[Tạp chí Chăn nuôi Việt Nam] – Nguồn cung bị ảnh hưởng trước đó từ dịch tả lợn châu Phi (ASF) và dịch vụ hậu cần, vận chuyển bị gián đoạn, trong khi nhu cầu cải thiện đã giúp giá thịt lợn thế giới tăng trở lại trong nửa cuối tháng 4/2020.

Thị trường thế giới

 Giá cả

Trong tháng 4/2020, ngành thịt lợn thế giới vẫn bị ảnh hưởng của dịch Covid-19 do nhiều quốc gia vẫn thực hiện các biện pháp ngăn chặn sự lây lan của dịch. Tuy nhiên, nguồn cung bị ảnh hưởng trước đó từ dịch tả lợn châu Phi (ASF) và dịch vụ hậu cần, vận chuyển bị gián đoạn, trong khi nhu cầu cải thiện đã giúp giá thịt lợn thế giới tăng trở lại trong nửa cuối tháng 4/2020.

Tháng 4/2020, giá thịt lợn nạc giao kỳ hạn tháng 5/2020 tại Chicago, Hoa Kỳ biến động mạnh, giá giảm mạnh trong 15 ngày đầu tháng, sau đó tăng trở lại. Ngày 28/4/2020 giá thịt lợn nạc tại Chicago, Hoa Kỳ giao kỳ hạn tháng 5/2020 dao động ở mức 56,3 UScent/lb, tăng 6,2% so với cuối tháng 3/2020, nhưng vẫn giảm 35,3% so với ngày 28/4/2019.

Nhiều quốc gia vẫn thực hiện các biện pháp ngăn chặn sự lây lan của dịch Covid-19, chủ yếu là phong tỏa và hạn chế di chuyển đã ảnh hưởng tới nhiều công ty sản xuất thịt lợn trên thế giới.

 Về cung – cầu

Trong báo cáo mới nhất về ngành chăn nuôi và gia cầm, Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ  (USDA) dự báo sản lượng thịt lợn toàn cầu trong năm 2020 đạt 94,3 triệu tấn, giảm 7% so với năm 2019. Nguyên nhân giảm là do sản lượng thịt lợn giảm tại Trung Quốc, Việt Nam và Phi-líp-pin do dịch tả lợn châu Phi. Sản lượng thịt lợn tại Trung Quốc năm 2020 dự báo đạt 34 triệu tấn, Việt Nam dự báo đạt 2,2 triệu tấn và Phi-líp-pin là 1,5 triệu tấn, giảm lần  lượt 20%, 5% và 9% so với năm 2019. USDA dự báo sản lượng thịt lợn tăng tại Hoa Kỳ, Bra-xin và EU do nhu cầu xuất khẩu mạnh, khuyến khích các nước mở rộng quy mô chăn nuôi.

USDA dự báo xuất khẩu thịt lợn toàn cầu năm 2020 sẽ tăng 12% so với năm 2019, lên 10,5 triệu tấn. Năm 2020, dự báo Trung Quốc nhập khẩu khoảng 3,9 triệu tấn thịt lợn, chiếm 40% tổng lượng nhập khẩu toàn cầu, trong khi, nhập khẩu của các quốc gia khác ngoài Trung Quốc dự báo hầu hết sẽ giảm.

Dự kiến, kinh tế suy yếu và tác động của dịch Covid-19 đối với nhu cầu ngành dịch vụ ăn uống có thể sẽ làm giảm nhu cầu thịt lợn. USDA cũng hạ các dự báo xuất khẩu thịt bò và thịt gà trên thị trường toàn cầu năm 2020, xuống 10,7 triệu tấn và 11,7 triệu tấn, giảm lần lượt 2% và 1% so với năm 2019. USDA dự báo sản lượng thịt gà toàn cầu tăng nhẹ 1% so với năm 2019, lên 100,5 triệu tấn trong năm 2020 do sản lượng tại Bra-xin, Trung Quốc và Hoa Kỳ dự báo tăng, bù đắp suy giảm sản lượng tại EU, Anh, Ấn Độ, Thái Lan và Thổ Nhĩ Kỳ.

