[Chăn nuôi Việt Nam] – Ngày 3/2, Trung Quốc đã ban hành Văn kiện Trung ương số 1 năm 2026, nêu rõ kế hoạch tập trung vào hiện đại hóa nông nghiệp và nông thôn, đẩy mạnh phát triển nông thôn toàn diện. Trong đó ngành chăn nuôi được xác định là trụ cột quan trọng của hệ thống cung ứng thực phẩm. Với trọng tâm điều tiết chính xác sản xuất, nâng cao chất lượng, thúc đẩy tiêu dùng và tăng cường kiểm soát an toàn dịch bệnh, chiến lược mới hướng tới xây dựng ngành chăn nuôi hiện đại, cân bằng cung – cầu và phát triển bền vững.

Thúc đẩy nâng cao chất lượng và hiệu quả ngành chăn nuôi

Theo đó, việc thúc đẩy, nâng cao chất lượng và hiệu quả ngành chăn nuôi đang được đặt ở vị trí trung tâm trong chiến lược phát triển nông nghiệp hiện đại. Trên cơ sở phát triển đồng bộ nông nghiệp, lâm nghiệp, chăn nuôi và thủy sản, định hướng xây dựng hệ thống cung ứng thực phẩm đa dạng tiếp tục được nhấn mạnh.

Trong đó, ngành chăn nuôi giữ vai trò then chốt với các giải pháp điều tiết tổng hợp năng lực sản xuất lợn thịt, củng cố và hỗ trợ tháo gỡ khó khăn cho ngành bò thịt và bò sữa, đồng thời thúc đẩy cân bằng cung – cầu và phát triển lành mạnh thị trường. Song song với đó, nhiều biện pháp kích thích tiêu dùng sản phẩm sữa được triển khai, kết hợp chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất thức ăn chăn nuôi như ngô ủ chua, cỏ linh lăng và các nguồn thức ăn xanh khác.

Việc thúc đẩy chuyển đổi và nâng cấp ngành chăn nuôi đồng cỏ gắn với cải tạo nông nghiệp công nghệ cao và phát triển hạ tầng đồng bộ cũng được chú trọng. Những định hướng này không chỉ hỗ trợ ngành chăn nuôi mà còn góp phần ổn định sản xuất rau, thúc đẩy nuôi trồng và khai thác thủy sản xa bờ theo hướng hiện đại, đồng thời phát triển thực phẩm từ rừng và nông nghiệp sinh học.

Cùng với phát triển sản xuất, yêu cầu về an toàn thực phẩm được siết chặt. Chế độ trách nhiệm về an toàn thực phẩm được thực hiện nghiêm ngặt, tăng cường phối hợp liên ngành và giám sát toàn chuỗi. Các hành vi vi phạm như sử dụng phụ gia trái phép, tồn dư thuốc bảo vệ thực vật và thuốc thú y vượt mức cho phép bị kiểm tra và xử phạt nghiêm minh, qua đó củng cố niềm tin thị trường và bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng.

Điều tiết chính xác để nâng cao chất lượng ngành chăn nuôi

Định hướng phát triển ngành chăn nuôi năm 2026 của Trung Quốc tập trung vào điều tiết chính xác, nâng cao chất lượng và hiệu quả. Văn kiện nêu rõ các nhiệm vụ như: tăng cường điều tiết tổng hợp năng lực sản xuất lợn; thúc đẩy cơ chế phối hợp phòng chống các dịch bệnh động vật nghiêm trọng; bồi dưỡng các doanh nghiệp nông nghiệp có năng lực cạnh tranh quốc tế. Mục tiêu xuyên suốt là đưa ngành chăn nuôi đạt trạng thái cân bằng cung – cầu và phát triển bền vững.

Mô hình chăn nuôi nhà cao tầng của Tập đoàn Dương Tường tại tỉnh Quảng Châu, Trung Quốc

Chuyên gia giám sát và cảnh báo ngành chăn nuôi lợn của Bộ Nông nghiệp và Nông thôn Trung Quốc – ông Chu Tăng Dũng cho biết, những điểm mới của “Văn kiện Trung ương số 1 năm 2026” đối với chăn nuôi có thể khái quát bằng ba từ khóa: điều tiết chính xác, đa dạng nguồn cung và nâng cấp đồng bộ. Trọng tâm của sự chuyển đổi là thay đổi tư duy từ việc chỉ chú trọng ổn định sản lượng sang kết hợp hài hòa giữa nâng cao chất lượng và điều tiết hiệu quả, cân đối giữa số lượng và chất lượng, giữa cung ứng và hiệu quả kinh tế.

Ngành chăn nuôi lợn giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong hệ thống chăn nuôi. Sự ổn định của ngành không chỉ bảo đảm nguồn cung thị trường và ổn định giá cả mà còn góp phần thúc đẩy tăng thu nhập cho nông dân. Văn kiện năm 2026 nhấn mạnh yêu cầu tăng cường điều tiết tổng hợp năng lực sản xuất lợn.

Phân tích sâu hơn, ông Chu Tăng Dũng cho rằng, việc tăng cường điều tiết năng lực sản xuất nhằm giảm áp lực dư cung trên thị trường, đồng thời vẫn còn dư địa để tiếp tục điều chỉnh. Tính đến cuối tháng 12/2025, tổng đàn lợn nái sinh sản đạt 39,61 triệu con, cao hơn nhẹ so với mức duy trì hợp lý là 39 triệu con. Trong bối cảnh năm 2025 ngành chăn nuôi lợn duy trì lợi nhuận thấp và có sự phân hóa chi phí rõ rệt giữa các doanh nghiệp, việc tiếp tục chính sách điều tiết trong năm 2026 được kỳ vọng sẽ giúp thị trường phục hồi theo hướng ôn hòa.

