[Chăn nuôi Việt Nam] – Năm 2025, đánh dấu giai đoạn tái cấu trúc mạnh mẽ của ngành chăn nuôi Việt Nam khi hoạt động M&A diễn ra sôi động trên toàn chuỗi “Feed – Farm – Food” với tổng giá trị lên tới hàng tỷ USD. 

M&A – Động lực tái cấu trúc và cuộc đua kiểm soát chuỗi giá trị

Năm 2025, đánh dấu giai đoạn tái cấu trúc mạnh mẽ của ngành chăn nuôi Việt Nam khi hoạt động M&A diễn ra sôi động trên toàn chuỗi “Feed – Farm – Food” với tổng giá trị lên tới hàng tỷ USD. Các thương vụ phản ánh nỗ lực thích ứng của doanh nghiệp trước chi phí sản xuất tăng cao, yêu cầu an toàn sinh học nghiêm ngặt và cạnh tranh ngày càng gay gắt.

Xu hướng M&A cho thấy sự phân hóa rõ rệt: lĩnh vực thức ăn chăn nuôi xuất hiện các thương vụ quy mô lớn mang tính khu vực, trong khi chăn nuôi lợn và gia cầm chủ yếu là mua lại trang trại và tài sản, giá trị mỗi thương vụ không lớn nhưng diễn ra với tần suất cao, góp phần tái cấu trúc chuỗi giá trị ngành. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp FDI tiếp tục M&A theo hướng thận trọng, góp phần định hình lại cấu trúc ngành chăn nuôi theo hướng tập trung và hiện đại hơn.

M&A – Dấu ấn rõ nét của ngành chăn nuôi năm 2025

Sau giai đoạn nhiều biến động do dịch bệnh, giá nguyên liệu đầu vào tăng cao và sức mua thị trường chưa phục hồi hoàn toàn, năm 2025 nổi lên như một mốc quan trọng trong tiến trình phát triển của ngành chăn nuôi Việt Nam. Một trong những đặc điểm nổi bật nhất là sự gia tăng rõ rệt của các hoạt động sáp nhập và mua lại (M&A), cả về số lượng lẫn chiều sâu chiến lược.

Nếu như trong những năm trước, M&A chủ yếu mang tính cục bộ, tập trung vào từng trang trại hoặc nhà máy đơn lẻ, thì trong năm 2025, nhiều thương vụ đã hướng trực tiếp đến việc củng cố hoặc tái cấu trúc chuỗi giá trị. Doanh nghiệp không chỉ tìm cách mở rộng quy mô sản xuất, mà còn chủ động gia tăng mức độ kiểm soát từ đầu vào (thức ăn, con giống) đến đầu ra (giết mổ, chế biến).

 Ở chiều ngược lại, làn sóng M&A cũng phản ánh quá trình sàng lọc tất yếu của ngành. Trước yêu cầu ngày càng cao về vốn đầu tư, công nghệ, môi trường và an toàn sinh học, nhiều cơ sở chăn nuôi nhỏ và vừa gặp khó khăn trong việc duy trì hoạt động độc lập. Trong bối cảnh đó, chuyển nhượng, sáp nhập hoặc hợp tác với doanh nghiệp lớn trở thành lựa chọn mang tính chiến lược nhằm duy trì sản xuất và giảm thiểu rủi ro.

Tập đoàn De Heus (Hà Lan) với thương vụ M&A chấn động ngành thức ăn chăn nuôi

Lĩnh vực thức ăn chăn nuôi tiếp tục là tâm điểm của các hoạt động M&A trong năm 2025, với những thương vụ có tác động rõ rệt đến cấu trúc thị trường. Sau giai đoạn tăng trưởng nóng, thị trường thức ăn chăn nuôi bước vào thời kỳ cạnh tranh gay gắt hơn, buộc các doanh nghiệp phải tái cơ cấu để nâng cao hiệu quả và tối ưu chi phí.

Điển hình nhất là thương vụ Tập đoàn De Heus (Hà Lan) đã thâu tóm toàn bộ CJ Feed & Care (Hàn Quốc) bao gồm hệ thống nhà máy thức ăn chăn nuôi và mạng lưới phân phối, qua đó giúp De Heus mở rộng nhanh quy mô hoạt động tại Việt Nam. Giá trị cụ thể của giao dịch không được các bên công bố, tuy nhiên xét trên quy mô tài sản và thị phần liên quan, giá trị thương vụ có thể lên tới 600 – 650 triệu USD. Đây được đánh giá là một trong những thương vụ M &A lớn nhất, đáng chú ý nhất của ngành thức ăn chăn nuôi khu vực châu Á thời gian gần đây.

