[Tạp chí Chăn nuôi Việt Nam] – Việt Nam đang sở hữu một bộ giống gia cầm rất phong phú, đa dạng; có năng suất và chất lượng cao, gồm các giống gia cầm siêu thịt, các giống gia cầm siêu trứng, kiêm dụng, các giống gia cầm từ nguồn nhập ngoại, nguồn gen quý trong nước và chọn tạo ra các dòng giống mới.

1. Giống gà

Kết quả điều tra cho thấy hiện nay đang tồn tại 03 loại hình sở hữu sản xuất và cung ứng con giống: cơ sở giống nước ngoài, cơ sở giống nhà nước và cơ sở giống tư nhân. Các giống gà được chia làm 4 nhóm chính với cơ cấu trong đàn giống như sau: hướng trứng khoảng 24,79%, gà thịt lông trắng khoảng 33,36%, gà thịt lông màu khoảng 35,29% (trong đó gà Lương Phượng chiếm khoảng 59%) và gà nội khoảng 6,56%.

Giống gà Lương Phượng (Ảnh: nhachannuoi.vn)

1.1. Các giống gà nội

Gà Ri, gà Mía, gà Hồ, gà Đông Tảo, gà Tàu vàng, gà Tre, gà Chọi (hoặc Đá hoặc Nòi), gà Tè, gà Ác, gà H’Mông, gà nhiều cựa Phú Thọ, gà Tiên Yên, gà Ri Ninh Hòa, ….. chủ yếu để lai với gà Lương Phượng và một số giống gà địa phương khác. Bằng công tác lai tạo một số công ty tư nhân đã tạo ra các giống gà màu được người chăn nuôi rất ưa chuộng như thương hiệu gà Minh Dư, gà Lượng Huệ, gà Phùng Dầu Sơn, gà Gò Công, ….hiện nay một số giống gà được chọn lọc, nhân thuần nuôi giữ giống gốc tại một số cơ sở như Trung tâm bảo tồn giống vật nuôi, Trung tâm nghiên cứu gia cầm Thụy Phương, Trung tâm huấn luyện chăn nuôi, Công ty Phùng Dầu Sơn, Công ty Phúc Long với các giống gà Ri, Ninh Hòa, Mía, Tiên Yên, H’Mông.

Giống gà Minh Dư của Công ty giống gia cầm Minh Dư (Bình Định)

Gà Minh Dư ở Bình Định hiện đang duy trì 200 ngàn gà sinh sản cung cấp số lượng rất lớn con giống (trên 20 triệu con/năm) cho khu vực Miền Trung, Đông Nam Bộ, Tây Nguyên.

Gà Ninh Hòa ở Khánh Hòa với quy mô 50 ngàn mái sinh sản cung cấp con giống cho vùng Nam Trung Bộ và Tây Nguyên khoảng gần 6 triệu con/năm.

Gà Lượng Huệ ở Hải Phòng đang có 90 ngàn con sinh sản cung cấp con giống cho khu vực Tây Nguyên và Đông Nam Bộ khoảng trên 8 triệu con/năm.

Giống gà LH-009 của Công ty Cổ phần giống gia cầm Lượng Huệ

Gà Gò Công ở Tiền Giang đang có 50 ngàn gà sinh sản cung cấp con giống cho khu vực Tây Nam Bộ và một số doanh nghiệp khác.

1.2. Các giống gà ngoại

* Các giống gà hướng thịt

– Gà thịt lông trắng: Giống gà ROSS, Cobb, Hubbard, AA (Arbor Acres),… là các giống được nhập ngoại, hiện nay các đàn giống ông bà, bố mẹ do các Công ty CP, Emivest, Japfa, CJvina, … nhập và nuôi giữ, cung cấp giống cho sản xuất. Các công ty có hệ thống nuôi gia công ở tất cả các vùng miền.

Giống gà lông trắng ROSS

– Gà thịt lông màu: Gà Redbro, Sasso, Kabir, JA57,…: là các giống được nhập ngoại, JA57 được nuôi ở Công ty DABACO, các giống còn lại được nuôi giữ giống gốc tại 2 đơn vị thuộc Bộ là Công ty CP gà giống Châu Thành, XN gà giống Tam Đảo với 3.800 mái sinh sản. Các giống này chủ yếu để lai tạo với các giống gà màu khác, trong đó Công ty DABACO đã tạo ra các cặp lai phát triển được ở vùng Đồng bằng Sông Hồng có hiệu quả.

