Trở lại bản Lằm lần này, chúng tôi cảm nhận rõ sự đổi thay của mảnh đất từng thiệt hại nặng nề bởi mưa lũ. Những ngôi nhà được sửa sang, dựng lại khang trang; chuồng trại chăn nuôi được quy hoạch gọn gàng. Ngoài cánh đồng, các thửa ruộng từng bị bùn đất vùi lấp, nay đã được cải tạo, bờ vùng, bờ thửa được đắp lại, bà con chuẩn bị mạ để cấy lúa vụ xuân. Dòng suối Bay chảy qua bản trở lại hiền hòa, trong mát, vừa cung cấp nước tưới cho đồng ruộng, vừa tạo điều kiện thuận lợi để người dân phát triển chăn nuôi theo hướng tận dụng lợi thế tự nhiên.

Nhân dân bản Lằm, xã Muổi Nọi tận dụng suối Bay để nuôi vịt cổ xanh. Ảnh: Báo Sơn La

Tiếp nối các nguồn hỗ trợ khắc phục thiên tai trước đó, tháng 11/2025, UBND xã Muổi Nọi xây dựng mô hình nuôi vịt cổ xanh bản địa, ưu tiên các hộ bị thiệt hại nặng tham gia. Xã đã hỗ trợ 10 hộ gia đình, mỗi hộ 100 con giống, thức ăn chăn nuôi và vắc xin phòng bệnh. Bà Quàng Thị Phượng, Phó Chủ tịch UBND xã Muổi Nọi, cho biết: Sau giai đoạn hỗ trợ khẩn cấp, xã xác định cần lựa chọn mô hình phù hợp điều kiện thực tế. Vịt cổ xanh là giống bản địa, có sức đề kháng tốt, dễ nuôi, thích nghi với chăn thả tự nhiên. Địa phương có nhiều ao, suối nhỏ nên thuận lợi phát triển. Việc triển khai mô hình đã tạo việc làm, tăng thu nhập, đồng thời, góp phần bảo tồn, phát huy giống vật nuôi đặc trưng của địa phương.

Cán bộ Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Muổi Nọi hướng dẫn nhân dân bản Lằm kỹ thuật lựa chọn con giống và chăm sóc vịt bản địa cổ xanh. Ảnh: Báo Sơn La

Để mô hình đạt hiệu quả, xã phân công cán bộ kỹ thuật trực tiếp hướng dẫn, đồng hành cùng bà con trong suốt quá trình nuôi. Cán bộ Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Muổi Nọi thường xuyên đến từng hộ kiểm tra đàn vịt, theo dõi tình hình sinh trưởng, kịp thời tư vấn cách chăm sóc, phòng bệnh.
Chị Vũ Thị Minh Châu, cán bộ Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Muổi Nọi, chia sẻ: Các hộ được cấp giống vịt đã qua giai đoạn úm nên tập trung chăm sóc đúng kỹ thuật. Bà con cần bảo đảm chuồng trại khô ráo, sạch sẽ; chú trọng dinh dưỡng hợp lý, kết hợp thức ăn công nghiệp với nguồn tự nhiên khi chăn thả dọc suối, ao. Đồng thời, tiêm phòng đầy đủ theo hướng dẫn để hạn chế dịch bệnh. Khi nuôi hiệu quả, các hộ có thể lựa chọn vịt mái khỏe mạnh giữ lại làm giống, từng bước chủ động nguồn con giống tại chỗ.

Sau gần 4 tháng triển khai, mô hình bước đầu phát huy hiệu quả. Dọc theo suối Bay, những đàn vịt cổ xanh nối nhau bơi lội, tìm mồi tự nhiên. Ông Cà Văn Thế, bản Lằm tâm sự: Giống vịt cổ xanh nổi tiếng với khả năng đề kháng tốt, thích nghi với điều kiện tự nhiên khắc nghiệt vùng núi. Đặc điểm nhận dạng dễ thấy là cổ rụt, chân nhỏ, thân hình thấp, phần cổ và đầu có lông khoang. Vịt thả suối nên vận động nhiều, thịt chắc, thơm, không bị bở, được người tiêu dùng ưa chuộng. Sau khoảng 3 tháng rưỡi đến 4 tháng nuôi, vịt đạt trọng lượng từ 1,7–1,8 kg/con. Giá bán thương phẩm hiện dao động từ 100.000–110.000 đồng/kg. Nếu chăm sóc tốt, mỗi lứa cho thu nhập khá.

Mô hình nuôi vịt bản địa cổ xanh trở thành sinh kế của gia đình ông Cà Văn Xuân, ở bản Lằm, hộ bị cuốn trôi nhà do thiên tai. Ảnh: Báo Sơn La

Cùng tham gia mô hình, gia đình bà Quàng Thị Trường, bản Lằm là 1 trong 2 hộ bị lũ cuốn trôi nhà năm 2024. Bà Trường nói: Sau thiên tai, gia đình tôi được hỗ trợ tiền mặt và con giống để sớm ổn định cuộc sống. Được tham gia mô hình vịt cổ xanh, gia đình tôi có thêm động lực phát triển kinh tế. Nuôi vịt vốn đầu tư không lớn, quay vòng nhanh. Vịt khỏe, ít bệnh. Lứa đầu chuẩn bị xuất bán, gia đình rất phấn khởi. Có thêm thu nhập sẽ lo cho con cháu học hành và trang trải sinh hoạt.

Thời gian tới địa phương sẽ tiếp tục theo dõi, đánh giá hiệu quả mô hình; đồng thời, hỗ trợ máy ấp trứng, xây dựng tổ liên kết chăn nuôi vịt cổ xanh, hỗ trợ quảng bá, kết nối tiêu thụ sản phẩm, từng bước hình thành chuỗi giá trị. Khi đầu ra được ổn định, người dân sẽ yên tâm mở rộng quy mô, nâng cao thu nhập.

Cán bộ Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Muổi Nọi hướng dẫn nhân dân trộn thức ăn chăn nuôi vịt. Ảnh: Báo Sơn La

Từ sự chung tay hỗ trợ sau thiên tai, đến việc chủ động xây dựng mô hình sinh kế phù hợp, Muổi Nọi đang chuyển mình mạnh mẽ. Những thửa ruộng xanh trở lại, những mái nhà kiên cố hơn và đàn vịt cổ xanh bơi lội bên dòng suối Bay là minh chứng rõ nét cho tinh thần vượt khó của người dân. Vịt cổ xanh bản địa đang trở thành sinh kế thiết thực, góp phần giúp nhân dân vùng thiên tai ổn định đời sống, từng bước vươn lên phát triển bền vững.

Thu Thảo

Nguồn: Báo Sơn La