Trung Quốc: Nguồn cung thịt lợn tại Trung Quốc sẽ tiếp tục gặp áp lực lớn trong quý II/2020 và giá thịt lợn có thể đạt đỉnh vào khoảng tháng 9/2020 do tác động của dịch tả lợn tới hoạt động chăn nuôi lợn tại nước này. Nguồn cung thịt lợn gặp vấn đề do các yếu tố sản xuất cơ bản yếu, bất ổn trong hoạt động nhập khẩu và tiêu dùng thịt lợn phục hồi.

Trong quý I/2020, sản lượng thịt lợn của Trung Quốc giảm 29,1% so với cùng kỳ năm 2019 xuống còn 10,38 triệu tấn, do chịu tác động của dịch tả lợn châu Phi, làm suy giảm mạnh quy mô chăn nuôi lợn. Nông dân Trung Quốc đang nỗ lực tái thiết ngành chăn nuôi lợn nhưng thời gian tái đàn kéo dài và sản lượng thịt lợn dự báo tiếp tục giảm trong năm 2020.

Hoạt động chăn nuôi lợn tại Trung Quốc trong quý I/2020 cũng chịu tác động tiêu cực của dịch Covid-19. Các nhà máy giết mổ phải đóng cửa phần lớn trong tháng 2/2020, sau khi Chính phủ Trung Quốc kéo dài thời gian nghỉ Tết Nguyên đán để kìm hãm sự bùng phát dịch bệnh, làm giảm sản lượng giết mổ. Các nhà máy bắt đầu quay trở lại hoạt động trong tháng 3/2020 khi nông dân bắt đầu bán lợn quá cân ra thị trường.

Đàn lợn của Trung Quốc có khoảng 321,4 triệu con tính tới cuối quý I/2020

Theo Tổng cục Thống kê Trung Quốc, quy mô chăn nuôi lợn của Trung Quốc giảm 14,4% so với cùng kỳ năm 2019 xuống còn 321,4 triệu con tính tới cuối quý I/2020, nhưng tăng so với mức 310,41 triệu con báo cáo hồi cuối tháng 12/2019.

Quy mô chăn nuôi lợn nái tính tới cuối tháng 3/2020 là 33,81 triệu con và sản lượng giết mổ của Trung Quốc trong quý I/2020 là 131,29 triệu con, giảm 30,3% so với cùng kỳ năm 2019.

Tổng sản lượng thịt của Trung Quốc trong quý I/2020, bao gồm thịt lợn, thịt bò, thịt cừu và thịt gia cầm giảm 19,5% xuống còn 18,13 triệu tấn. Sản xuất chăn nuôi gia cầm bị thiệt hại nặng do các biện pháp kìm hãm sự lây lan của dịch Covid-19 trong thời gian đỉnh dịch hồi tháng 2/2020.

Chính phủ Trung Quốc đang nỗ lực bình ổn giá thịt lợn bằng cách liên tục xả kho dự trữ thịt lợn đông lạnh của nhà nước với quy mô xả bán đã lên tới gần 300.000 tấn từ đầu năm đến nay. Nhập khẩu thịt lợn cũng tăng lên mức cao kỷ lục trong những tháng gần đây, với kim ngạch nhập khẩu thịt lợn quý I/2020 đạt gần 1 triệu tấn, gần gấp đôi so với cùng kỳ năm 2019.

Thị trường trong nước

Theo Tổng cục Thống kê, tháng 4/2020, dịch tả lợn châu Phi tiếp tục được kiểm soát trên cả nước, các cơ sở chăn nuôi quy mô lớn đang thực hiện tái đàn; chăn nuôi gia cầm phát triển tốt. Ước tính tháng 4/2020, đàn trâu cả nước giảm 2% so với cùng thời điểm năm 2019; đàn bò tăng 3,8%; đàn lợn giảm 13,2%; đàn gia cầm tăng 14%.  

Tính đến ngày 26/4/2020, cả nước không còn dịch tai xanh trên lợn; có 1 ổ dịch cúm gia cầm A/H5N6 tại Ninh Bình, 1 ổ dịch cúm gia cầm A/H5N1 tại Cần Thơ chưa qua 21 ngày và 2 ổ dịch lở mồm long móng tại Kon Tum. Dịch tả lợn châu Phi tái phát 6 ổ dịch tại 2 địa phương. Hiện nay cả nước có 106 xã thuộc 47 huyện của 20 địa phương có ổ dịch tả lợn châu Phi chưa qua 30 ngày.

Cục Xuất nhập khẩu Bộ Công thương