Lễ ký thỏa thuận mua bán cổ phần giữa De Heus và CJ là sự kiện nổi bật của ngành chăn nuôi năm 2025

Ngoài ra, từ cuối năm 2024, Tập đoàn De Heus đã tiếp nhận mảng sản xuất thức ăn chăn nuôi của Masan thông qua việc ký kết một thỏa thuận chiến lược mua lại toàn bộ (acquisition) mảng kinh doanh thức ăn chăn nuôi MNS Feed của Masan, trong đó De Heus giành quyền kiểm soát 100% hoạt động liên quan đến thức ăn chăn nuôi (gồm 100% ANCO và 75,2% Proconco). Đây là một thương vụ mua lại/cổ phần hoá nhằm mở rộng vị thế của De Heus trên thị trường thức ăn chăn nuôi tại Việt Nam.

Các thương vụ M&A vừa nêu có tác động mạnh đối với thị trường Việt Nam, góp phần làm gia tăng mức độ tập trung trong ngành thức ăn chăn nuôi. Trong bối cảnh chi phí thức ăn chiếm khoảng 65 – 70% giá thành chăn nuôi, mọi thay đổi ở khâu đầu vào đều có tác động trực tiếp đến hiệu quả sản xuất và khả năng cạnh tranh của người chăn nuôi.

BAF Việt Nam và chiến lược mở rộng nhanh bằng M&A trang trại

Khác với lĩnh vực thức ăn chăn nuôi, các thương vụ M&A trong chăn nuôi lợn năm 2025 chủ yếu diễn ra ở quy mô trung bình và nhỏ, song lại có tần suất cao. Trong số các doanh nghiệp trong nước, BAF Việt Nam là một trong những đơn vị nổi bật với chiến lược mở rộng thông qua mua lại và góp vốn vào các trang trại, doanh nghiệp chăn nuôi hiện hữu.

Ngay sau khi công bố hợp tác chiến lược với Tập đoàn Muyuan (Trung Quốc) đầu năm 2025 với giá trị hàng chục triệu USD tập trung vào chuyển giao công nghệ và mô hình chăn nuôi hiện đại, trong những tháng đầu năm 2025, BAF liên tục thực hiện chuỗi M&A nhỏ và vừa để mua lại 13 trang trại và doanh nghiệp liên quan với giá trị ước tính khoảng 60 – 70 triệu USD.

Qua đó BAF đã tiếp nhận quyền chi phối tại nhiều công ty chăn nuôi và trang trại như Nhất Quyết, Minh Phát, Xuân Nghi Phát… tại các tỉnh Bình Phước, Thanh Hóa, Đắk Lắk… Các đơn vị được mua lại thường đã có sẵn quỹ đất, hạ tầng chuồng trại và đang trong quá trình hoàn thiện thủ tục pháp lý để mở rộng quy mô. Đáng chú ý, BAF tiếp tục góp vốn để nắm giữ 50% vốn điều lệ của công ty TNHH Chăn nuôi Khôi Dương, qua đó bổ sung thêm năng lực chăn nuôi với quy mô hàng trăm nghìn con lợn thương phẩm mỗi năm.

Dù giá trị cụ thể của từng thương vụ không được công bố, giới chuyên môn nhận định các giao dịch này có quy mô từ vài triệu đến vài chục triệu USD, tùy thuộc vào quy mô đàn và mức độ hoàn thiện hạ tầng. Chiến lược M&A theo hướng “đi tắt” này giúp BAF rút ngắn thời gian đầu tư, giảm rủi ro pháp lý và nhanh chóng gia tăng tổng đàn trong bối cảnh quỹ đất cho chăn nuôi công nghiệp ngày càng hạn chế. Mục tiêu của BAF là trở thành Tập đoàn chăn nuôi lợn có quy mô lớn nhất Việt Nam, với quy mô xuất chuồng gần 1 triệu con lợn thịt vào năm 2025 và 10 triệu con vào năm 2030.

Doanh nghiệp FDI trong chăn nuôi: M&A thầm lặng nhưng bền bỉ

Một số thương vụ M&A điển hình của ngành chăn nuôi Việt Nam năm 2025

Bên cạnh các thương vụ được công bố rộng rãi, nhiều doanh nghiệp FDI lớn trong ngành chăn nuôi như C.P. Việt Nam, Japfa Comfeed hay New Hope tiếp tục lựa chọn chiến lược M&A mang tính thận trọng.

