[Tạp chí Chăn nuôi Việt Nam] – Hành vi hung hăng ở heo – cho dù đó là cắn đuôi, sườn, tai hay âm hộ – luôn là một vấn đề khiến các nhà quản lý và nhà chăn nuôi phải đau đầu, dẫn đến những tổn thất lớn về lợi nhuận. Cụ thể, hành vi cắn đuôi là thể hiện các vấn đề trong quá trình phát triển của heo choai và heo trưởng thành, có thể dẫn đến thiệt hại kinh tế do giảm tăng trọng, nhiễm trùng thứ cấp, tử vong hoặc sản phẩm thịt không được chấp nhận ở một số thị trường.

Nguyên nhân của việc heo cắn đuôi là gì?

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng heo bị thu hút bởi mùi vị và màu sắc của máu, và nếu một con heo vô tình cắn đuôi một con khác và tiếp xúc với máu, chúng có thể tạo ra hành động bạo lực, và nguy hiểm hơn, hành vi này có thể truyền ra cả đàn. Tuy nhiên, hành vi tự nhiên chỉ là một phần của bức tranh. Nhiều yếu tố khác có thể làm tăng tỷ lệ cắn đuôi, chẳng hạn như tác nhân gây stress trong môi trường sống (ví dụ: sự thay đổi nhiệt độ, ánh sáng, thông gió…), vấn đề liên quan đến chế độ ăn uống và các vấn đề về sức khỏe.

Hội chứng cắn đuôi ở heo

Bốn lời khuyên về cách phòng ngừa cắn đuôi ở heo

Bắt đầu với những điều cơ bản: Thức ăn, nước, độ thông thoáng, nhiệt độ và mật độ nuôi

Thức ăn: Đảm bảo thức ăn luôn sẵn sàng để heo có thể ăn khi cần là điều quan trọng trong chăn nuôi hiện đại và tối ưu hóa tăng trọng. Ngược lại, việc thiếu thức ăn sẵn có có thể khiến tăng trưởng chậm hơn và góp phần vào hành vi hung hăng, chẳng hạn như cắn đuôi. Khi hết thức ăn, do không đủ thức ăn hoặc do lỗi thiết bị khiến nguồn cấp thức ăn không cung cấp đúng nguyên tắc được đặt ra, có thể khiến tăng các hành vi bạo lực ở đàn.

Nước: Cũng giống như với thức ăn, điều quan trọng là cung cấp nước uống đầy đủ, và đảm bảo đàn heo có thể tiếp cận bất kỳ lúc nào. Hạn chế lượng nước uống heo có thể dẫn đến giảm lượng thức ăn và cũng có thể góp phần vào hành vi hung hăng. Hãy đảo bảo cả đàn luôn có thể tiếp cận vào nguồn nước, bao gồm cả lượng nước lẫn các trang bị chuồng trại cần thiết.

Thông gió: Thông gió kém, đặc biệt là vào cuối tháng mùa thu và mùa đông, có thể nhanh chóng gây ra các hành vi hung hăng. Hãy chắc chắn rằng hệ thống thông gió đầy đủ để ít nhất loại bỏ mùi hôi khỏi chuồng trại. Chất lượng không khí kém trong chuồng gây kích thích động vật và là chất xúc tác chính thúc đẩy sự gây hấn ở heo.

Nhiệt độ: Trong những tháng ấm hơn, stress nhệt là mối quan tâm lớn và là điều mà các nhà quản lý và nhân viên chuồng trại nên để mắt tới. Khi heo đạt đến nhiệt độ tới mức giới hạn, chúng bắt đầu bị stress nhiệt, có thể kích thích các hành vi tiêu cực, chẳng hạn như cắn đuôi.

Mật độ nuôi: Việc chăn nuôi với mật độ quá dày gây ra căng thẳng thêm ở động vật do sự cạnh tranh gia tăng về nguồn thức ăn và nguồn nước trong chuồng trại. Vì vậy, điều cực kỳ quan trọng là làm giảm mật độ thả bằng cách phân phối đều heo trong tất cả các chuồng. Không gian hạn chế trong chuồng trại có thể ngay lập tức khiến đàn trở nên hung hăng.

Cung cấp dinh dưỡng cân bằng

Mất cân bằng dinh dưỡng hoặc chế độ ăn uống cân bằng không phù hợp là những yếu tố góp phần có thể làm tăng khả năng hành vi hung hăng. Việc không đưa đủ lượng Lysine vào khẩu phần khiến cho đàn trở nên hung hăng và bạo lực, trái lại sẽ khiến giảm đi sự tăng trưởng. Không đủ natri trong chế độ ăn uống cũng có thể dẫn đến hành vi hung hăng.

Các hiểm họa sức khỏe tiềm tàng

Những vấn đề đáng kể có thể liệt kê như PRRS và cúm, có thể dẫn đến sự gia tăng các hành vi hung hăng ở heo. Tham khảo ý kiến ​​bác sĩ thú y của bạn về liệu trình điều trị bệnh tốt nhất để giảm bớt mọi các vấn đề này ở đàn.

Sự thoái mái trong đàn

Heo là loài động vật rất tò mò, và sử dụng miệng của chúng như một phương tiện để khám phá và tìm hiểu thêm về môi trường của chúng. Nếu ta có thể cung cấp một môi trường tốt, đủ khiến đàn trở nên tò mò và dành thời gian khám phá, sẽ khiến chúng ít tập trung vào đuôi của heo khác trong đàn.

Một sản phẩm trên thị trường thế giới gần đây là khối AllBite, sản xuất bởi Hubbard Feed và Alltech, là một khối cầu có thể rỉ mật, được thiết kế để ngăn chặn hành vi cắn đuôi và các hành vi hung hăng khác. Với các khối cầu kích thích việc heo khám phá và tập trung vào, việc chúng tấn công vào đuôi nhau sẽ được giảm đi rõ rệt. Bên trong khối cầu có chứa các chất làm dịu hoạt tính sinh học, có thể làm giảm căng thẳng đối với động vật. Vì thế, đàn sẽ giảm tính hung hăng, và giúp giảm hẳn việc cắn đuôi nhau.

Khối cầu giúp giảm cắn đuôi ở heo

Mặc dù thay đổi chế độ ăn uống để giảm thiểu các hành vi tiêu cực là một thực tế phổ biến, thay đổi chế độ ăn uống thường không được thực hiện đủ sớm để ngăn chặn các hành vi. Phần lớn việc thay đổi khẩu phần ăn đều diễn ra sau khi xảy ra hiện tượng cắn đuôi, và khi này, heo đã tiếp xúc trực tiếp với máu, nên khó có thể ngăn chặn được hành vi tái diễn. Vì thế, việc thay đổi khẩu phần có thể khiến tốn kém nhiều hơn mà hiệu quả không cao.

Khi vấn đề cắn đuôi xuất hiện, điều quan trọng là phải cố gắng xác định các cá thể cắn đuôi và điều trị hoặc loại bỏ những con bị cắn nhằm ngăn chặn sự lây lan hành vi. Căn nguyên của hành vi này hiện phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố khác nhau và điều quan trọng là xác định được vấn đề càng sớm càng tốt.

HỒ KHOA dịch từ

https://www.alltech.com/blog/tips-reducing-tail-biting-pigs