Trong bối cảnh bệnh dại trên động vật vẫn ghi nhận rải rác tại một số địa phương, nguy cơ lây lan trong cộng đồng tiếp tục tiềm ẩn, đặt ra yêu cầu cấp thiết siết chặt quản lý chó, mèo nuôi trong khu dân cư. Thực tế cho thấy, bên cạnh nỗ lực của ngành chức năng, tình trạng thả rông chó mèo vẫn diễn ra phổ biến, đòi hỏi nâng cao ý thức người nuôi.

Chó thả rông không rọ mõm xuất hiện tại khu dân cư, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn và lây lan bệnh dại. Trong ảnh: Chó thả rông tại phường Điện Bàn.

Nguy cơ vẫn hiện hữu

Theo thông tin từ Chi cục Chăn nuôi và Thú y thành phố, từ đầu năm đến nay, bệnh dại trên động vật đã phát sinh tại 7 hộ thuộc 7 thôn của 6 xã, phường gồm Tam Xuân, Đồng Dương, Sơn Cẩm Hà, Thạnh Bình, Tiên Phước và Thăng An.

Tổng số động vật mắc bệnh buộc phải tiêu hủy là 7 con chó. Dù số lượng không lớn nhưng tính chất nguy hiểm của bệnh dại khiến mỗi ca bệnh đều trở thành lời cảnh báo nghiêm khắc. Đến nay, có 4 địa phương đã qua 21 ngày không phát sinh thêm ca bệnh.

Trước tình hình đó, Chi cục Chăn nuôi và Thú y đã triển khai nhiều biện pháp quyết liệt: thành lập các đoàn công tác kiểm tra, đôn đốc, hướng dẫn địa phương xử lý ổ dịch; tiêu hủy động vật mắc bệnh theo quy định; tổ chức vệ sinh, khử trùng, tiêu độc môi trường tại khu vực có dịch; đồng thời phối hợp xây dựng kế hoạch phòng, chống dịch và tiêm vắc xin cho đàn vật nuôi.

Công tác giám sát đàn chó, mèo cũng được tăng cường nhằm phát hiện sớm các trường hợp nghi mắc bệnh để xử lý kịp thời. Đáng chú ý, ngành thú y đang tham mưu xây dựng Kế hoạch phòng, chống bệnh dại giai đoạn 2026 – 2030, với mục tiêu đến năm 2030 xây dựng thành công ít nhất 28 vùng an toàn dịch bệnh dại cấp xã.

Bên cạnh đó, việc quản lý kê khai hoạt động chăn nuôi, đặc biệt với các hộ nuôi chó, mèo cũng được đặt ra như một yêu cầu bắt buộc nhằm kiểm soát tốt hơn nguồn nguy cơ. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, bên cạnh nỗ lực của cơ quan chức năng, ý thức của một bộ phận người nuôi vẫn còn nhiều hạn chế.

Tình trạng chó thả rông, không rọ mõm, không tiêm phòng vẫn diễn ra phổ biến ở nhiều khu dân cư. Không ít trường hợp chó tông xe, gây tai nạn giao thông; mèo phóng uế bừa bãi; tiếng sủa, kêu gây ồn ào… trở thành nguyên nhân dẫn đến mâu thuẫn giữa các hộ gia đình.

Chị Nguyễn Thị H., một người dân tại quận Liên Chiểu chia sẻ: “Ở khu tôi có nhà nuôi chó nhưng thả rông suốt ngày. Nhiều lúc đi đường phải né vì sợ bị đuổi. Góp ý thì họ bảo chó hiền nhưng không ai dám chắc điều gì sẽ xảy ra”.

Ở góc độ pháp lý, Luật sư Phan Thụy Khanh cho rằng: nuôi chó, mèo là quyền của mỗi cá nhân, nhưng quyền đó không được xâm phạm đến sự an toàn của người khác. Pháp luật hiện hành đã quy định rất rõ trách nhiệm của chủ nuôi, từ việc đăng ký vật nuôi, tiêm phòng bệnh dại, đến việc quản lý trong khuôn viên gia đình và đảm bảo an toàn khi đưa ra nơi công cộng.

“Chủ nuôi phải xích giữ, đeo rọ mõm cho chó khi ra ngoài, có người dắt và kiểm soát hoàn toàn. Đồng thời phải đảm bảo vệ sinh môi trường, không để vật nuôi gây phiền hà cho người xung quanh. Nếu để xảy ra thiệt hại, chủ nuôi không chỉ phải bồi thường dân sự mà còn có thể bị xử phạt hành chính, thậm chí truy cứu trách nhiệm hình sự,” luật sư Khanh nhấn mạnh.

Thực tế, pháp luật đã có đầy đủ chế tài nhưng vấn đề nằm ở chỗ việc chấp hành chưa nghiêm. Nhiều người vẫn xem nhẹ việc tiêm phòng, cho rằng vật nuôi “nuôi trong nhà nên an toàn”, hoặc chủ quan trong việc quản lý dẫn đến những hậu quả đáng tiếc.