[Chăn nuôi Việt Nam] – Thời điểm trước, trong và sau Tết Nguyên đán là thời điểm mà hoạt động vận chuyển động vật, sản phẩm động vật phục vụ cho nhu cầu tiêu dùng của người dân tăng cao. Đặc biệt trong giai đoạn mà tình hình dịch bệnh trên đàn vật nuôi vẫn đang xảy ra tại các tỉnh, thành phố trên cả nước, nguy cơ dịch bệnh bùng phát thông qua hoạt động vận chuyển, giết mổ là luôn hiện hữu.

Một cơ sở giết mổ tại TP. Hồ Chí Minh

Theo báo cáo của cơ quan quản lý chuyên ngành chăn nuôi và thú y các tỉnh, thành phố trên cả nước, tính từ đầu năm đến nay, bệnh Dịch tả heo Châu Phi đã xảy ra tại 930 cơ sở chăn nuôi thuộc 23 tỉnh, thành phố. Tổng số heo chết, hủy 12.560 con. Bệnh Viêm da nổi cục ghi nhận 13 cơ sở chăn nuôi tại 3 tỉnh có gia súc chết, hủy. Bệnh Cúm gia cầm xảy ra tại 4 cơ sở chăn nuôi của 4 tỉnh với tổng số gia cầm chết, hủy 24.595 con. Bệnh Dại động vật ghi nhận 34 hộ nuôi tại 7 tỉnh có chó, mèo mắc bệnh phải tiêu hủy 38 con. So với cùng kỳ năm 2025, các loại dịch bệnh như Cúm gia cầm, Dịch tả heo Châu Phi và Dại động vật đều tăng.

Trước diễn biến diễn biến phức tạp với sự xuất hiện của một số bệnh nguy hiểm như Dịch tả heo Châu Phi, Cúm gia cầm và dịch bệnh mới nổi như Dịch tả gia súc nhỏ. Bên cạnh đó, các yếu tố bất lợi về thời tiết, thiên tai, mưa bão đã làm gia tăng nguy cơ phát tán mầm bệnh, ảnh hưởng đến công tác phòng, chống dịch bệnh trên đàn vật nuôi. Để chủ động phòng, chống các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm trên đàn gia súc, gia cầm có nguy cơ phát sinh, lây lan trên diện rộng trước, trong và sau Tết Nguyên đán Bính Ngọ năm 2026, ngày 11/02/2026, Sở Nông nghiệp và Môi trường Thành phố đã ban hành công văn số 3926/SNNMT-CCCNTY đề nghị Ủy ban nhân dân các xã, phường, đặc khu Côn Đảo và giao Chi cục Chăn nuôi và Thú y khẩn trương triển khai một số nhiệm vụ trọng tâm, cụ thể:

Chi cục Chăn nuôi và Thú y TP.Hồ Chí Minh tăng cường, tuyên truyền, hướng dẫn người dân thực hiện giám sát đàn vật nuôi

Đối với Ủy ban nhân dân cấp xã tại địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh:

Tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn người chăn nuôi chủ động giám sát đàn vật nuôi; khi phát hiện gia súc, gia cầm có biểu hiện mắc bệnh, nghi mắc bệnh phải kịp thời báo cáo chính quyền địa phương và cơ quan thú y để hướng dẫn, xử lý. Tuyệt đối không buôn bán, vận chuyển, giết mổ, tiêu thụ động vật mắc bệnh, nghi mắc bệnh; không vứt xác động vật, chất thải chăn nuôi chưa qua xử lý ra môi trường. Đẩy mạnh áp dụng chăn nuôi an toàn sinh học; thực hiện vệ sinh, tiêu độc khử trùng khu vực chăn nuôi; tổ chức tiêm phòng vắc xin đầy đủ theo hướng dẫn chuyên môn.

Khẩn trương rà soát, phê duyệt và bố trí kinh phí để triển khai hiệu quả Kế hoạch phòng, chống dịch bệnh động vật năm 2026 và các năm tiếp theo; ưu tiên các nhiệm vụ trọng tâm: Kinh phí mua vắc xin và tổ chức tiêm phòng; kinh phí giám sát chủ động và xây dựng cơ sở, chuỗi, vùng an toàn dịch bệnh; kinh phí triển khai các chương trình, kế hoạch quốc gia phòng, chống dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm; kinh phí mua thuốc sát trùng và chi trả chế độ cho lực lượng tham gia phòng, chống dịch bệnh.

