Trước nguy cơ dịch tả lợn châu Phi (ASF) tiếp tục lan rộng và xâm nhập qua đường du lịch, hàng loạt quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới đang tăng cường các biện pháp kiểm soát nghiêm ngặt đối với thực phẩm hành khách mang theo khi nhập cảnh. Trong đó, thịt lợn và các sản phẩm chế biến từ thịt được xác định là nhóm có nguy cơ cao nhất và bị cấm gần như tuyệt đối.

ASF là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm trên đàn lợn, có tỷ lệ chết rất cao, hiện chưa có vắc-xin và thuốc điều trị đặc hiệu. Đáng lo ngại, virus ASF có khả năng tồn tại lâu trong thịt tươi, thịt đông lạnh và các sản phẩm chế biến như xúc xích, chả lụa, thịt hộp. Điều này khiến việc vận chuyển, mang theo thực phẩm không qua kiểm dịch trở thành một trong những con đường tiềm ẩn làm dịch bệnh lây lan xuyên biên giới.

Siết chặt kiểm soát thực phẩm mang theo người để ngăn dịch tả lợn châu Phi lan rộng. Ảnh: Yonhap

Theo Hãng thông tấn CNA, cuối năm 2019, Trung tâm Ứng biến Khẩn cấp về dịch tả lợn châu Phi (CEOC) của Đài Loan (Trung Quốc) từng phát hiện vật liệu di truyền của virus ASF trong một sản phẩm đồ hộp có nguồn gốc từ Việt Nam. Dù sự việc đã xảy ra nhiều năm, thông tin này được nhắc lại trong bối cảnh Công an TP. Hải Phòng vừa triệt phá vụ án liên quan đến khoảng 120 tấn thịt lợn bệnh, cho thấy nguy cơ từ các sản phẩm thịt không được kiểm soát vẫn hiện hữu và tiềm ẩn rủi ro lớn cho công tác phòng, chống dịch.

Không chỉ Đài Loan, cuối năm 2025, lực lượng chức năng Thái Lan trong quá trình soi chiếu hành lý tại sân bay quốc tế Suvarnabhumi đã phát hiện một vali chứa số lượng lớn chả lụa, thịt xay và thịt tẩm ướp có nguồn gốc từ thịt lợn. Toàn bộ số thực phẩm này bị thu giữ và tiêu hủy do vi phạm quy định phòng, chống ASF.

Từ khi dịch tả lợn châu Phi xuất hiện tại Việt Nam năm 2019, nhiều quốc gia như Nhật Bản, Mỹ, Australia, Anh và Trung Quốc đã ban hành lệnh cấm hoặc hạn chế rất nghiêm ngặt đối với việc mang theo thịt và sản phẩm từ thịt khi nhập cảnh. Tại nhiều sân bay, chó nghiệp vụ được huy động để phát hiện thực phẩm vi phạm, qua đó góp phần ngăn chặn dịch bệnh xâm nhập, bảo vệ ngành chăn nuôi và an ninh lương thực.

C.A