[Chăn nuôi Việt Nam] – Thách thức lớn nhất của giai đoạn úm nằm ở chỗ nhu cầu dinh dưỡng rất cao, trong khi hệ tiêu hóa của gà con lại chưa hoàn thiện. So với gà trưởng thành, gà mới nở có hệ enzyme tiêu hóa còn yếu, bề mặt hấp thu ở ruột non chưa phát triển đầy đủ và hệ vi sinh đường ruột chưa ổn định, dễ bị xáo trộn bởi stress môi trường, vận chuyển hoặc sự xâm nhập sớm của mầm bệnh. 

Bảo vệ đường ruột trong giai đoạn úm gà

Giai đoạn 2 – 3 tuần tuổi đầu tiên là giai đoạn quan trọng, tạo nền tảng cho gà sinh trưởng, phát triển và sản xuất sau này. Trong giai đoạn này gà tăng trưởng từ 150 – 300% so lúc mới nở (tùy từng giống), dẫn tới nhu cầu về dinh dưỡng cao cho gà con giai đoạn này. Tuy nhiên các chuyên gia đã chỉ ra rằng, ngay sau nở đường ruột của gà con có khả năng tiêu hóa và hấp thu dinh dưỡng còn hạn chế do thiếu enzyme và diện tích bề mặt hấp thu thấp, quá trình phát triển niêm mạc ruột, tăng tiết enzyme tiêu hóa và hoàn thiện cấu trúc vi nhung mao là một tiến trình diễn ra dần trong vài tuần đầu và mang tính quyết định đối với hiệu quả hấp thu về sau (PMC).

Giai đoạn 2 – 3 tuần tuổi đầu tiên là giai đoạn quan trọng, tạo nền tảng cho gà sinh trưởng, phát triển và sản xuất sau này

Khi hệ tiêu hóa của gà con chưa kịp hoàn thiện nhưng phải tiếp nhận khẩu phần giàu dinh dưỡng, đồng thời chịu tác động của nhiều yếu tố stress trong giai đoạn úm, nguy cơ rối loạn tiêu hóa là rất cao. Gà dễ gặp các biểu hiện như khó tiêu, phân sống, tiêu chảy kéo dài, tạo điều kiện thuận lợi cho các tác nhân gây bệnh đường ruột như cầu trùng, E.coli hoặc Clostridium bùng phát sớm. Những rối loạn này không chỉ làm giảm lượng ăn và tăng tỷ lệ hao hụt trong giai đoạn đầu, mà còn có thể tạo ra “điểm nghẽn tăng trưởng”, ảnh hưởng tiêu cực đến hiệu suất của đàn gà trong suốt vòng đời nuôi nếu không được kiểm soát kịp thời.

Khi hệ tiêu hóa của gà con chưa kịp hoàn thiện tạo điều kiện thuận lợi cho các tác nhân gây bệnh đường ruột như cầu trùng, E.coli hoặc Clostridium bùng phát sớm

Trên thực tế, mặc dù khẩu phần ăn trong giai đoạn úm thường được thiết kế ở mức cao cấp, dễ tiêu và giàu dinh dưỡng, song hiệu quả sử dụng thức ăn của đàn gà vẫn chịu tác động mạnh từ điều kiện chăn nuôi. Các yếu tố stress phổ biến như vận chuyển đường xa, nhập chuồng mới khiến gà mất nước và suy giảm thể trạng, lịch tiêm vaccine dày đặc, đặc biệt là thao tác cắt mỏ, đều có thể làm gà giảm ăn và giảm khả năng thu nhận dưỡng chất.

Trong khi đó, nhu cầu protein và năng lượng cho tăng trưởng và đáp ứng miễn dịch với các loại vaccine ở gà con lại rất cao. Nếu không có các biện pháp hỗ trợ kịp thời, hệ quả là tỷ lệ hao hụt tăng lên, sức khỏe tổng thể suy giảm và hiệu quả chăn nuôi của cả lứa nuôi bị ảnh hưởng về lâu dài. Trong nhiều năm, việc sử dụng kháng sinh để kiểm soát các vấn đề viêm nhiễm đường tiêu hóa như tiêu chảy, viêm ruột vẫn được áp dụng khá phổ biến.

Tuy nhiên, kháng sinh không tạo ra miễn dịch bảo hộ bền vững như vắc xin mà chủ yếu chỉ phát huy tác dụng trong thời gian sử dụng thuốc. Trong khi đó, gà con vẫn liên tục phải đối mặt với các áp lực môi trường và sinh lý hàng ngày, khiến nguy cơ tái phát bệnh luôn hiện hữu. Việc sử dụng kháng sinh kéo dài còn có thể làm suy giảm hệ vi sinh có lợi, cản trở sự phát triển tự nhiên của niêm mạc và nhung mao ruột, một số kháng sinh có khả năng ảnh hưởng đến sự phát triển của khung xương sau này. Bên cạnh đó, nguy cơ kháng kháng sinh và tồn dư thuốc trong sản phẩm chăn nuôi ngày càng trở thành vấn đề lớn, buộc nhiều quốc gia và thị trường tiêu thụ phải siết chặt các quy định liên quan.

