[Chăn nuôi Việt Nam] – Ngày 12/9/2025, trước diễn biến phức tạp của dịch tả lợn châu Phi, Cục Chăn nuôi và Thú y đã có văn bản do Phó Cục trưởng Phan Quang Minh gửi các cơ quan quản lý chuyên ngành tại địa phương, về việc cập nhật tình hình lưu hành vi rút cũng như hướng dẫn việc sử dụng vắc xin nhằm tăng cường hiệu quả phòng, chống dịch.

Công văn số 2482 của Cục Chăn nuôi và Thú y về cập nhật lưu hành vi rút ASF và sử dụng vắc xin

Tiếp theo Công văn số 276/TY-DT ngày 10/02/2025 của Cục Thú y (nay là Cục Chăn nuôi và Thú y) về việc cập nhật tình hình lưu hành vi rút Cúm gia cầm, Lở mồm long móng, Viêm da nổi cục, Dịch tả lợn Châu Phi (ASF) và khuyến cáo sử dụng vắc xin, Cục Chăn nuôi và Thú y cập nhật tình hình lưu hành vi rút ASF thu thập từ các giám sát bị động và chủ động tại Việt Nam trong năm 2023 – 2025 và thông tin về các vắc xin phòng bệnh ASF đã được cấp phép lưu hành như sau:

Về lưu hành vi rút ASF

Hiện nay, theo kết quả giám sát chủ động của Cục Chăn nuôi và Thú y và các nhà khoa học cho thấy tại Việt Nam đang lưu hành một số chủng vi rút ASF, đặc biệt là chủng độc lực cao có kiểu gien genotype II và genotype I+II. Năm 2025, tổng số đã có 252 mẫu vi rút ASF được giải trình tự gien và xác định chủng vi rút bằng phương pháp rRT/PCR (191/252 mẫu), trong đó có 158/200 mẫu ở miền Bắc (chiếm 79%), 32/42 mẫu ở miền Trung và Tây Nguyên (chiếm 76%) và 6/10 mẫu ở miền Nam (chiếm 60%) thuộc chủng vi rút tái tổ hợp giữa genotype I và genotype II (chi tiết theo Phụ lục gửi kèm)

Vắc xin phòng bệnh ASF

Tiêm vắc xin ASF cho lợn nuôi tại nông hộ thuộc tỉnh Hưng Yên

Hiện nay, có 03 loại vắc xin thương mại phòng bệnh ASF được cấp phép lưu hành (tiêm phòng cho lợn thịt) gồm: Vắc xin NAVET-ASFVAC của Công ty Cổ phần thuốc thú y Trung ương NAVETCO (Công ty Navetco), vắc xin AVAC ASF LIVE của Công ty Cổ phần AVAC Việt Nam và vắc xin Dacovet-ASF2 của Công ty CP tập đoàn Dabaco. Đây là các vắc xin được chế từ chủng vi rút ASF nhược độc, có tác dụng phòng bệnh do vi rút ASF thuộc kiểu gien II (genotype II) gây ra và không có tác dụng phòng bệnh do vi rút ASF có kiểu gien khác gây ra.

Cục Chăn nuôi và Thú y yêu cầu các cơ quan quản lý chuyên ngành chăn nuôi và thú y các tỉnh, thành phố: Khẩn trương tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp phòng, chống dịch bệnh theo quy định của Luật Thú y, các văn bản hướng dẫn thi hành Luật, các văn 2 bản chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ (Quyết định số 972/QĐ-TTg ngày 07/7/2020 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Kế hoạch quốc gia phòng, chống bệnh ASF, giai đoạn 2020 – 2025); Công điện số 31/CĐ-TTg ngày 04/4/2025 của Thủ tướng Chính phủ về việc triển khai đồng bộ, quyết liệt, có hiệu quả các giải pháp phòng, chống dịch bệnh gia súc, gia cầm; Công điện số 109/CĐ TTg ngày 26/7/2025 của Thủ tướng Chính phủ về việc triển khai đồng bộ, quyết liệt, có hiệu quả các giải pháp phòng, chống dịch bệnh ASF và các văn bản của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Đồng thời, yêu cầu tổ chức thực hiện lấy mẫu giám sát lưu hành vi rút ASF trên địa bàn quản lý và gửi đến phòng xét nghiệm thuộc Cục Chăn nuôi và Thú y để xác định kiểu gien của vi rút ASF. Định kỳ tổng hợp, báo cáo kết quả giám sát để làm cơ sở khoa học cho việc lựa chọn, sử dụng vắc xin phù hợp.

Cục Chăn nuôi và Thú y cho biết, chỉ sử dụng các loại vắc xin ASF đã được cấp Giấy chứng nhận lưu hành tại Việt Nam và tuân thủ theo hướng dẫn của nhà sản xuất; việc sử dụng vắc xin phải phù hợp với tình hình lưu hành các chủng vi rút ASF trong thời gian gần đây, tình hình dịch bệnh ASF của địa phương. Tăng cường theo dõi hiệu lực ngoài thực địa, báo cáo phản ứng sau tiêm (nếu có) để cơ quan quản lý có cơ sở đánh giá hiệu quả của vắc xin.

Việc phòng, chống dịch bệnh ASF chỉ đạt hiệu quả tốt khi thực hiện đồng bộ các biện pháp an toàn sinh học nghiêm ngặt trong chăn nuôi kết hợp với sử dụng vắc xin ASF dựa trên kết quả giám sát xác định kiểu gien vi rút. Các địa phương cần xác định công tác giám sát vi rút ASF và áp dụng biện pháp an toàn sinh học trong chăn nuôi là nền tảng, còn tiêm vắc xin phòng bệnh ASF là công cụ hỗ trợ quan trọng để bảo vệ đàn lợn, giảm thiểu thiệt hại cho người chăn nuôi và ngành chăn nuôi lợn Việt Nam.

Cùng với đó, Cục Chăn nuôi và Thú y cũng yêu cầu các doanh nghiệp sản xuất vắc xin ASF tiếp tục chủ động phối hợp với các đơn vị thuộc Cục Chăn nuôi và Thú y và các cơ quan liên quan thường xuyên thực hiện giám sát đánh giá hiệu quả sau tiêm phòng, đánh giá hiệu lực các loại vắc xin; gửi kết quả đến Cục Chăn nuôi và Thú y. Trong quá trình thực hiện, nếu có khó khăn, vướng mắc, đề nghị các đơn vị gửi văn bản về Cục Chăn nuôi và Thú y để phối hợp xử lý./.

C.A