[Chăn nuôi Việt Nam] – Trong bối cảnh ngành chăn nuôi chịu sức ép lớn từ biến đổi khí hậu, dịch bệnh, yêu cầu giảm phát thải và cạnh tranh thị trường ngày càng gay gắt, việc hoàn thiện thể chế theo hướng kiến tạo, đồng hành cùng doanh nghiệp và người chăn nuôi được xác định là nhiệm vụ xuyên suốt. Quan điểm này được Thứ trưởng Bộ NN&MT Phùng Đức Tiến nhấn mạnh tại “Hội nghị Tổng kết công tác năm 2025 và triển khai kế hoạch công tác năm 2026” của Cục Chăn nuôi và Thú y, diễn ra chiều 21/01 tại Hà Nội.

Năm 2025 ngành chăn nuôi vẫn giữ ổn định

Ông Phùng Đức Tiến – Thứ trưởng Bộ NN&MT

Phát biểu tại Hội nghị, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến đánh giá năm 2025 là một năm đặc biệt khó khăn đối với toàn ngành nông nghiệp. Thiên tai diễn biến phức tạp, cực đoan, gây thiệt hại ước tính gần 100.000 tỷ đồng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sản xuất nông nghiệp, môi trường và đời sống người dân, trong đó lĩnh vực chăn nuôi và thú y chịu tác động trực tiếp.

Tuy nhiên, nhờ sự lãnh đạo, chỉ đạo kịp thời của Đảng, Nhà nước, Chính phủ và Bộ NN&MT, ngành chăn nuôi đã chủ động triển khai đồng bộ các giải pháp, duy trì ổn định sản xuất, kiểm soát dịch bệnh và bảo đảm an toàn thực phẩm. “Trong điều kiện rất khó khăn, toàn ngành đã nỗ lực lớn, giữ vững được ổn định sản xuất, kiểm soát tốt dịch bệnh và tạo nền tảng cho giai đoạn phát triển tiếp theo”, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến nhấn mạnh.

Ở bình diện chung của ngành nông nghiệp, dù xuất khẩu có thời điểm sụt giảm mạnh trong tháng 11/2025 do biến động thị trường, song cả năm kim ngạch xuất khẩu nông – lâm – thủy sản vẫn đạt trên 70 tỷ USD, thặng dư thương mại hơn 20 tỷ USD. Đây là nền tảng quan trọng để lĩnh vực chăn nuôi tiếp tục đóng góp vào tăng trưởng chung của ngành.

Kiến tạo thể chế – Mở không gian phát triển cho doanh nghiệp

Đánh giá riêng lĩnh vực chăn nuôi và thú y, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến ghi nhận Cục Chăn nuôi và Thú y đã triển khai khối lượng công việc rất lớn, đạt nhiều kết quả quan trọng. Nổi bật là việc xây dựng, hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật tương đối đồng bộ, sát thực tiễn; tổ chức hiệu quả các chương trình phòng, chống dịch bệnh động vật; tăng cường quản lý thuốc thú y, vaccine; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và hợp tác quốc tế

Đặc biệt, Thứ trưởng nhấn mạnh yêu cầu đổi mới tư duy trong xây dựng chính sách, trong đó các văn bản quy phạm pháp luật phải thực sự là công cụ kiến tạo, mở ra không gian phát triển, tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp, hợp tác xã, Hiệp hội ngành hàng tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị chăn nuôi”

Theo đó, trong thời gian tới, Cục Chăn nuôi và Thú y được yêu cầu tập trung rà soát, đánh giá toàn diện việc thực hiện “Chiến lược phát triển chăn nuôi”, làm rõ những kết quả đạt được, những tồn tại, hạn chế và những nội dung cần điều chỉnh để phù hợp với thực tiễn sản xuất và yêu cầu hội nhập.

Giải quyết những “điểm nghẽn” kéo dài của ngành

Bên cạnh kết quả đạt được, lãnh đạo Bộ NN&MT cũng chỉ rõ nhiều vấn đề tồn tại cần tập trung xử lý. Trong đó, công tác giết mổ vẫn là khâu yếu, kéo dài nhiều năm, chưa đáp ứng yêu cầu về an toàn dịch bệnh và an toàn thực phẩm. Thứ trưởng Phùng Đức Tiến yêu cầu phải xác định rõ trách nhiệm của các cơ quan quản lý và chính quyền địa phương trong việc tổ chức, quản lý hệ thống giết mổ.

Một vấn đề khác được đặc biệt lưu ý là nguy cơ kháng kháng sinh. Theo Thứ trưởng, đây không chỉ là thách thức đối với ngành chăn nuôi mà còn là mối đe dọa trực tiếp đến sức khỏe con người, đòi hỏi các giải pháp quản lý chặt chẽ, đồng bộ và mang tính dài hạn.

Trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và thực hiện các cam kết giảm phát thải, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến cho rằng chăn nuôi là lĩnh vực có tỷ trọng phát thải lớn, do đó cần ưu tiên các giải pháp giảm phát thải gắn với phát triển kinh tế tuần hoàn, ứng dụng khoa học – công nghệ và đổi mới mô hình quản lý.

Duy trì tăng trưởng, hướng tới phát triển bền vững năm 2026

Ông Dương Tất Thắng – Cục trưởng Cục Chăn nuôi và Thú y

Báo cáo tại hội nghị, lãnh đạo Cục Chăn nuôi và Thú y cho biết, dù chịu nhiều khó khăn trong năm 2025, giá trị sản xuất của lĩnh vực chăn nuôi và thú y vẫn ước đạt mức tăng trưởng 4,3-4,5%. Bước sang năm 2026, ngành đặt mục tiêu tăng trưởng cao hơn, khoảng 5,0-5,2%, theo hướng ổn định, bền vững và nâng cao hiệu quả sản xuất

Theo kế hoạch, tổng sản lượng thịt hơi xuất chuồng năm 2026 ước đạt khoảng 9,09 triệu tấn, tăng 4,9% so với năm 2025. Trong đó, thịt lợn hơi đạt gần 5,66 triệu tấn (tăng 5%), thịt gia cầm đạt khoảng 2,74 triệu tấn (tăng 5,4%). Sản lượng sữa tươi dự kiến đạt 1,38 triệu tấn (tăng 5,9%) và sản lượng trứng đạt khoảng 22,5 tỷ quả (tăng gần 5%).

Để đạt được các mục tiêu này, Cục Chăn nuôi và Thú y xác định ưu tiên hoàn thiện cơ chế, chính sách; đồng thời đẩy mạnh công tác truyền thông nhằm nâng cao nhận thức của người dân và doanh nghiệp về chăn nuôi an toàn sinh học, hiệu quả kinh tế và chủ động phòng, chống dịch bệnh.

Xuất khẩu sản phẩm chăn nuôi vượt mốc 600 triệu USD

Một điểm sáng nổi bật của ngành chăn nuôi năm 2025 là hoạt động xuất khẩu. Theo ông Phạm Kim Đăng – Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi và Thú y, năm 2025, giá trị xuất khẩu các sản phẩm chăn nuôi của Việt Nam đạt 628 triệu USD, tăng 17,4% so với cùng kỳ năm 2024 và vượt xa mục tiêu 550 triệu USD do Bộ NN&MT giao.

Theo AgroMonitor, tính đến ngày 23/12/2025, Việt Nam đã xuất khẩu 1.400 con lợn giống sang Lào và Campuchia, đạt khoảng 920.000 USD. Dù giảm 17% về lượng, nhưng giá trị lại tăng tới 40%, cho thấy giá trị gia tăng và chất lượng con giống ngày càng được thị trường ghi nhận. Đáng chú ý, xuất khẩu thịt lợn, lợn sữa và lợn choai đông lạnh nguyên con đạt hơn 620.000 con, tương đương 63,5 triệu USD, tăng 12% so với cùng kỳ. Xuất khẩu trâu, bò sống cũng đạt trên 37,2 triệu USD, tăng 12%.

Ở nhóm gia cầm, tổng lượng gà giống xuất khẩu vượt 14 triệu con, tăng tới 138,1%, bao gồm gà giống hướng trứng, gà trắng và gà màu. Trong khi đó, kim ngạch xuất khẩu trứng gia cầm đạt khoảng 1,4 triệu USD, dù giảm 38% so với năm trước.

Riêng TĂCN và nguyên liệu tiếp tục là điểm sáng lớn, với kim ngạch xuất khẩu năm 2025 ước đạt 1,6 tỷ USD, tăng 45% so với cùng kỳ năm 2024.

Cùng với tăng trưởng về kim ngạch, công tác hợp tác quốc tế và xúc tiến thương mại trong lĩnh vực chăn nuôi, thú y được đẩy mạnh. Việt Nam đã nâng cấp Bản ghi nhớ năm 2016 với Trung Quốc về xuất khẩu cám gạo lên Nghị định thư. Đến nay, 12 doanh nghiệp Việt Nam đã được cấp mã số xuất khẩu, với sản lượng bình quân 100.000 tấn/tháng, ước đạt 1,2 triệu tấn/năm, trị giá khoảng 400-500 triệu USD.

Trong năm 2025, công tác đàm phán kỹ thuật và mở cửa thị trường đối với các sản phẩm chăn nuôi đạt nhiều kết quả quan trọng, tạo nền tảng thúc đẩy xuất khẩu chính ngạch.

