Sau 5 năm triển khai, đến nay Trang trại dê sữa Măng Đen (xã Măng Cành huyện Kon Plông, tỉnh Kon Tum) đã được nhiều người biết đến. Các giống dê ngoại nhập nơi đây đã thích ứng nhanh tại môi trường mới. Cùng đó, việc nhân giống, tạo ra các thế hệ dê sữa mới lần lượt ra đời, mở ra kỳ vọng lớn về sự phát triển không ngừng cho trang trại dê sữa lớn nhất Việt Nam hiện nay với 8.000 con.

Dùng “chuyên cơ” đón dê

Năm 2016, 700 con dê sữa giống đầu tiên được Công ty cổ phần Dược liệu và Thực phẩm Măng Đen (doanh nghiệp chủ quản của Trang trại dê sữa Măng Đen) nhập về từ Australia. Tuy nhiên, vì nhu cầu nhiều nên đến năm sau đàn dê được nhập từ nước Pháp, tất cả đều là giống dê sữa cao sản.

Để “đón” dê về “nhà mới”, Trang trại dê sữa Măng Đen đã phải dùng máy bay vận tải chuyên dụng. Khi về đến Việt Nam, dê lại được “hộ tống” bằng dàn xe riêng. Trong quá trình vận chuyển, xe phải di chuyển chậm, giảm sốc cho dê; cán bộ kỹ thuật phải bám sát, chăm sóc kỹ lưỡng.

Tại nơi đến, Trang trại dê sữa Măng Đen đã xây dựng 10 dãy chuồng to rộng, thoáng mát trên đồi, có mái cao, sàn làm bằng thanh gỗ thưa, chất thải được thu gom bằng lưới; có hệ thống quạt thông gió. Mỗi chuồng được đánh số thứ tự và chia làm nhiều ô để phân loại dê theo giới tính, giống và độ tuổi khác nhau. Mỗi chuồng nuôi trung bình khoảng 1.000 con dê.

Khi đưa dê về ở dưới ngôi nhà mới tại Trang trại dê sữa Măng Đen, chỉ trong thời gian ngắn, đàn dê giống đầu tiên đã sớm thích nghi và bắt đầu cho “quả ngọt”. Lần lượt hàng nghìn dê con ra đời sau 2 năm. Việc sinh nở của dê chủ yếu là tự nhiên, nếu gặp ca khó thì các cán bộ kỹ thuật, có chuyên môn, am hiểu nghề sẽ can thiệp… Sau 2 năm, Trang trại dê sữa Măng Đen không còn phải nhập khẩu dê mới.

Trang trại dê sữa Măng Đen hiện có quy mô 8.000 con. Ảnh: C.N

Theo PGS, TS Đinh Văn Bình, nghiên cứu viên cao cấp về chăn nuôi dê, nguyên Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu dê, thỏ (Viện Chăn nuôi Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn), nuôi dê đòi hỏi môi trường phải sạch, dê ăn lá, cỏ rơm, đinh lăng, ba kích hay lá sâm… Sữa dê có hàm lượng dinh dưỡng, chất béo cao, là loại sữa phù hợp cho mọi người, nhất là với trẻ suy dinh dưỡng, người ốm đau.

Vùng Măng Đen (huyện Kon Plông) có điều kiện thời tiết, khí hậu phù hợp, lại là vùng đất phong phú, đa dạng các loại cây lá cỏ rất tốt cho dê. Với 8.000 con, Trang trại dê sữa Măng Đen là cơ sở chăn nuôi dê sữa lớn nhất ở Việt Nam, hơn nữa lại ứng dụng khoa học, công nghệ cao- PGS, TS Đinh Văn Bình đánh giá.

Liên kết cùng phát triển

Với mong muốn nâng đàn dê lên khoảng 100 nghìn con, thời gian qua, ngoài việc chăm lo phát triển đàn dê ở trang trại, việc liên doanh, liên kết đang được Trang trại dê sữa Măng Đen đẩy nhanh nhằm tìm kiếm, mở rộng vùng nguyên liệu cho dự án.

Cụ thể, để chủ động nguồn thức ăn cho dê, trang trại đã đầu tư trồng hơn 100ha cỏ; tổ chức thu mua thức ăn cho dê ở trong và ngoài tỉnh. Cùng đó, những người nuôi dê nơi đây còn phối hợp liên kết, đầu tư cho người dân sống quanh vùng dự án để trồng cỏ, bắp hay các loại cây trồng để làm thức ăn cho dê.

Hiện đồng bào DTTS ở vùng sâu, vùng xa trong huyện Kon Plông như Măng Bút, Đăk Tăng hay các xã Tân Lập, Đăk Tờ Lung (huyện Kon Rẫy) và các hộ dân ở Gia Lai đã bắt đầu trồng bắp lấy thân, lá làm thức ăn cho dê.

Nuôi dê đòi hỏi môi trường sạch. Ảnh: CN

Theo PGS, TS Đinh Văn Bình, đàn dê Việt Nam chưa bằng các nước, trong khi điều kiện của mình có thể phát triển. Việt Nam có diện tích rừng lớn, có thể tận dụng cây lá của lâm nghiệp, dưới tán rừng mà nuôi dê. Dê ăn lá sạch, phân thải ra rất tốt cho cây sinh trưởng và phát triển. Ngoài ra, PGS, TS Đinh Văn Bình cho biết cần có chiến lược dài hơi để nhiều năm sau Việt Nam mới có thể có đàn dê lớn, với lượng sữa tốt cung cấp cho thị trường vì hiện nay người dân vẫn chưa có nhiều sữa dê để dùng.

“Liên kết giữa doanh nghiệp với nông dân trong chăn nuôi dê là cần thiết nhằm góp phần tăng nhanh sản lượng đàn và sữa dê. Biện pháp chăn nuôi dê nông hộ gắn với cơ sở chăn nuôi tập trung có chuỗi chăn nuôi, chế biến khép kín rất là phù hợp với điều kiện thực tế. Với đàn dê 8.000 con, cho lượng sữa hơn 3 lít/con/ngày, cá biệt có những con cho đến 6-7 lít, Trang trại dê sữa Măng Đen đang sở hữu những con dê sữa cao sản, quý, cần chọn lọc cẩn thận để nhân giống”- ông Đinh Văn Bình nhấn mạnh.

Hiện tại, Trang trại dê sữa Măng Đen đã bắt đầu lắp ráp các thiết bị vắt sữa hiện đại, khép kín, công nghệ của Đức để thay thế việc vắt sữa thủ công như những ngày đâu, hiệu quả không cao. Cùng với đó, các dòng sữa tươi cũng đã được chế biến, tạo ra các sản phẩm mới lạ, dinh dưỡng cao để cung cấp cho thị trường. Các sản phẩm như: Sữa thanh trùng 3 con dê, sữa chua… từ Trang trại dê sữa Măng Đen đã đến với thị trường trong nước.

Cao Nguyên

Nguồn: Báo Kon Tum