Tăng cường phòng chống dịch bệnh và giám sát toàn chuỗi

Dịch bệnh động vật tiếp tục được xem là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến sự ổn định của ngành chăn nuôi. Văn kiện năm 2026 nhấn mạnh việc thúc đẩy cơ chế phối hợp phòng chống các dịch bệnh động vật nghiêm trọng.

Phạm vi quản lý cũng sẽ được mở rộng sang các khâu thức ăn chăn nuôi và thuốc thú y, đồng thời bao phủ toàn bộ quá trình từ chăn nuôi, giết mổ, chế biến đến tiêu thụ. Cơ chế giám sát khép kín toàn chuỗi giúp nâng cao hiệu quả phòng chống dịch bệnh, củng cố đồng thời hai tuyến phòng vệ là an toàn sản xuất chăn nuôi và an toàn vệ sinh thực phẩm công cộng. So với năm 2025, Văn kiện Trung ương số 1 năm 2026 nhấn mạnh mục tiêu nâng cao chất lượng và hiệu quả ngành “giỏ thực phẩm”, đồng thời đưa ra các biện pháp cụ thể đối với ngành chăn nuôi lợn và ngành sữa. Các ngành chăn nuôi lợn, bò thịt và bò sữa vốn chịu tác động mạnh của chu kỳ sản xuất, trong đó ngành sữa tươi kéo dài tình trạng suy giảm và thua lỗ.

Ngành chăn nuôi lợn: Điều chỉnh công suất hướng tới cân bằng thị trường

Chính sách năm 2026 đối với ngành lợn chuyển từ mục tiêu giám sát và điều tiết sang tăng cường điều tiết tổng hợp. Năm 2025, dù nguồn cung dồi dào, ngành vẫn phải đối mặt tình trạng dư thừa công suất. Dữ liệu giám sát cho thấy, đến ngày 31/12/2025, giá lợn hơi cả nước trung bình đạt 12-13 NDT/ kg, giảm 23% so với cùng kỳ năm trước.

Đại học Nông nghiệp Giang Tây nghiên cứu phát triển giống heo đen mới ‘Sơn Hạ Trường Hắc’

Trước tình hình này, các cơ quan quản lý đã đặt mục tiêu giảm 1 triệu con lợn nái sinh sản và triển khai các biện pháp như cấm tái nuôi lợn thịt lần hai, kiểm soát cân nặng khi xuất chuồng. Các doanh nghiệp lớn đã tích cực hưởng ứng, trong đó đến cuối năm 2025 số lợn nái của một doanh nghiệp đầu ngành giảm còn 3,23 triệu con.

Tuy nhiên, do chu kỳ chăn nuôi dài, tác động của việc cắt giảm công suất dự kiến sẽ chỉ phản ánh rõ trên thị trường từ quý II/2026. Việc điều chỉnh theo lộ trình được kỳ vọng sẽ giúp giảm áp lực dư cung, từng bước đưa thị trường trở lại trạng thái cân bằng và tạo nền tảng cho phát triển bền vững.

Ngành sữa: Thúc đẩy tiêu dùng và hỗ trợ vượt khó

Đối với ngành bò thịt và bò sữa, Văn kiện năm 2026 nhấn mạnh việc củng cố kết quả hỗ trợ vượt khó và triển khai nhiều biện pháp thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm sữa. Thực tế cho thấy, các trang trại bò sữa đầu nguồn đã chịu lỗ liên tiếp trong ba năm. Khảo sát trong nửa đầu năm 2025 cho thấy, khoảng 60% trang trại chịu lỗ, hơn 20% phải ngừng hoạt động và ngay cả sau khi bán bò, mức nợ bình quân đầu con vẫn ở mức cao.

Trong năm 2025, nhiều chính sách hỗ trợ đã được ban hành nhằm giảm áp lực tài chính cho ngành. Một trong những giải pháp đáng chú ý là cho phép sử dụng tài sản nông nghiệp và gia súc sống làm tài sản thế chấp để tiếp cận vốn vay. Đại diện các trang trại cho biết, một số chính sách đã giúp cải thiện phần nào hoạt động sản xuất, song đa số cơ sở vẫn trong tình trạng thua lỗ.

Nguyên nhân chủ yếu khiến tình trạng khó khăn kéo dài là sức tiêu thụ sản phẩm sữa yếu. Đại diện một doanh nghiệp sữa cho biết, nhu cầu thị trường trong năm 2025 không có cải thiện rõ rệt. Theo ông Tống Lượng, Trưởng nhóm Chuyên gia kinh tế của Liên minh Ngành sữa Nông – Lâm Trung Quốc, Văn kiện năm 2026 tập trung trực tiếp vào các điểm nghẽn hiện tại, trong đó mục tiêu trọng tâm là thúc đẩy cân bằng cung – cầu thông qua đẩy mạnh tiêu dùng.

Trong năm 2026, cơ quan quản lý sẽ tiếp tục phối hợp triển khai các chính sách hỗ trợ ngành bò thịt và bò sữa, tập trung ổn định năng lực sản xuất cơ bản, tăng cường hỗ trợ tài chính, thúc đẩy tiết kiệm chi phí trên toàn chuỗi và nâng cao chất lượng sản phẩm. Việc phát triển mô hình chăn nuôi – chế biến khép kín, mở rộng tiêu thụ thịt bò và sản phẩm sữa được xem là giải pháp quan trọng nhằm củng cố và mở rộng hiệu quả hỗ trợ, giúp ngành sữa sớm vượt qua giai đoạn khó khăn.

Biên dịch: Cẩm Anh

Nguồn: Văn kiện số 1 Trung ương Trung Quốc năm 2026

Báo Chứng khoán Thượng Hải