[Tạp chí Chăn nuôi Việt Nam] – Bệnh còn có tên khác là “suyễn lợn“ thường xảy ra vào vụ đông xuân, khi thời tiết thay đổi đột ngột: Mưa, gió, trời lạnh, chuồng nuôi ẩm ướt, ngột ngạt nhiều khí độc NH3, H2S, CO2, mật độ nuôi không phù hợp, thức ăn nghèo các chất vi lượng, Vitamin A, D, E…

Nguyên nhân

Là một bệnh truyền nhiễm thường ở thể mạn tính do Mycoplasma gây ra cho lợn ở mọi lứa tuổi đặc biệt lợn từ 1 – 3 tháng tuổi với các triệu chứng viêm phổi và viêm phế quản phổi. Bệnh được coi là nguyên nhân tiên phát gây bệnh đường hô hấp phức hợp ở lợn.

Tỷ lệ mắc bệnh cao, nhưng tỷ lệ chết thấp khoảng 10%, nếu kế phát các bệnh truyền nhiễm khác thì tỷ lệ chết tăng cao. Bệnh gây nhiều thiệt hại về kinh tế cho người chăn nuôi do lợn còi cọc, chậm lớn, chi phí điều trị lớn, chi phí phòng bệnh và chi phí thức ăn tăng.

Phương thức truyền lây

Lây trực tiếp: Từ lợn ốm sang lợn khoẻ qua đường hô hấp hoặc có thể truyền dọc từ lợn nái chửa mang trùng sang con trong giai đoạn bào thai.

Lây gián tiếp: Thông qua con đường vận chuyển, mua bán phải đàn lợn mang trùng. Bệnh có đặc điểm cục bộ, chỉ xảy ra trong khu chăn nuôi, trong trại có bệnh.

Triệu chứng

Thời kỳ nung bệnh dài từ 1 – 4 tuần, nhưng cũng có thể sau 1 – 3 ngày. Bệnh thường phát triển rất chậm trên nền của viêm phế quản phổi và thông thường có 2 thể bệnh: cấp tính và mãn tính.

Thể cấp tính

Lúc đầu triệu chứng rất nhẹ, khó phát hiện bệnh, lợn ốm thường rời đàn, đứng hoặc nàm ở góc chuồng, chậm lớn, ăn kém, da nhợt nhạt.
Thân nhiệt bình thường hoặc sốt nhẹ 39,5 – 400C.

Lợn hắt hơi chảy nước mũi, sau đó chuyển thành dịch nhầy, thở khó, ho nhiều. Lúc đầu ho khan từng tiếng, ho chủ yếu về đêm, sau đó chuyển thành cơn, ho ướt nghe rõ nhất là vào sáng sớm đặc biệt là các buổi khi trời se lạnh, gió lùa đột ngột, nước mũi nước mắt chảy ra nhiều.

Thể mãn tính

Thể này thường từ thể cấp tính chuyển sang. Lợn con và lợn nái không có chửa hay mắc.

Lợn bệnh ho húng hắng liên tục và bệnh kéo dài, ho khan, có khi ho giật từng cơn rồi nôn mửa, lưng cong, cổ vươn, mõm cúi xuống, ho đến khi long đờm ra thì cơn ho mới dừng. Lợn khó thở nặng.

Lợn ăn uống bình thường, nhưng lợn chậm lớn còi cọc.

Da lợn kém bóng, lông cứng và xù dựng đứng, nhiều trường hợp thấy da bị quăn và xuất hiện nhiều vảy nâu.

Một số trường hợp bị viêm khớp và vì thế chúng đi lặc, đôi khi thấy liệt và bán liệt. Ở lợn nái, có thể có thấy thai chết lưu, sảy thai và con chết yểu.

Nếu bị bội nhiễm thì lợn bệnh ho thường xổ mũi như mủ.

Nếu lợn bệnh qua được thì khả năng hồi phục cũng rất kém, do phổi bị tổn thương nặng, lợn trở nên còi cọc và chậm lớn.

Phòng bệnh

– Thường xuyên quét dọn chuồng trại sạch sẽ, luôn đảm bảo thông thoáng, ấm về mùa đông, mát về mùa hè.

– Thực hiện phun thuốc khử trùng khu vực chăn nuôi 1 lần/tuần.

– Sau mỗi đợt nuôi tiến hành tổng vệ sinh chuồng trại, phun thuốc sát trùng toàn bộ khu vực chăn nuôi; dùng nước vôi 10 – 20% quét kỹ tường chuồng, nền chuồng.

– Con giống nhập vào nuôi phải khoẻ mạnh, có nguồn gốc rõ ràng, xuất phát từ vùng an toàn dịch, được cơ quan thú y cấp giấy chứng nhận kiểm dịch, thực hiện nuôi cách ly theo dõi 15 ngày mới nhập đàn.

Chăm sóc, nuôi dưỡng: Cho lợn ăn, uống đầy đủ, đúng khẩu phần đảm bảo chất lượng; Thường xuyên bổ sung vitamin, điện giải, men tiêu hoá để nâng cao sức đề kháng cho đàn vật nuôi.

Đảm bảo mật độ nuôi phù hợp; Tiêm phòng vắcxin đầy đủ.

Điều trị

Sử dụng kháng sinh đồng thời vừa trộn thức ăn cho lợn ăn toàn đàn và tiêm cho những con ốm:

– Trộn Tylosin hoặc Tiamulin với liều 10-20 mg/kg TT cho toàn đàn ăn liên tục 5-7 ngày.

– Tiêm bắp cho những lợn ốm, dùng 1 trong các loại thuốc sau:

+ Marbofloxaxin: liều 1ml/20kg TT, tiêm 3 lần, cách 2 ngày tiêm 1 lần.

+ Draxxin: liều 1ml/40kg TT, tiêm 2 lần, sau 4 ngày tiêm mũi 2.

+ Tylosin: Liều 20mg/kg TT, tiêm bắp thịt, ngày 2 lần, liệu trình: 6 ngày.

+ Tiamulin: Liều 20mg/kg thể trọng, có thể kết hợp với Kanamycin với liều 20 mg/kg thể trọng hoặc Gentamycin, liệu trình 6 – 7 ngày.

– Sử dụng các loại thuốc trợ tim, trợ sức cho con vật như: Cafein, Vitamin B1, Vitamin C… Kết hợp với việc chăm sóc và nuôi dưỡng tốt.

Thanh Chương (t/h)