Sở Nông nghiệp và Môi trường Thành phố Hồ Chí Minh vừa ban hành công văn gửi Ủy ban nhân dân các xã, phường đặc khu tại địa bàn Thành phố về việc hướng dẫn công tác bắt chó thả rông, quy trình hoạt động và xử lý trong quá trình thực hiện. Đây là căn cứ cơ bản để Ủy ban nhân dân các địa phương thành lập tổ bắt chó thả rông, xử lý, chi phí cho người tham gia thực hiện công tác này để từ đó góp phần đảm bảo an toàn dịch tễ trong công tác phòng, chống bệnh Dại trên địa bàn Thành phố.

Để thực hiện tốt công tác bắt, xử lý chó thả rông trên địa bàn đạt hiệu quả, Ủy ban nhân dân các xã, phường, đặc khu trên địa bàn Thành phố nên thực hiện các bước như sau:

BƯỚC 1: TỔ CHỨC THÔNG TIN TUYÊN TRUYỀN CÁC VĂN BẢN QUY PHẠM PHÁP LUẬT CÓ LIÊN QUAN VÀ TRÁCH NHIỆM CỦA CHỦ NUÔI CHÓ, MÈO

Các văn bản quy phạm pháp luật quy định

• Luật Thú y năm 2015 (Điều 14, 15);
• Luật Chăn nuôi năm 2018 (Điều 54, 56, 66);
• Nghị định số 90/2017/NĐ-CP ngày 31 tháng 7 năm 2017 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thú y, được sửa đổi bổ sung bởi Nghị định số 04/2020/NĐ-CP ngày 03 tháng 01 năm 2020 của Chính phủ và Nghị định số 07/2022/NĐ-CP ngày 10 tháng 01 năm 2022 của Chính phủ;
• Nghị định số 282/2025/NĐ-CP ngày 30 tháng 10 năm 2025 của Chính phủ về quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh trật tự an toàn xã hội; phòng chống tệ nạn xã hội; phòng chống bạo lực gia đình (có hiệu lực từ ngày 15 tháng 12 năm 2025);
• Nghị định số 116/2025/NĐ-CP ngày 05 tháng 6 năm 2025 của Chính phủ quy định về chính sách hỗ trợ khắc phục dịch bệnh động vật;
• Nghị định số 45/2022/NĐ-CP ngày 07 tháng 7 năm 2022 của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường;
• Thông tư số 07/2016/TT-BNNPTNT ngày 31 tháng 5 năm 2016 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn quy định về phòng, chống dịch bệnh động vật trên cạn tại Phụ lục 15 Hướng dẫn phòng, chống bệnh Dại động vật;
• Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia về tiếng ồn – QCVN 26:2025/BNNMT (ban hành theo Thông tư số 01/2025/TT-BNNMT ngày 15 tháng 5 năm 2025 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường);
• Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia về nước thải trong chăn nuôi – QCVN 62:2025/BTNMT (ban hành theo Thông tư số 04/2025/TT-BTNMT ngày 28 tháng 02 năm 2025 của Bộ Tài nguyên và Môi trường).

Trách nhiệm của chủ nuôi chó, mèo và mức xử phạt đối với các hành vi vi phạm

Tuyên truyền các quy định trong việc nuôi chó, mèo theo quy định tại các văn bản pháp luật bằng nhiều hình thức, phù hợp với đối tượng, địa bàn. Nội dung thông tin, tuyên truyền phải đảm bảo chính xác, kịp thời, dễ hiểu. Cụ thể:

– Các quy định cần thực hiện của người nuôi chó, mèo:

+ Phải đăng ký việc nuôi chó, mèo với Ủy ban nhân dân cấp xã;

+ Xích, nhốt hoặc giữ vật nuôi trong khuôn viên gia đình; bảo đảm vệ sinh môi trường, không ảnh hưởng xấu tới người xung quanh. Khi đưa vật nuôi ra nơi công cộng phải bảo đảm an toàn cho người xung quanh bằng cách đeo rọ mõm cho chó hoặc xích giữ chó và có người dắt;

+ Nuôi vật nuôi tập trung phải bảo đảm điều kiện vệ sinh thú y, không gây ồn ào, ảnh hưởng xấu tới những người xung quanh. Các nguồn gây ra tiếng ồn do hoạt động nuôi chó, mèo không được vượt quá quy định tiếng ồn theo Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia về tiếng ồn – QCVN 26:2025/BNNMT;

+ Tiêm vắc-xin phòng bệnh Dại cho vật nuôi theo quy định;

+ Không để chó chạy rông trên lòng đường, vỉa hè, hoa viên công viên, nơi công cộng và không để cho vật nuôi phóng uế bừa bãi;

+ Chịu mọi chi phí trong trường hợp có chó thả rông bị bắt giữ, kể cả chi phí cho việc nuôi dưỡng và tiêu hủy chó. Trường hợp vật nuôi cắn, cào người thì chủ vật nuôi phải bồi thường vật chất cho người bị hại theo quy định của pháp luật.