* Các giống gà hướng trứng

Gà Leghorn, Goldline 54, Brown Nick, Hyline, Lohmann Brown, Hisex Brown, ISA Brown, Babcock- 380, Novogen (Novo White và Novo Brown), VCN-G15, Isa Warren, I Shaver, Dominant, Ai Cập, Newhampshire Godollo, Yellow Godollo VCN-Z15.

* Các giống gà kiêm dụng

Tam Hoàng (Jiangcun và 882), Lương Phượng (hoặc LV), Sao, Grimaud, Rhode Island. Các giống gà này phù hợp với nhiều phương thức chăn nuôi và quy mô chăn nuôi khác nhau. Trong đó gà Lương Phượng được phát triển phù hợp ở tất cả các vùng sinh thái trong cả nước chăn nuôi trang trại và nông hộ, chăn nuôi gà Lương Phượng thuần, đồng thời sử dụng gà mái Lương Phượng để làm mái nền lai với các giống gà màu nhập ngoại và các giống gà nội như lai với gà Sasso, Kabir, gà Chọi, gà Mía, gà Hồ, gà Đông Tảo, Gà Móng…

Nhìn chung hiện nay các giống gà nhập khẩu nuôi tại Việt Nam đạt năng suất thịt, trứng trên 90% so với nguyên gốc. Tuy nhiên do phần lớn giống gia cầm bố mẹ nuôi trong nông hộ hiện nay là sử dụng gà thương phẩm, nên năng suất sinh sản thấp. Giống được nhập từ nước ngoài được chọn lọc nhân thuần và nuôi giữ tại các cơ sở giống thuộc Bộ Nông nghiệp và PTNT. Sử dụng làm mái nền để lai với các giống gà nội nhằm nâng cao chất lượng thịt.

Giống gà Sasso

2. Giống vịt

Việt Nam đã làm chủ được công nghệ sản xuất con giống thủy cầm bố mẹ trong nước, đồng thời chọn lọc tạo ra được một số dòng có năng suất và chất lượng cao, hiện nay đã tạo ra giống vịt siêu trứng cao nhất thế giới, cho nên các giống thủy cầm phát huy mạnh trong sản xuất đã trở thành nguồn thu nhập lớn cho người chăn nuôi. Việt Nam đang sở hữu đầy đủ các giống vịt có năng suất cao trên thế giới.

2.1. Vịt hướng thịt:

Bộ giống vịt của Vương quốc Anh (SM); Bộ giống vịt của Cộng hòa Pháp (MT, STAR; ST). Hiện nay các đàn vịt dòng thuần và ông bà giống gốc được nuôi ở 3 đơn vị của Viện Chăn nuôi; Học viện Nông nghiệp Việt Nam; GRIMAUD Việt Nam.

Giống vịt siêu thịt của Trung tâm nghiên cứu và phát triển chăn nuôi gia cầm VIGOVA

2.2. Vịt hướng trứng:

Vịt Khaki Campbell; Vịt Triết Giang; Vịt Cỏ; Vịt TC; Vịt siêu nâu (TsN); Vịt Mốc; CV 2000. Hiện nay các đàn giống dòng thuần đang được nuôi giữ ở 2 đơn vị của Viện Chăn nuôi.

Giống vịt Triết Giang

2.3. Vịt kiêm dụng:

Vịt Bầu; Vịt Đốm (Pất lài); Vịt Kỳ Lừa; Vịt Đại Xuyên PT; Vịt Biển, vịt Hòa Lan, vịt Cổ Lũng. Hiện nay đang được nuôi giữ các đàn giống thuần ở 2 đơn vị của Viện Chăn nuôi và 1 doanh nghiệp.

Giống vịt biển của Trung tâm VIGOVA

• Tổng quan về ngành chăn nuôi gia cầm Việt Nam (P5): Công tác quản lý giống

Cục Chăn nuôi