Mới đây, Cục Xuất nhập khẩu đã đưa ra loạt khuyến nghị nhằm giảm thiểu tác động của xung đột giữa Hoa Kỳ, Israel – Iran tại khu vực Trung Đông cho các hiệp hội ngành hàng xuất nhập khẩu và các hiệp hội hoạt động trong lĩnh vực logistics.

Cục Xuất nhập khẩu cho biết, từ ngày 28/2, Hoa Kỳ và Israel đã tiến hành cuộc không kích quân sự quy mô lớn tấn công nhằm vào Iran, đánh dấu bước leo thang nghiêm trọng trong căng thẳng khu vực Trung Đông. Trong vòng 24-48 giờ sau cuộc không kích, các bên đều lên tiếng đã chuẩn bị cho một kịch bản chiến tranh kéo dài nhiều ngày. Đáng chú ý, các đợt tấn công quân sự và phản công đã gây ra tình trạng bất ổn nghiêm trọng, tạo ra môi trường rủi ro cao đối với hoạt động vận tải, giao thương quốc tế và chuỗi cung ứng toàn cầu.

Theo dự báo, giá cả các mặt hàng tiêu dùng, giá nhiên liệu, giá dầu thế giới sẽ có biến động theo chiều hướng gia tăng trong thời gian tới, gây ra tác động tiêu cực gián tiếp và đa chiều đến hoạt động sản xuất, xuất nhập khẩu của Việt Nam nói chung và khu vực Trung Đông nói riêng. Đối với lĩnh vực logistics, giá nhiên liệu tăng đang đẩy chi phí vận tải biển và vận tải hàng không tiếp tục leo thang, đồng thời ảnh hưởng trực tiếp đến các tuyến vận chuyển hàng hóa tới khu vực vùng Vịnh.

Tại Trung Đông, nhiều quốc gia đã hạn chế hoặc đóng cửa không phận do lo ngại an ninh, khiến các chuyến bay chở hàng buộc phải chuyển hướng. Điều này làm kéo dài thời gian vận chuyển và gia tăng chi phí logistics. Trong khi đó, hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz gần như bị đình trệ sau các cuộc không kích nhằm vào Iran của Mỹ và Israel. Iran cũng cảnh báo tàu thuyền về nguy cơ mất an toàn khi đi qua khu vực này.

Chiến sự leo thang tại khu vực Trung Đông gây ra tác động tiêu cực gián tiếp và đa chiều đến hoạt động sản xuất, xuất nhập khẩu của Việt Nam. Ảnh: Hoàng Hà/Vietnamnet

Trước diễn biến trên, nhiều hãng tàu phải tránh vùng chiến sự hoặc thay đổi lộ trình vận chuyển, khiến thời gian hành trình kéo dài và chi phí nhiên liệu tăng đáng kể.

Trước tình hình trên, Cục Xuất nhập khẩu đề nghị các hiệp hội ngành hàng xuất nhập khẩu và hiệp hội logistics theo dõi sát diễn biến thị trường. Các đơn vị cần thường xuyên trao đổi với cơ quan quản lý nhà nước liên quan để kịp thời cập nhật thông tin tới hội viên. Trên cơ sở đó, doanh nghiệp chủ động xây dựng kế hoạch sản xuất, phương án tổ chức xuất nhập khẩu và vận tải hàng hóa, hạn chế nguy cơ ùn tắc, đồng thời giảm thiểu tác động tiêu cực từ căng thẳng giữa Israel, Hoa Kỳ và Iran.

Việc chủ động ứng phó cũng nhằm nâng cao tính linh hoạt và khả năng chống chịu của doanh nghiệp Việt Nam trước những biến động của môi trường kinh doanh quốc tế, đặc biệt khi phát sinh các sự cố ngoài dự kiến trong thời gian tới.

Cục Xuất nhập khẩu khuyến nghị các doanh nghiệp cần đa dạng nguồn cung ứng hàng hóa cũng như tìm kiếm các thị trường khác có nguồn cầu tương tự để lựa chọn phương án thay thế, giảm thiểu ảnh hưởng khi hoạt động xuất khẩu hàng hóa sang Israel, Iran và khu vực Trung Đông gặp khó khăn. Về lâu dài, doanh nghiệp cần có phương án chủ động ứng phó với sự cố tương tự trong tương lai.

Cùng với đó, trong quá trình đàm phán và ký kết hợp đồng mua bán, doanh nghiệp cần đặc biệt quan tâm đến các điều khoản liên quan đến logistics, vận chuyển, giao hàng và bảo hiểm nhằm hạn chế rủi ro phát sinh.

Các hợp đồng vận chuyển cần quy định rõ điều khoản về tình huống bất khả kháng, trách nhiệm bồi thường cũng như cơ chế phân chia chi phí khi hàng hóa gặp sự cố. Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần mua bảo hiểm đầy đủ cho hàng hóa để chủ động phòng ngừa rủi ro, giảm thiểu tổn thất trong trường hợp phát sinh sự cố tại thị trường nhập khẩu.

Các doanh nghiệp chủ động phân tích, phối hợp trao đổi thông tin với các bộ, ngành có liên quan về số liệu xuất nhập khẩu hàng hóa; tình hình biến động địa chính trị có ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất kinh doanh, xuất nhập khẩu và vận tải của doanh nghiệp Việt Nam; tình hình vận tải hàng hóa, giá cước, chi phí, phụ phí… nhằm kịp thời thống nhất phương án ứng phó đối với các tình huống tương tự trong tương lai.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần chủ động xây dựng kế hoạch phòng ngừa, thích ứng để giảm thiểu nguy cơ, rủi ro, tổn thất từ các sự cố trong thương mại, vận chuyển quốc tế và các vấn đề liên quan; chuẩn bị phương án phản ứng kịp thời để hạn chế ảnh hưởng đối với chuỗi cung ứng.

Thường xuyên trao đổi với Cục Xuất nhập khẩu, Cục Xúc tiến thương mại, Vụ Phát triển thị trường nước ngoài và các Thương vụ, Chi nhánh Thương vụ của Việt Nam tại nước ngoài để tìm kiếm những đơn hàng mới, thị trường mới có tiềm năng. Từ đó có phương án thay thế hoặc ưu tiên khai thác, tận dụng tối đa các cơ hội.

Tâm An

Nguồn: Vietnamnet