– Một số hành vi vi phạm hành chính bị xử lý theo quy định:

+ Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng đối với hành vi: Không tiêm phòng vắc-xin phòng bệnh Dại cho động vật bắt buộc phải tiêm phòng; không đeo rọ mõm cho chó hoặc không xích giữ chó, không có người dắt khi đưa chó ra nơi công cộng tại khoản 2, Điều 7 Nghị định số 90/2017/NĐ-CP ngày 31 tháng 7 năm 2017 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực Thú y (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 04/2020/NĐ-CP ngày 03 tháng 01 năm 2020);

+ Phạt tiền từ 60.000 đồng đến 100.000 đồng đối với hành vi: Không đủ dụng cụ đựng chất thải của súc vật hoặc không dọn sạch chất thải của súc vật thải ra đường, hè phố; điều khiển, dẫn dắt súc vật đi không đúng phần đường quy định, đi vào đường cấm, khu vực cấm, đi vào phần đường của xe cơ giới; để súc vật đi trên đường bộ không đảm bảo an toàn cho người và phương tiện đang tham gia giao thông tại điểm c, điểm d, điểm đ, khoản 1 Điều 10 theo Nghị định số 100/2019/NĐ-CP ngày 30 tháng 12 năm 2019 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ và đường sắt (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 123/2021/NĐ-CP ngày 28 tháng 12 năm 2021);

+ Nghị định số 282/2025/NĐ-CP ngày 30 tháng 10 năm 2025: Tại điểm c, khoản 2, Điều 8 quy định phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với hành vi: Để động vật nuôi gây thương tích hoặc gây thiệt hại tài sản cho tổ chức, cá nhân khác; tại điểm b, khoản 1, Điều 8 phạt tiền 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng hành vi Thả rông động vật nuôi trong đô thị hoặc nơi công cộng.

BƯỚC 2: THÀNH LẬP ĐỘI CHUYÊN TRÁCH BẮT CHÓ THẢ RÔNG

• Căn cứ Phụ lục số 15 của Thông tư số 07/2016/TT-BNNPTNT ngày 31 tháng 5 năm 2016 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn quy định về phòng, chống dịch bệnh động vật trên cạn;
• Căn cứ Quyết định số 2877/QĐ-UBND ngày 24 tháng 11 năm 2025 của Ủy ban nhân dân Thành phố về việc phê duyệt “Chương trình phòng, chống bệnh Dại trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 2026 – 2030; trong đó có nội dung: “căn cứ tình hình thực tiễn tại địa phương để quyết định thành lập đội bắt chó, mèo thả rông, không đeo rọ mõm, động vật nghi mắc bệnh Dại”. Ủy ban nhân dân các phường, xã, đặc khu thành lập các đội chuyên trách để bắt chó thả rông và động vật mắc bệnh Dại, có dấu hiệu mắc bệnh Dại trên địa bàn theo hướng dẫn của Thông tư số 07/2016/TT-BNNPTNT ngày 31 tháng 5 năm 2016.
• Thông báo Hướng dẫn Quy trình bắt, xử lý chó thả rông trên địa bàn quản lý để người dân biết để chấp hành, tránh trường hợp người dân không biết dẫn đến phản ứng đối với người thực hiện công việc này.
• Phối hợp với Cơ quan y tế thực hiện tiêm vắc-xin phòng bệnh Dại cho các thành viên của đội chuyên trách theo quy định của ngành y tế.
• Căn cứ mức hỗ trợ đối với người tham gia phòng, chống dịch bệnh động vật được quy định tại Điều 7 Nghị định số 116/2025/NĐ-CP ngày 05 tháng 6 năm 2025 của Chính phủ, Ủy ban nhân dân phường, xã, đặc khu thực hiện và thanh toán hỗ trợ cho người tham gia công tác theo đúng thực tế, đúng quy định.
• Chi phí, kinh phí được dự toán hằng năm từ nguồn kinh phí phòng, chống dịch bệnh động vật do ngân sách cấp.