Trước những hạn chế này, ngành chăn nuôi gia cầm hiện đại đang chuyển dịch mạnh sang các chiến lược bảo vệ đường ruột dựa trên giải pháp sinh học. Thay vì “diệt khuẩn đại trà”, cách tiếp cận mới tập trung vào việc tối ưu sức khỏe đường ruột thông qua hoàn thiện cấu trúc ruột và xây dựng một hệ sinh thái đường ruột cân bằng, bền vững.

Tối ưu hấp thu dinh dưỡng để đáp ứng nhu cầu phát triển nhanh

Nhiều nghiên cứu cho thấy, ở gà con hoạt tính của các enzyme tiêu hóa protein như trypsin và chymotrypsin tăng dần theo tuổi, trong khi ở những ngày đầu sau nở, khả năng phân giải protein thô còn thấp. Vì vậy, việc sử dụng các nguồn đạm khó tiêu dễ dẫn đến tồn dư protein chưa tiêu hóa ở ruột già, làm gia tăng nguy cơ phân sống, tiêu chảy và rối loạn hệ vi sinh đường ruột.

Trong bối cảnh đó, protein thủy phân được xem là nền tảng dinh dưỡng phù hợp với sinh lý gà úm. Đây là dạng protein đã được cắt nhỏ thành các peptide ngắn và acid amin tự do, giúp rút ngắn quá trình tiêu hóa, giảm gánh nặng cho ruột non và cho phép dinh dưỡng được hấp thu nhanh hơn.

Việc sử dụng protein dễ tiêu không chỉ giúp cung cấp năng lượng kịp thời cho gà con trong giai đoạn áp lực chuyển hóa cao, mà còn hạn chế lượng protein chưa tiêu hóa đi xuống ruột già, từ đó giảm nguy cơ rối loạn tiêu hóa và tiêu chảy sớm. Nhiều tổng quan khoa học về dinh dưỡng gà con đều nhấn mạnh rằng, nguồn protein có độ tiêu hóa cao là yếu tố then chốt để tối ưu hóa tăng trưởng và độ đồng đều đàn trong giai đoạn úm.

Trên cơ sở đó, Amivit được sử dụng như một giải pháp bổ sung dinh dưỡng phù hợp cho gà úm. Sản phẩm cung cấp đồng thời vitamin, vi chất, điện giải và nguồn đường, đạm thủy phân dễ hấp thu, giúp đáp ứng nhanh nhu cầu dinh dưỡng và năng lượng cao của gà con trong những ngày đầu. Việc bổ sung Amivit giúp tăng tỷ lệ nuôi sống, nâng cao độ đồng đều đàn, kích thích gà ăn uống tốt hơn và duy trì thể trạng khỏe mạnh ngay từ đầu. Ngoài ra, sản phẩm còn hỗ trợ bồi bổ và phục hồi nhanh cho gà trong các tình huống stress như vận chuyển, tiêm vaccine, thay đổi nhiệt độ hoặc sau khi mắc bệnh.

Song song với giải pháp dinh dưỡng, bảo vệ và phục hồi đường ruột được xem là trụ cột quan trọng trong quản lý gà úm hiện đại. FRA Butyrin Mono DW Liquid là giải pháp hỗ trợ sức khỏe đường ruột dựa trên các mono-, di- và triglycerides của acid butyric, giúp hoạt chất được giải phóng và tác động hiệu quả dọc theo ống tiêu hóa.

Sản phẩm có vai trò kích thích sự phát triển của hệ lông nhung ruột, mở rộng diện tích hấp thu, từ đó cải thiện hiệu quả sử dụng thức ăn, giảm hệ số chuyển hóa (FCR) và hạn chế các rối loạn tiêu hóa như tiêu chảy và viêm ruột.

Điểm nổi bật của FRA Butyrin Mono DW Liquid nằm ở việc sử dụng alpha-mono butyrin glyceride, một dạng hoạt chất đặc biệt của butyric acid vừa có khả năng kích thích phát triển lông nhung ruột, vừa thể hiện tác dụng ức chế vi khuẩn gây bệnh đường ruột.

Thông qua việc kiểm soát chặt chẽ các điều kiện nhiệt độ, áp suất và thời gian trong quá trình sản xuất, nhà sản xuất – Adisseo đã tối ưu hóa hàm lượng alpha mono butyrin glyceride trong sản phẩm. Đây là công nghệ độc quyền đã được cấp bằng sáng chế tại châu Âu, giúp FRA Butyrin Mono DW Liquid phát huy hiệu quả cao trong việc tối ưu cấu trúc đường ruột, phục hồi niêm mạc ruột sau các tổn thương đồng thời ức chế hại khuẩn trong đường ruột.

