[Tạp chí Chăn nuôi Việt Nam] – Bộ NN&PTNT đã xây dựng 2 đề án: Tái cơ cấu ngành chăn nuôi theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững và Đề án tăng cường năng lực quản lý nhà nước về giống vật nuôi.Tuy nhiên, qua thời gian thực hiện tích cực “nhưng hiệu quả chưa đạt như mong muốn, nguyên nhân khách quan cũng có, nhưng nguyên nhân chủ quan chiếm phần nhiều”, thiếu sự vào cuộc của các ngành khác, ngoài ngành nông nghiệp, “nhận thức về tái cơ cấu chưa đúng mức” nên các giải pháp trong các Đề án chưa được thực hiện đúng mức.

• Tổng quan về ngành chăn nuôi gia cầm Việt Nam (P4): Đa dạng các giống gà, vịt

Văn bản quy phạm pháp luật

Pháp lệnh Giống vật nuôi đã giúp thống nhất quản lý giống vật nuôi, tuy nhiên một số nội dung của Pháp lệnh đã và đang không phù hợp với các Luật Chất lượng sản phẩm hàng hóa, Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật, Luật An toàn thực phẩm.

Bên cạnh đó, thiếu các quy định cụ thể về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật liên quan; nhiều địa phương áp dụng các quy định của ngành khác trong xử lý các cơ sở chăn nuôi đã gây không ít khó khăn cho sản xuất và người chăn nuôi.

Luật Chăn nuôi đã được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ 6 (ngày 19/11/2019), các văn bản dưới luật (2 Nghị định và 7 Thông tư) đang trong quá trình xây dựng. Luật và các Nghị định, Thông tư đều có hiệu lực từ 01/01/2020. Theo đó, quản lý chăn nuôi có điều kiện về giống, thức ăn, môi trường, vật nuôi khác, xuất nhập khẩu.Thực hiện chiến lược và các chương trình, đề án trên cơ sở Chiến lược phát triển chăn nuôi ban hành theo Quyết định số 10/2008/QĐ-TTg năm 2008 của Thủ tướng Chính phủ và văn bản quy hoạch tổng thể quốc gia, các địa phương đã triển khai quy hoạch vùng chăn nuôi công nghiệp để phát triển trang trại, đảm bảo đất đai và cơ sở hạ tầng cho sản xuất.

Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Đề án tái cơ cấu ngành, từ đó Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã xây dựng 2 đề án: Tái cơ cấu ngành chăn nuôi theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững và Đề án tăng cường năng lực quản lý nhà nước về giống vật nuôi.

Tuy nhiên, qua thời gian thực hiện tích cực “nhưng hiệu quả chưa đạt như mong muốn, nguyên nhân khách quan cũng có, nhưng nguyên nhân chủ quan chiếm phần nhiều”, thiếu sự vào cuộc của các ngành khác, ngoài ngành nông nghiệp, “nhận thức về tái cơ cấu chưa đúng mức” nên các giải pháp trong các Đề án chưa được thực hiện đúng mức.

Công tác chọn tạo, bảo tồn giống

Ngoài Viện Chăn nuôi là một cơ sở chọn tạo giống vật nuôi, thì có nhiều cá nhân, doanh nghiệp trên toàn quốc đã chủ động chọn lọc các giống gia cầm “đặc sản” để nhân giống cho mỗi vùng miền để sản xuất giống, cung ứng giống cho sản xuất.

Tuy cách làm này của một số cơ sở chăn nuôi đã đem lại hiệu quả kinh tế cao nhưng tiềm ẩn nhiều nguy cơ về công tác chọn tạo, nhân giống, lý do bởi số lượng quần thể gia cầm không đủ lớn để phân dòng tạo giống dẫn đến các thế hệ sau dễ bị cận huyết, chất lượng con giống giảm sút sau một thời gian. Nhưng đây cũng là điều đáng mừng khi một số địa phương đã quan tâm đến giống vật nuôi bản địa và tập trung vào nghiên cứu, giữ giống với sự phối hợp của Viện, Trường.

Một số giống gia cầm quý của Việt Nam đã và đang phát triển tốt như gà Ri, gà Chọi, gà H’Mông, Ninh Hòa, Tiên Yên, Mía, Đông Tảo, vịt Cỏ, vịt Pất Lài, vịt Hòa Lan, vịt Bầu, vịt Cổ Lũng, vịt Mốc…

Công tác lai tạo giống

Trên cơ sở các giống gia cầm trong nước và các giống nhập ngoại, Việt Nam đã thành công trong việc tạo ra các dòng, giống mới có năng suất tương đương giống ngoại nhập, có những giống có năng suất cao nhất thế giới hiện nay và có khả năng thích nghi cao với điều kiện chăn nuôi của nước ta như vịt TC, vịt PT; một số gà lai có chất lượng cao phù hợp với thị hiếu của người tiêu dùng như gà Ri lai, gà Mía lai, gà Chọi lai, gà LV, gà HA….

Tuy nhiên, nhiều con giống được tạo ra từ sản xuất nông hộ không đảm bảo chất lượng hoặc không rõ tên giống.

• Tổng quan về ngành chăn nuôi gia cầm Việt Nam (P6): Thức ăn, phương thức và hình thức chăn nuôi

Cục Chăn nuôi