[Chăn nuôi Việt Nam] – Nor-Grape® không chỉ giúp giảm thiểu tác hại của stress nhiệt mà còn hướng đến mô hình chăn nuôi bền vững và thân thiện. 

 

 

 

 

STRESS NHIỆT VÀ NHỮNG THÁCH THỨC TRONG CHĂN NUÔI

 

Stress nhiệt hiện là một trong những thách thức lớn nhất đối với ngành chăn nuôi hiện đại, đặc biệt tại các quốc gia nhiệt đới như Việt Nam với nền nhiệt cao và độ ẩm lớn trong nhiều tháng trong năm. Khi nhiệt độ môi trường vượt ngưỡng chịu đựng sinh lý, vật nuôi sẽ giảm ăn, tăng tiêu hao năng lượng, rối loạn trao đổi chất và giảm miễn dịch. Hậu quả là giảm tăng trọng, giảm năng suất sinh sản, khả năng chuyển hóa thức ăn thấp, và gia tăng nguy cơ mắc bệnh, đặc biệt là các bệnh đường hô hấp và tiêu hóa.

 

 

Ở gà, stress nhiệt làm giảm tỷ lệ đẻ lên tới 6,3%, giảm lượng ăn tới 46%, giảm chất lượng vỏ trứng, tăng tỷ lệ chết, nhất là ở giai đoạn cuối chu kỳ đẻ. Thiệt hại ước tính khoảng 98 triệu USD mỗi năm. Đối với heo, đặc biệt là heo nái mang thai và heo con cai sữa, stress nhiệt có thể ảnh hưởng đến tỷ lệ đậu thai, sinh non và sức sống của heo con. Thiệt hại kinh tế khoảng 1 tỷ USD mỗi năm.

 

Hình 1. Khi lượng gốc tự do vượt quá khả năng trung hòa của hệ thống chống oxy hóa của cơ thể, dẫn đến stress oxy hóa

 

Một trong những cơ chế sinh học quan trọng của heat stress là tăng stress oxy hóa do sự hình thành quá mức các gốc tự do và làm giảm hoạt động của tế bào miễn dịch, tăng các cytokine gây viêm. Điều này khiến vật nuôi dễ nhiễm bệnh, giảm hiệu quả vaccine và phục hồi chậm sau bệnh. Ngoài ra, stress nhiệt còn làm giảm lưu lượng máu đến ruột và phá vỡ tính toàn vẹn của biểu mô ruột, dẫn đến việc tăng tính thấm ruột (leaky gut), giảm hấp thu dinh dưỡng, tăng nguy cơ nhiễm khuẩn.

 

HỆ THỐNG CHỐNG OXY HÓA CỦA TẾ BÀO

 

Để bảo vệ cơ thể khỏi các tổn thương do stress oxy hóa, sinh vật đã phát triển một hệ thống phòng vệ chống oxy hóa phức tạp. Hệ thống này có nhiệm vụ trung hòa các gốc tự do và duy trì sự cân bằng giữa quá trình oxy hóa và chống oxy hóa trong tế bào.

 

Các chất chống oxy hóa trong tế bào có thể được chia thành hai nhóm chính: hệ thống enzyme chống oxy hóa nội sinh (enzymatic antioxidants) và các chất chống oxy hóa không enzyme (nonenzymatic antioxidants).

 

Hệ thống chống oxy hóa enzyme

 

Đây là tuyến phòng vệ đầu tiên của tế bào chống lại các gốc tự do. Các enzyme này được sản xuất từ cơ thể của sinh vật và có khả năng chuyển đổi các phân tử oxy phản ứng (ROS) thành các hợp chất ít độc hại hơn.

 

Superoxide dismutase (SOD)

 

Superoxide dismutase là một trong những enzyme chống oxy hóa quan trọng nhất trong tế bào. Enzyme này xúc tác quá trình chuyển đổi các gốc superoxide (O₂– ) thành hydrogen peroxide (H₂O₂). Phản ứng này giúp giảm đáng kể độc tính của superoxide, vốn là một trong những gốc tự do được tạo ra nhiều nhất trong quá trình chuyển hóa tế bào.

 

Catalase

 

Catalase có nhiệm vụ phân hủy hydrogen peroxide thành nước và oxy. Hydrogen peroxide là một chất oxy hóa mạnh và nếu tích tụ có thể gây tổn thương nghiêm trọng cho màng tế bào, protein và DNA. Nhờ catalase, hydrogen peroxide được loại bỏ nhanh chóng trước khi chuyển thành các gốc tự do nguy hiểm hơn.

 

Glutathione peroxidase (GPx)

 

GPx là enzyme sử dụng glutathione (GSH) để khử hydrogen peroxide và các hydroperoxide lipid. Enzyme này đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong việc bảo vệ màng tế bào khỏi quá trình peroxy hóa chất béo.

 

Các chất chống oxy hóa không enzyme

 

Bên cạnh các enzyme chống oxy hóa, tế bào còn được bảo vệ bởi nhiều hợp chất chống oxy hóa có nguồn gốc nội sinh hoặc từ khẩu phần ăn.

 

Glutathione

 

Glutathione là một trong những chất chống oxy hóa nội sinh quan trọng nhất trong tế bào. Nó tham gia trực tiếp vào quá trình trung hòa gốc tự do và duy trì trạng thái khử của môi trường nội bào.

 

Vitamin E

 

Vitamin E là một chất chống oxy hóa tan trong chất béo, đóng vai trò bảo vệ màng tế bào khỏi quá trình oxy hóa chất béo. Vitamin E đặc biệt quan trọng trong việc duy trì tính toàn vẹn của màng phospholipid.