BƯỚC 3: QUY TRÌNH BẮT VÀ XỬ LÝ CHÓ THẢ RÔNG

Thực hiện bắt giữ chó thả rông trên địa bàn

• Thành lập đội bắt chó thả rông tùy theo tình hình thực tiễn của Ủy ban nhân dân phường, xã, đặc khu. Ban hành Quyết định thành lập đội, Quy chế hoạt động của đội kèm theo quyết định thành lập.
• Tuyên truyền tính chất nguy hiểm của bệnh Dại, công tác phòng, chống bệnh Dại trên động vật, tiến tới phòng, chống bệnh Dại trên người.
• Lập Kế hoạch bắt chó thả rông, trong đó cần nắm thông tin thực địa từng khu vực để triển khai có hiệu quả; Kế hoạch cần có sự phối hợp với các cơ quan chức năng có liên quan để tổ chức kiểm tra, xử lý tình trạng vật nuôi thả rông, đảm bảo an toàn và an ninh trật tự trên địa bàn quản lý.
• Quy định địa điểm nhốt giữ chó, chăm sóc sau khi bắt về, quy trình nhận và bàn giao chó khi có người nhận hoặc không có người nhận sau thời gian lưu giữ 48 giờ kể từ khi thông báo.
• Phân công công việc từng thành viên khi triển khai kiểm tra: Quay phim, chụp hình; đảm bảo an ninh trật tự; thực hiện bắt chó và người lập biên bản (ghi nhận thời gian, địa điểm và đặc điểm vật nuôi,…).

Thông báo điểm tạm giữ, nuôi nhốt

• Ủy ban nhân dân phường, xã, đặc khu thông báo điểm tạm giữ, nuôi nhốt chó trong thời gian chờ xử lý qua các phương tiện truyền thông của phường, xã, đặc khu để chủ vật nuôi biết, đến nhận.
• Địa điểm tạm giữ, nuôi nhốt chó tại địa phương trong thời gian chờ xử lý phải có trang thiết bị, dụng cụ, nước đảm bảo yêu cầu vệ sinh thú y và thực hiện vệ sinh, khử trùng, tiêu độc định kỳ theo quy định.

Đối xử nhân đạo đối với vật nuôi

• Trong quá trình nuôi nhốt vật nuôi thả rông trong thời gian 48 giờ cần đối xử nhân đạo với vật nuôi theo quy định tại Điều 69 của Luật Chăn nuôi, cụ thể như sau:

     1.Có chuồng trại, không gian chăn nuôi phù hợp với vật nuôi;

2. Cung cấp đủ thức ăn, nước uống bảo đảm vệ sinh;
3. Phòng bệnh và trị bệnh theo quy định của pháp luật về thú y;
4. Không đánh đập, hành hạ vật nuôi”.

• Quá trình nuôi giữ, đề nghị sử dụng thức ăn chăn nuôi có trong Danh mục thức ăn chăn nuôi được phép lưu hành tại Việt Nam. Lượng thức ăn cung cấp tùy theo trọng lượng của chó và hướng dẫn của nhà sản xuất.

Áp dụng các biện pháp xử lý vi phạm hành chính

Khi chủ vật nuôi đến nhận, Ủy ban nhân dân xã, phường, đặc khu yêu cầu thực hiện:

• Xuất trình Giấy chứng nhận tiêm phòng bệnh Dại hoặc Sổ tiêm phòng bệnh Dại của vật nuôi nếu có.
• Lập Biên bản xử phạt vi phạm hành chính đối với các hành vi vi phạm (nếu có).
• Đối với chó bị bắt chưa tiêm phòng bệnh Dại, cơ quan Thú y sẽ thực hiện tiêm phòng bệnh Dại theo quy định.
• Chủ vật nuôi chiụ trách nhiệm thanh toán các chi phí phát sinh trong thời gian nuôi, giữ chó và chấp hành Quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với các hành vi vi phạm theo quy định.
• Lập biên bản bàn giao vật nuôi cho chủ vật nuôi.