Nhờ cơ chế tác động này, sản phẩm góp phần hạn chế các bệnh lý đường ruột thường gặp trong giai đoạn úm như viêm ruột, tiêu chảy do E.coli hoặc Salmonella, đồng thời hỗ trợ đàn gà duy trì khả năng tiêu hóa và hấp thu ổn định ngay trong giai đoạn sinh lý nhạy cảm.

FRA Butyrin Mono DW Liquid được đánh giá là giải pháp dinh dưỡng an toàn, có thể sử dụng liên tục cho đàn gà, đặc biệt trong giai đoạn úm, mà không gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe và sự phát triển của vật nuôi.

Việc kết hợp Amivit và FRA Butyrin Mono DW Liquid tạo nên một cơ chế bổ trợ rõ ràng: dinh dưỡng dễ tiêu và năng lượng nhanh đi cùng với đường ruột khỏe mạnh. Sự phối hợp này giúp gà con ăn khỏe, tiêu hóa tốt, vượt qua an toàn giai đoạn úm và hình thành nền tảng vững chắc để phát huy tối đa tiềm năng tăng trưởng trong các giai đoạn nuôi tiếp theo.

Kết quả thực tiễn từ trại Ba Vì

Tại trại gà của ông Phùng Đình Thế ở Cao Lĩnh, Phú Sơn, Ba Vì, đàn gà úm quy mô 3.000 con đã được áp dụng chiến lược dinh dưỡng và bảo vệ đường ruột ngay từ những ngày đầu. Xuất phát từ thực tế hệ tiêu hóa và miễn dịch của gà con còn non nớt, nguy cơ nhiễm cầu trùng hoặc E.coli trong giai đoạn úm là khó tránh khỏi.

Ông Phùng Đình Thế ở Cao Lĩnh, Phú Sơn, Ba Vì, TP. Hà Nội

Tuy nhiên, thay vì lạm dụng kháng sinh sớm, trại ưu tiên các giải pháp tăng cường sức khỏe đường ruột nhằm tạo nền tảng bền vững cho đàn gà đồng thời cung cấp thêm dinh dưỡng cao cấp cho gà con ngay từ khi mới nhập chuồng để đáp ứng nhu cầu tăng trưởng của gà.

Cụ thể, trong giai đoạn úm, đàn gà đã được sử dụng kết hợp hai sản phẩm Amivit và FRA Butyrin Mono DW Liquid từ Công ty Cổ phần Thú Y Xanh Việt Nam (Greenvet). Amivit, với công thức bổ sung protein thủy phân, vitamin nhóm B, khoáng vi lượng, điện giải và đường, giúp gà con nhanh chóng hồi phục sau vận chuyển, kích thích ăn uống sớm và cải thiện rõ rệt tỷ lệ nuôi sống cũng như độ đồng đều đàn. Song song đó, FRA Butyrin Mono DW Liquid được bổ sung nhằm hỗ trợ sức khỏe đường ruột, kích thích phát triển nhung mao ruột, ức chế hại khuẩn E.coli, Salmonella và tăng hiệu quả hấp thu dinh dưỡng.

Theo ghi nhận thực tế tại trại, việc kết hợp hai giải pháp này đã giúp đàn gà úm ổn định hệ tiêu hóa, giảm rõ rệt các biểu hiện rối loạn tiêu hóa sớm, gà ăn khỏe và phát triển đồng đều hơn so với các lứa trước. Ông Thế đánh giá, đây là giải pháp toàn diện trong giai đoạn úm, không chỉ giúp gà con vượt qua thời kỳ nhạy cảm một cách an toàn, mà còn tạo nền tảng vững chắc cho tốc độ tăng trưởng và hiệu quả chăn nuôi của cả lứa nuôi về sau.

Giai đoạn úm là nền tảng quyết định sức khỏe, tốc độ tăng trưởng và hiệu quả kinh tế của cả lứa nuôi. Việc đáp ứng đúng nhu cầu dinh dưỡng trong khi chủ động bảo vệ và hoàn thiện hệ tiêu hóa giúp gà con vượt qua giai đoạn nhạy cảm đầu đời một cách an toàn, hạn chế rối loạn tiêu hóa và giảm phụ thuộc vào kháng sinh. Thực tiễn cho thấy, khi đường ruột khỏe mạnh và dinh dưỡng được hấp thu triệt để, đàn gà sẽ tăng trưởng đồng đều, ổn định và phát huy tốt tiềm năng di truyền trong các giai đoạn nuôi tiếp theo.

Hà My