 

Vitamin C

 

Vitamin C là chất chống oxy hóa tan trong nước có khả năng trung hòa nhiều loại gốc tự do khác nhau. Tuy nhiên vitamin C khá nhạy cảm với nhiệt độ và ánh sáng.

 

Polyphenol từ thực vật

 

 Các hợp chất polyphenol có nguồn gốc từ thực vật, đặc biệt từ nho, trà và nhiều loại trái cây, có hoạt tính chống oxy hóa mạnh. Các hợp chất này có khả năng trung hòa gốc tự do, ức chế quá trình oxy hóa chất béo, giảm phản ứng viêm, hỗ trợ hệ thống chống oxy hóa nội sinh.

 

POLYPHENOL – NHỮNG ĐIỀU CẦN LÀM RÕ

 

Hình 2. Sinh khả dụng của polyphenol theo kích thước phân tử

 

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng, polyphenol từ thực vật được xem là một trong những nhóm chất chống oxy hóa mạnh và hiệu quả nhất. Có hơn 8.000 loại polyphenol khác nhau được tìm thấy ở các loài thực vật khác nhau. Kích thước phân tử của chúng cũng rất khác nhau từ 150 đến 20.000 Daltons.

 

Do đó, hiệu quả trong việc chống oxy hóa tế bào cũng khác nhau. Để chống lại quá trình stress oxy hóa, chúng ta cần các chất chống oxy hóa ở phạm vi tế bào. Nghĩa là các chất này cần phải được hấp thu vào máu và vận chuyển đến các tế bào. Vì thế, chỉ những phân tử polyphenol có kích thước nhỏ và cấu trúc phân tử đơn giản với sinh khả dụng cao mới thật sự hiệu quả trong việc xử lý stress oxy hóa. Ngược lại, các polyphenol lớn, cấu trúc phân tử phức tạp như tanins với sinh khả dụng thấp thì có hiệu quả chống oxy hóa tế bào kém hơn rất nhiều.

 

Ngoài ra, hàm lượng polyphenol cũng như loại polyphenol cũng thay đổi theo loài thực vật, bộ phận thu hoạch, thổ nhưỡng, khí hậu, cách thu hái, phương pháp chiết xuất… Điều này dẫn đến các sản phẩm polyphenol từ thực vật khó có thể đảm bảo sự đồng nhất về chất lượng cũng như hiệu quả qua từng lô sản xuất khác nhau.

 

NOR GRAPE – CHIẾT XUẤT POLYPHENOL TỪ NHO ĐÃ ĐƯỢC CHỨNG MINH VỀ HIỆU QUẢ CHỐNG STRESS OXY HÓA

 

Nor-Grape® được chiết xuất 100% từ nho (Vitis vinifera) trồng và thu hoạch tại Pháp, giàu polyphenol và proanthocyanidin – những hoạt chất chống oxy hóa mạnh được – chọn lọc và tiêu chuẩn hóa. Với hơn 20 năm nghiên cứu, kinh nghiệm và hơn 100 thử nghiệm in vitro, ex vivo, in vivo trên nhiều loài vật nuôi khác nhau như heo, gà, thủy sản, thú nhai lại…, Nor-Grape® đã được sử dụng rộng rãi trong chăn nuôi toàn cầu như một giải pháp chống oxy hóa an toàn, hiệu quả.

 

Hình 3. Cơ chế chống oxy hóa toàn diện của Nor Grape

 

Cơ chế hoạt động của Nor-Grape® bao gồm các hoạt động chống oxy hóa toàn diện:

 

• Trung hòa gốc tự do sinh ra trong stress nhiệt.
• Kích thích sản sinh các enzyme chống oxy hóa nội sinh (SOD, GPx, CAT).
• Bảo vệ màng tế bào khỏi peroxid hóa chất béo.
• Tái tạo vitamin E, vitamin C trong khẩu phần.

 

 

Thử nghiệm tại Peru trong điều kiện stress nhiệt cao cho thấy nhóm heo nái có bổ sung Nor-Grape® có sự cải thiện về tỷ lệ sống của heo con sơ sinh và trọng lượng bầy.

 

 

Thử nghiệm tại Việt Nam trên heo nái cũng cho kết quả tích cực hơn trên nhóm Nor-Grape® so với nhóm Đối chứng, trong điều kiện stress nhiệt cao:

 

KẾT LUẬN

 

Trong bối cảnh chăn nuôi đang chịu nhiều áp lực từ biến đổi khí hậu và yêu cầu về an toàn thực phẩm, việc ứng dụng các giải pháp tự nhiên như Nor-Grape® không chỉ giúp giảm thiểu tác hại của stress nhiệt mà còn hướng đến mô hình chăn nuôi bền vững và thân thiện. Với cơ chế chống oxy hóa mạnh mẽ từ polyphenol của nho, NorGrape® là một lựa chọn tiềm năng cho các nhà chăn nuôi trong việc bảo vệ sức khỏe và nâng cao năng suất đàn vật nuôi, đặc biệt trong những tháng nắng nóng cao điểm tại Việt Nam.

 

Để biết thêm thông tin về các giải pháp phụ gia thảo dược tự nhiên, vui lòng liên hệ qua email contactvn@ norfeed.net

 

Xem thêm: 

 

Norfeed: Chiết xuất Polyphenol từ nho – Giải pháp thay thế Vitamin E hiệu quả và tiết kiệm trong phòng chống oxy hóa tế bào, cải thiện năng suất vật nuôi

 

Nor-Feed Việt Nam: “Giải pháp hiệu quả cho vấn đề stress oxy hóa trong chăn nuôi công nghiệp”