Đối với tổ yến và sản phẩm từ yến, Việt Nam đã hoàn tất đàm phán và ký Nghị định thư xuất khẩu tổ yến sang Trung Quốc vào tháng 4/2025. Trên cơ sở đó, Hội nghị triển khai Nghị định thư được tổ chức vào tháng 5/2025, nhằm hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện. Trong năm 2025, các cơ quan chức năng đã rà soát, thẩm định 34 hồ sơ doanh nghiệp đăng ký xuất khẩu tổ yến sang Trung Quốc; đến nay, phía Trung Quốc đã phê duyệt 15 doanh nghiệp và đang tiến hành kiểm tra trực tuyến 3 doanh nghiệp còn lại.

Đối với thịt và trứng gia cầm, Việt Nam đã đàm phán thành công mở cửa thị trường thịt gia cầm chế biến vào tháng 5/2025. Hiện nay, các cơ quan chức năng tiếp tục làm việc với Singapore để mở cửa thị trường trứng thương phẩm và thịt gia cầm tươi, đông lạnh.

Đồng thời, hồ sơ quốc gia đăng ký xuất khẩu thịt gia cầm sang Trung Quốc đã được hoàn thiện và đang phối hợp triển khai các bước tiếp theo trong quy trình phân tích nguy cơ nhập khẩu. Đáng chú ý, trong tháng 12/2025, Việt Nam đã hoàn tất đàm phán, tiếp nhận đoàn đánh giá của Hàn Quốc sang kiểm tra thực tế, bước cuối cùng để mở cửa thị trường thịt gia cầm chế biến.

Với sữa và sản phẩm sữa, Việt Nam đã đàm phán thành công để xuất khẩu sang Singapore từ tháng 11/2025; đồng thời hỗ trợ gia hạn giấy phép xuất khẩu cho 10 nhà máy chế biến sữa vào thị trường Trung Quốc. Công tác đánh giá hồ sơ đăng ký xuất khẩu sữa và sản phẩm sữa sang Nhật Bản đã hoàn tất; hiện hai bên đang trao đổi mẫu Giấy chứng nhận kiểm dịch xuất khẩu. Bên cạnh đó, hồ sơ quốc gia về sản phẩm sữa tiếp tục được bổ sung, cập nhật nhằm mở cửa các thị trường Malaysia và Indonesia.

Đối với khỉ và cá sấu nuôi, các cơ quan chức năng đã làm việc với Tổng cục Hải quan Trung Quốc để làm rõ quy trình đăng ký, theo đó doanh nghiệp xuất khẩu khỉ và cá sấu sống không phải đăng ký, đồng thời thống nhất yêu cầu xét nghiệm đối với vi khuẩn Salmonella spp. Hiện nay, các nội dung trao đổi và công hàm đang được chuẩn bị để Lãnh đạo Bộ làm việc chính thức với phía Trung Quốc về yêu cầu xét nghiệm đối với cá sấu.

Mở rộng thị trường xuất khẩu sản phẩm chăn nuôi

Bước sang năm 2026, ngành chăn nuôi tập trung mở rộng thị trường xuất khẩu, coi đây là động lực quan trọng để thúc đẩy tăng trưởng và nâng cao giá trị gia tăng cho sản phẩm chăn nuôi. Theo đó, ngành tiếp tục khuyến khích, hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực sản xuất, mở rộng sản lượng và đa dạng hóa mặt hàng xuất khẩu vào các thị trường đã mở cửa như: Nhật Bản, Nga và Liên minh Kinh tế Á – Âu, Hồng Kông (Trung Quốc), Singapore và Trung Quốc.

Song song với đó, việc tận dụng hiệu quả các Hiệp định thương mại tự do (FTA) như EVFTA, CPTPP, RCEP được xác định là giải pháp then chốt, nhằm đẩy mạnh tìm kiếm, đàm phán mở cửa các thị trường mới, tập trung vào các sản phẩm có lợi thế cạnh tranh như: tổ yến và sản phẩm từ yến, mật ong, sản phẩm gia cầm chế biến.

Đặc biệt, ngành chăn nuôi sẽ đẩy nhanh xây dựng các vùng, cơ sở an toàn dịch bệnh, coi đây là điều kiện tiên quyết để mở rộng xuất khẩu bền vững. Trọng tâm là các vùng, cơ sở thuộc phạm vi Bản ghi nhớ về an toàn dịch bệnh giữa Việt Nam và Trung Quốc, qua đó tạo nền tảng thúc đẩy xuất khẩu động vật và sản phẩm động vật sang các thị trường tiềm năng, yêu cầu cao như Trung Quốc, Hàn Quốc, EU và các quốc gia Hồi giáo, Trung Đông.

Năm 2025, Cục Chăn nuôi và Thú y đã triển khai khối lượng công việc rất lớn, đạt nhiều kết quả quan trọng

Thu Hằng – Phương Nhung