Trường hợp vật nuôi bị bắt giữ sau 48 giờ mà không có người nhận

• Ủy ban nhân dân phường, xã, đặc khu quyết định biện pháp xử lý chó bị bắt giữ trong trường hợp sau 48 giờ kể từ khi có thông báo mà không có người nhận theo Phụ lục 6 ban hành kèm theo Thông tư số 07/2016/TT-BNNPTNT.
• Ngoài ra, chó thả rông bị bắt trên địa bàn sau 48 giờ mà không có người đến nhận Ủy ban nhân dân phường, xã có thể chuyển cho trường Đại học hoặc trường Trung cấp Kỹ thuật Nông nghiệp để phục vụ công tác đào tạo, nghiên cứu. Tuy nhiên, Ủy ban nhân dân phường, xã, trường Đại học hoặc trường Trung cấp Kỹ thuật Nông nghiệp có văn bản phối hợp và sử dụng vào đúng mục đích nêu trên. Chó sau khi phục vụ công tác đào tạo, nghiên cứu thì phải được xử lý theo đúng quy định.

Chi phí bắt và xử lý chó thả rông

• Kinh phí thức ăn: thanh toán theo chi phí thực tế, có chứng từ, hóa đơn theo quy định, khoản kinh phí này do chủ vật nuôi chi trả, trường hợp không có chủ vật nuôi tới nhận thì nguồn kinh phí tiêu hủy được lập dự toán hằng năm trong kinh phí phòng, chống dịch bệnh hoặc từ nguồn kinh phí hợp pháp khác (nếu có), định lượng thức ăn cụ thể như sau:

+ Chó < 5kg : sử dụng 80 g – 160 g thức ăn/01 ngày;

+ Chó 5 – 10kg: sử dụng 160 g – 280 g thức ăn/01 ngày;

+ Chó từ 10 – 20kg: sử dụng 280 g – 500 g thức ăn/01 ngày;

+ Chó > 20kg: sử dụng 500 g – 700 g thức ăn/01 ngày.

– Kinh phí hỗ trợ người tham gia công tác bắt giữ chó thả rông (lái xe, người trực tiếp bắt giữ, người chăm sóc/nuôi dưỡng,…). Đối với người hưởng lương từ ngân sách nhà nước, có thể vận dụng mức chi theo khoản 2 Điều 7 Nghị định số 116/2025/NĐ-CP ngày 05 tháng 6 năm 2025, cụ thể:

+ Ngày làm việc: 150.000 đồng/người/ngày;

+ Ngày nghỉ, ngày lễ, tết: 300.000 đồng/người/ngày.

• Hỗ trợ chi phí điều trị dự phòng bệnh Dại đối với người tham gia bắt giữ chó khi bị chó cắn/cào: 350.000 đồng x 03 mũi/người. Khoản kinh phí này do chủ vật nuôi chi trả, thực hiện theo quy định tại Phụ lục 15 Thông tư số 07/2016/TT-BNNPTNT của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.
• Chi phí tiêm phòng bệnh Dại đối với chó thả rông bị bắt giữ (trường hợp chó chưa tiêm hoặc đã quá thời hạn tiêm nhắc lại): Chủ nuôi thực hiện tiêm phòng bắt buộc; đồng thời được xem xét hưởng chính sách hỗ trợ theo Nghị quyết số 64/2025/NQ-HĐND ngày 10 tháng 12 năm 2025 về hỗ trợ kinh phí tiêm vắc-xin phòng, chống dịch bệnh cho gia súc, gia cầm và chó, mèo trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh.
• Chi phí tiêu hủy chó thả rông: Ủy ban nhân dân phường, xã, đặc khu liên hệ Công ty TNHH MTV Môi trường Đô thị Thành phố hoặc đơn vị có chức năng để thực hiện tiêu hủy. Nguồn kinh phí tiêu hủy được lập dự toán hằng năm trong kinh phí phòng, chống dịch bệnh hoặc từ nguồn kinh phí hợp pháp khác (nếu có).
• Chi phí vật tư, dụng cụ, thiết bị, phương tiện bảo hộ lao động, …: Thanh toán theo chi phí thực tế, có chứng từ/hóa đơn hợp lệ theo quy định. Nguồn kinh phí thực hiện được lập dự toán hằng năm trong kinh phí phòng, chống dịch bệnh hoặc từ nguồn kinh phí hợp pháp khác (nếu có)./.

Phòng Quản lý dịch bệnh

Chi cục Chăn nuôi và Thú y Thành phố Hồ Chí Minh