.

Bên cạnh đó, xung đột tại Trung Đông đang tác động mạnh tới thị trường năng lượng và phân bón toàn cầu. Giá dầu tăng khiến chi phí vận chuyển và sản xuất phân bón leo thang, kéo theo hiệu ứng domino lên giá thức ăn chăn nuôi. Theo một số ước tính, chi phí sản xuất thức ăn chăn nuôi toàn cầu có thể tăng thêm 10–20% nếu giá năng lượng duy trì ở mức cao. Trung Đông hiện chiếm khoảng 25–30% lượng xuất khẩu phân đạm và 30–35% nguồn cung amoniac toàn cầu. Việc gián đoạn xuất khẩu từ khu vực này khiến giá phân bón tăng khoảng 10–20%, qua đó làm tăng chi phí sản xuất nguyên liệu trồng trọt phục vụ ngành thức ăn chăn nuôi.

Đối với thị trường chăn nuôi Việt Nam, tác động càng rõ rệt khi hơn 70% nguyên liệu sản xuất thức ăn chăn nuôi phải nhập khẩu từ nước ngoài, chủ yếu là từ Hoa Kỳ và Brazil. Khi giá nhiên liệu tăng, chi phí logistics cũng leo thang, khiến giá thức ăn chăn nuôi thành phẩm trong nước có thể tăng thêm 5–10%.

Cục Chăn nuôi và Thú y cho rằng diễn biến thị trường trong thời gian tới phụ thuộc nhiều vào tiến triển của xung đột tại Trung Đông. Trong kịch bản 1: Xung đột sớm kết thúc vào cuối tháng 3/2026, giá dầu có thể giảm về khoảng 70–75 USD/thùng, nguồn cung phân bón dần phục hồi từ các quốc gia như Qatar hay UAE. Khi đó, giá nguyên liệu thức ăn chăn nuôi sẽ ổn định trở lại, thậm chí có thể giảm nhẹ trong quý II/2026 nhờ nguồn cung dồi dào từ Nam Mỹ và Hoa Kỳ.

Ngược lại, trong kịch bản 2, nếu xung đột kéo dài sang tháng 4 hoặc lâu hơn, thị trường có thể đối mặt với nhiều biến động mạnh. Giá dầu có thể duy trì trên mức 90–100 USD/thùng, kéo theo chi phí nguyên liệu thức ăn chăn nuôi tăng 5–10% trong ngắn hạn và thậm chí lên tới 15–20% trong các tháng tiếp theo.

Trong kịch bản này, giá thức ăn chăn nuôi tại Việt Nam có thể tăng khoảng 7–10% ngay trong tháng 3 và tiếp tục tăng trong quý II, khiến chi phí sản xuất chăn nuôi tăng 10–15%. Lợi nhuận của người chăn nuôi có thể giảm 10–20%, thậm chí nhiều hộ nhỏ lẻ có nguy cơ thua lỗ. Về dài hạn, các chuyên gia cho rằng ngành nông nghiệp Việt Nam cần đẩy mạnh phát triển nguồn nguyên liệu trong nước, tận dụng phụ phẩm nông nghiệp để sản xuất thức ăn chăn nuôi, đồng thời nâng cao năng lực dự trữ và quản trị chuỗi cung ứng. Đây được xem là giải pháp quan trọng nhằm giảm phụ thuộc vào thị trường thế giới và hạn chế rủi ro khi các biến động địa chính trị xảy ra.

Cẩm Anh