[Tạp chí Chăn nuôi Việt Nam] – Theo Cục Kinh tế hợp tác & Phát triển nông thôn (Bộ NN&PTNT), tính đến hết ngày 31/3/2020, cả nước có 15 800 HTX và 39 000 trang trại nông nghiệp (tính theo TT số 27/TTBNNPNTNT) trong đó 911 HTX và 9 924 trang trại chăn nuôi lợn (bằng tổng số 5,8% HTX và 25% tổng số trang trại nông nghiệp cả nước).

Chăn nuôi lợn hữu cơ tại HTX Trường Thành (Bắc Giang)

Tỷ lệ trang trại chăn nuôi lợn là thành viên của HTX chỉ đạt 33,9% số trang trại chăn nuôi lợn cả nước. Các tác động của chuỗi khủng hoảng về giá, ASF, dịch Covid 19 đã tác động xấu tới số lượng của các HTX/trang trại. So với thời điểm không có dịch, số lượng HTX Chăn nuôi đã giảm 193 HTX và giảm 4.557 trang trại, tương ứng giảm 13,7% số HTX và 30,8% số trang trại.

Quy mô đàn lợn thịt tính đến hết tháng 3/2020 chỉ còn 30-50% so với thời điểm chưa có dịch tùy theo trang trại/HTX. Đàn nái của các trang trại/HTX cũng bị tổn thương nghiêm trọng, số lượng chỉ còn 20-30% so với trước đây. Chăn nuôi theo quy mô trang trại/HTX có quy mô trung bình gấp từ 4,0 đến 6,0 lần quy mô gia trại (trung bình 700 đầu lợn thịt so với 144 đầu lợn/năm).

Tuy nhiên, tính trung bình mỗi đầu nái của trang trại/HTX cho chưa đầy 22 lợn con giống/nái/năm. Giá thành chăn nuôi lợn thịt hiện nay của các HTX đã tăng lên nhiều do giá cám, giá con giống tăng lên, ước tính vào khoảng 45.300 đồng/kg lợn hơi. Giá này chưa bao gồm các rủi ro và thiệt hại trong vòng 3 năm qua.

Trong tình trạng nguy cơ ASF còn đe dọa như hiện nay, tỷ lệ hao hụt phải tính ở mức 30-35% (thay vì 3-5% trong điều kiện bình thường). Đó là chưa kể những thiệt hại, tổn thất liên tiếp kéo dài từ 2017 đến nay ước tính vào khoảng 2,0- 3,0 tỷ đồng (do bị lỗ, lợn chết vì dịch bệnh, buộc phải giảm đàn; do nợ thức ăn, công lao động xã hội và lãi vay tín dụng chưa trả được…) cho một trang trại có quy mô trung bình 100 nái và 700 đến 1000 đầu lợn thịt/năm.

Giá thịt lợn hiện nay rất cao, là động lực để tái đàn. Tuy nhiên, để tái đàn thì các HTX/ trang trại gặp nhiều khó khăn, cụ thể là: Nguy cơ dịch bệnh còn rất cao; đã cạn kiệt nguồn vốn để đầu tư chăn nuôi; không có con giống; chưa có nhiều trang trại áp dụng công nghệ cao và các biện pháp an toàn sinh học trong chăn nuôi để tăng hiệu quả, giảm rủi ro trong chăn nuôi; các HTX/trang trại chỉ tập trung vào khâu chăn nuôi, không phát triển các dịch vụ trong chuỗi như cung cấp thức ăn/thú y/giết mổ/chế biến/phân phối nên lợi nhuận thấp và rủi ro cao…

Tâm An