[Tạp chí Chăn nuôi Việt Nam] – Bệnh viêm da tiết dịch ở lợn (heo) à bệnh do vi khuẩn Staphylococcus hyicus gây ra chủ yếu trên heo con nhỏ hơn 8 tuần tuổi. Vi khuẩn sau khi xâm nhập vào cơ thể heo thường làm tổn thương da: gây viêm da, nhiễm trùng và nặng có thể dẫn đến các biến chứng khác hoặc giết chết heo.

Đặc điểm bệnh

• Bệnh viêm da tiết dịch là bệnh phát ra đột ngột, chủ yếu trên heo con từ 5 – 60 ngày tuổi.

• Tỷ lệ mắc bệnh từ 10% – 90%, tỷ lệ chết từ 5% – 90%

• Vi khuẩn sau khi xâm nhập vào cơ thể heo thường làm tổn thương da: gây viêm da, nhiễm trùng và nặng có thể dẫn đến các biến chứng hoặc tử vong

• Đồng thời những vi khuẩn này còn sản sinh độc tố tấn công hệ thống gan và thận gây tổn thương những cơ quan này

Nguyên nhân gây bệnh

• Do vi khuẩn Staphylococcus hyicus – một loại tụ cầu khuẩn Gram(+), tương đối bền vững ngoài môi trường.

• Nhiễm khuẩn thường kèm sau khi da bị trầy, cắn hay bị xước do rơm lót, mùn cưa cứng và bẩn gây tổn thương da.

• Ghẻ cũng là những tác nhân tiền phát bệnh.

• Bệnh thường xảy ra riêng lẻ trên 1 số ít heo con trong trại. Tuy nhiên, ở một số trang trại có số lượng heo con của heo nái tơ (heo nái đẻ lứa đầu) cao thì rất có thể bệnh sẽ xảy ra nghiêm trọng hơn với tỉ lệ heo con sơ sinh và heo con cai sữa nhiễm bệnh tăng cao.

• Theo các chuyên gia, nguyên nhân chính của hiện tượng này là do trong những ngày trước khi sinh, số lượng vi khuẩn Staphylococcus hyicus trong âm đạo heo mẹ tăng cao, do đó, heo con có thể nhiễm khuẩn ngay khi vừa mới sinh ra.

Triệu chứng

• Bệnh thường xảy ra mạnh ở heo khoảng 5 ngày đến 35 ngày tuổi.

• Lúc đầu, trên da ở vùng má, mông, đầu gối do cọ hay quỳ xuống nền, xuất hiện những nốt lốm đốm mảnh, nâu nhạt.

• Trong vòng 3 – 5 ngày, những nốt này lan ra khắp bụng, nách rồi trở nên thâm tím, có khi đen.

• Bề mặt da lở loét và bao phủ một lớp dịch rỉ nhờn nhờn, sau đông khô dính bết lông và xuất hiện những đám màu nâu trên da.

• Thân nhiệt không tăng và con vật không ngứa gãi

• Những đám lở có thể thấy ở lợn lớn, dịch rỉ nhờn nhờn sau đó loét ở vùng lưng, mông, tai bị teo.

• Lợn bệnh đau đớn da nhăn nheo, gầy yếu, giảm cân, chết. Bệnh có thể khỏi, song để lại những sẹo lớn trên thân thể.

Ảnh 1: Heo viêm da và heo khoẻ mạnh bình thường

Ảnh 2: Heo mắc bệnh viêm da lây lan nhanh ra cả đàn

Biện pháp phòng trị

a. Hộ lý chăm sóc

• Vệ sinh vùng da bệnh rồi dùng một trong các thuốc sát trùng nhẹ như: Iodine 5% – 15ml pha loãng với 1 lít nước đun sôi để nguội để rửa những chỗ lở loét.

• Derma-Spray – xịt một lớp lên vùng da bệnh. Ngày xịt 2 lần

• Dung dịch Rivanol 0,1 – 0,2%, Thuốc tím 0,2 – 0,5%, Xanh Methylen 2 – 5% bôi hoặc xịt lên vùng da lở loét.

• Trong mỗi trường hợp, vết thương rỉ dịch nhờn cần thiết bôi mỡ kẽm để hút dịch làm khô và nhanh lành bề mặt vùng da tổn thương.

• Có thể dùng các mỡ kháng sinh bôi: mỡ kẽm, Tetracyclin hay các bột kháng sinh rắc lên vết thương…

b. Điều trị bệnh

• Tắm heo sạch sẽ bằng xà bông và nước sát trùng trước khi điều trị.

• Lựa chọn các kháng sinh nhạy cảm từ kết quả làm kháng sinh đồ. Có thể sử dụng một số kháng sinh sau: Amoxicillin, Ceftiofur, Cephalexin, Gentamycin, Lincomycin, Pen – strep…,

• Tiêm theo liều hướng dẫn từ 5 ngày liên tục hoặc cách ngày đối với các kháng sinh LA (Amoxicillin L.A hoặc OTC L.A).

• Bổ sung vitamin A.D.E, B.Complex để nâng cao sức đề kháng, thúc đẩy tái tạo và hồi phục da.

c. Phòng bệnh

• Vệ sinh chuồng trại sạch sẽ. Chuồng trại khô ráo, độ ẩm không quá 70%, nhiệt độ không quá nóng tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển.

• Phun sát trùng định kỳ bằng các loại sát trùng có chứ phenol.

• Kiểm tra và sửa chữa chuồng trại, tránh những chỗ gồ ghề có thể gây trầy xước cho heo.

• Bấm nanh kỹ, cắt tai, cắt đuôi đúng kỹ thuật. Hạn chế heo cắn nhau do nuôi nhốt mật độ cao hoặc bị stress.

• Thực hiện triệt để nguyên tắc cùng vào cùng ra (all in – all out) đối với heo sau cai sữa và heo thịt.

Ảnh 3: Heo viêm da long dính bết, cáu bẩn

ThS NGUYỄN VĂN MINH

Cố vấn kỹ thuật Trung tâm Tư vấn và Đào tạo Vet24h