Thành lập, kiện toàn đoàn kiểm tra liên ngành để đôn đốc, hướng dẫn và kiểm tra công tác phòng, chống dịch bệnh tại các khu vực nguy cơ cao, địa bàn có tỷ lệ tiêm phòng thấp; kịp thời phát hiện, chấn chỉnh tồn tại và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm theo quy định.

Tăng cường quản lý kiểm dịch, kiểm soát vận chuyển, kiểm soát giết mổ động vật và sản phẩm động vật theo chỉ đạo tại Công văn số 11043/BNNMTCNTY ngày 30/12/2025 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường; tổ chức ngăn chặn và xử lý nghiêm hành vi vận chuyển trái phép động vật, sản phẩm động vật. Khuyến khích áp dụng truy xuất nguồn gốc (mã QR) nhằm minh bạch thông tin từ cơ sở chăn nuôi đến tiêu dùng, nhất là trong các chuỗi an toàn dịch bệnh.

Chủ động triển khai giám sát dịch bệnh tại các khu vực nguy cơ cao, chợ buôn bán động vật sống, cơ sở giết mổ, … để phát hiện sớm mầm bệnh, kịp thời cảnh báo và xử lý ngay từ khi mới phát sinh; xử lý nghiêm các trường hợp không báo cáo dịch bệnh, bán chạy, giết mổ động vật mắc bệnh, nghi mắc bệnh; vứt xác động vật chết ra môi trường gây lây lan.

Rà soát, tổ chức tiêm phòng và tiêm phòng bổ sung đối với đàn vật nuôi hết thời gian miễn dịch bảo hộ hoặc đàn vật nuôi mới phát sinh, nhập về; tập trung tại các ổ dịch cũ, địa bàn nguy cơ cao. Thực hiện công bố dịch và tổ chức chống dịch theo đúng quy định khi có dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm.

Đối với Chi cục Chăn nuôi và Thú y:

Theo dõi, tổng hợp và báo cáo kịp thời, chính xác tình hình dịch bệnh; cập nhật đầy đủ dữ liệu trên Hệ thống quản lý thông tin dịch bệnh động vật Việt Nam (VAHIS) theo quy định.

Chủ động tham mưu, hướng dẫn chuyên môn cho Ủy ban nhân dân cấp xã triển khai các biện pháp phòng, chống dịch bệnh; tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn người dân thực hiện khai báo dịch bệnh; chăn nuôi an toàn sinh học; vệ sinh, tiêu độc khử trùng; tiêm phòng vắc xin; không kinh doanh, giết mổ, tiêu thụ động vật mắc bệnh, nghi mắc bệnh; không xả thải, vứt xác động vật ra môi trường.

Phối hợp với Ủy ban nhân dân cấp xã tổ chức rà soát và triển khai tiêm phòng, phấn đấu đạt tỷ lệ tiêm phòng theo yêu cầu chuyên môn; tập trung vào các địa bàn nguy cơ cao và thời điểm trước, trong và sau Tết.

Tăng cường giám sát chủ động tại khu vực có nguy cơ cao, nơi đã từng xảy ra dịch; phát hiện sớm, cảnh báo và xử lý dứt điểm khi mới phát sinh. Chấn chỉnh việc báo cáo số liệu; kiểm tra, xử lý nghiêm các trường hợp giấu dịch, không báo cáo, vứt xác động vật gây lây lan; đồng thời kiểm tra, phát hiện và xử lý hành vi cung ứng, buôn bán vắc xin, thuốc thú y không bảo đảm chất lượng.

Phối hợp với ngành y tế theo mô hình “Một sức khỏe” trong giám sát, cảnh báo các bệnh truyền lây từ động vật sang người; chủ động phối hợp triển khai các hoạt động giám sát, phát hiện sớm các trường hợp nghi ngờ theo hướng dẫn chuyên môn./.

Phòng Quản lý dịch bệnh

Chi cục Chăn nuôi và Thú y Thành phố Hồ Chí Minh