Thay vì các thương vụ mua bán quy mô lớn, các doanh nghiệp này tập trung vào việc mua lại từng phần tài sản sản xuất, thuê dài hạn hoặc tái cấu trúc các trang trại hiện hữu. Tập đoàn C.P. Việt Nam được ghi nhận tăng cường tiếp nhận các trang trại và cơ sở sản xuất gặp khó khăn về dòng tiền sau giai đoạn dịch bệnh và biến động giá nguyên liệu.

Japfa Việt Nam ưu tiên mở rộng theo chiều sâu, thông qua việc mua lại quyền sử dụng đất và hạ tầng chuồng trại của các hộ chăn nuôi và trang trại gia công, đặc biệt tại khu vực Đông Nam Bộ và Tây Nguyên. Trong khi đó, New Hope tiếp cận thị trường Việt Nam một cách thận trọng, tập trung củng cố các dự án hiện có và tăng cường năng lực hậu cần, kho bãi tại các vùng nguyên liệu trọng điểm.

Chiến lược M&A “thầm lặng” này giúp các doanh nghiệp FDI duy trì lợi thế cạnh tranh, đồng thời kiểm soát tốt hơn các rủi ro về dịch bệnh và chất lượng sản phẩm trong bối cảnh yêu cầu thị trường ngày càng khắt khe.

Chế biến – Mảnh ghép đang được hoàn thiện

So với lĩnh vực thức ăn và chăn nuôi, hoạt động M&A trong lĩnh vực giết mổ, chế biến thịt năm 2025 không quá sôi động. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp đã tăng cường đầu tư vào các nhà máy giết mổ và chế biến hiện đại, hướng đến sản phẩm có giá trị gia tăng cao. Điển hình là thương vụ liên doanh giữa Vinamilk/ Vilico và Sojitz (Nhật Bản) trị giá khoảng 500 triệu USD để xây dựng nhà máy chế biến thịt bò Vinabeef (Tam Đảo). Đây là liên doanh chiến lược trực tiếp kiểm soát khâu giết mổ, chế biến và phân phối sản phẩm thịt bò cao cấp, tạo chuỗi cung ứng khép kín.

Ngoài lĩnh vực chăn nuôi, BAF Việt Nam dự kiến đầu tư hoặc đàm phán mua nhà máy giết mổ – chế biến trị giá khoảng 40 triệu USD tại tỉnh Bình Phước như một phần mở rộng hoạt động của mình Xu hướng này cho thấy sự dịch chuyển từ mục tiêu gia tăng sản lượng sang nâng cao chất lượng và hiệu quả chuỗi giá trị. Đây được xem là bước đi cần thiết để ngành chăn nuôi Việt Nam nâng cao khả năng cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập ngày càng sâu rộng.

Vì sao M&A bùng nổ trong năm 2025?

Sự gia tăng các hoạt động M&A trong năm 2025 bắt nguồn từ nhiều yếu tố:

• Chi phí sản xuất cao.
• Yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn sinh học.
• Áp lực cạnh tranh từ doanh nghiệp FDI.
• Khó khăn về vốn của các cơ sở chăn nuôi nhỏ lẻ.

Trong bối cảnh đó, M&A trở thành giải pháp giúp doanh nghiệp giảm rủi ro, tận dụng nguồn lực sẵn có và thích ứng nhanh hơn với biến động thị trường.

Tác động tới người chăn nuôi và thị trường

 Làn sóng M&A góp phần ổn định nguồn cung, thúc đẩy hiện đại hóa sản xuất và nâng cao hiệu quả quản lý. Tuy nhiên, mặt trái là nguy cơ gia tăng mức độ phụ thuộc của người chăn nuôi nhỏ lẻ vào các doanh nghiệp lớn, đặc biệt ở khâu thức ăn và đầu ra sản phẩm. Điều này đặt ra yêu cầu về các mô hình liên kết phù hợp, cũng như vai trò điều tiết của chính sách nhằm đảm bảo sự phát triển hài hòa và bền vững của toàn ngành.

Nhìn về phía trước

Có thể khẳng định, M&A sẽ tiếp tục là xu hướng chủ đạo của ngành chăn nuôi Việt Nam trong những năm tới. Vấn đề không nằm ở việc có hay không các thương vụ sáp nhập, mà ở định hướng M&A theo hướng nào để vừa nâng cao hiệu quả kinh tế, vừa đảm bảo sinh kế cho người chăn nuôi và sự phát triển ổn định của ngành

GS. TS Nguyễn Duy Hoan
Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên