[Chăn nuôi Việt Nam] – Chiều 03/7/2026, tại Hà Nội, Trung tâm Khảo nghiệm, Kiểm nghiệm và Kiểm định Chăn nuôi Trung ương I trực thuộc Cục Chăn nuôi và Thú y, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã tổ chức hội nghị “Triển khai một số quy định mới về quản lý thức ăn chăn nuôi (TĂCN)”. Nhiều nội dung mới tập trung vào quản lý chất lượng, công bố hợp quy, công bố thông tin sản phẩm và xử lý vi phạm hành chính đang được triển khai, nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, đảm bảo quyền lợi người chăn nuôi và kiến tạo môi trường kinh doanh minh bạch, thuận lợi cho tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu thức ăn chăn nuôi.

Toàn cảnh Hội nghị

Hội nghị thu hút sự tham dự của đông đảo đại diện các cơ quan quản lý, hiệp hội, tổ chức chứng nhận, doanh nghiệp và các cá nhân quan tâm đến lĩnh vực thức ăn chăn nuôi, nhằm thảo luận, trao đổi thông tin, đề xuất kiến nghị, giải pháp để triển khai có hiệu quả các quy định mới về quản lý thức ăn chă nuôi.

Phát biểu khai mạc Hội nghị, ông Nguyễn Minh Quang – Giám đốc Trung tâm Khảo nghiệm, kiểm nghiệm và Kiểm định chăn nuôi Trung ương I (Cục Chăn nuôi và Thú y, Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết: “Thức ăn chăn nuôi được xem là yếu tố đầu vào quan trọng quyết định trực tiếp đến năng suất, an toàn thực phẩm chất lượng sản phẩm chăn nuôi và hiệu quả sản xuất và qua đó ảnh hướng gián tiếp đến sức khoẻ người tiêu dùng. Trong 6 tháng đầu năm 2026, các doanh nghiệp sản xuất TACN tại Việt Nam đã sản xuất 12,36 triệu tấn thức ăn chăn nuôi công nghiệp, tăng 7,48% so với năm 2025. Tuy nhiên trong đó, chúng ta cũng nhập khẩu 12,75 triệu tấn nguyên liệu thức ăn chăn nuôi, chiếm 4,14 tỷ đô, tăng 3,3% về khối lượng so với năm 2025”.

Ông Nguyễn Minh Quang – Giám đốc Trung tâm Khảo nghiệm, kiểm nghiệm và kiểm định chăn nuôi Trung ương I phát biểu tại Hội nghị

Trước yêu cầu thực tiễn ngày càng cao về hoàn thiện thể chế theo mô hình chính quyền 3 cấp và cắt giảm các thủ tục hành chính và điều kiện đầu tư, kinh doanh, các cơ quan quản lý nhà nước đã sửa đổi, bổ sung và ban hành nhiều quy định mới liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh cũng như xử lý vi phạm trong lĩnh vực thức ăn chăn nuôi. Những thay đổi này không chỉ nhằm siết chặt kỷ cương pháp luật mà còn hướng tới tạo lập môi trường pháp lý đồng bộ, thống nhất để xây dựng một thị trường thức ăn chăn nuôi minh bạch, cạnh tranh lành mạnh, kiến tạo môi trường phát triển bền vững và tăng tính tự chủ, tự chịu trách của các doanh nghiệp trong kiểm soát chất lượng sản phẩm TACN trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Nhiều điểm mới trong quản lý thức ăn chăn nuôi theo hướng tự chủ và hậu kiểm

Tại Hội nghị, bà Quách Tố Nga – Trưởng phòng TACN & Thuốc Thú y (Cục Chăn nuôi và Thú y) cho biết thay đổi cốt lõi đối với việc công bố thông tin sản phẩm thức ăn chăn nuôi trên cổng thông tin điện tử của Bộ Nông nghiệp và Môi trường: “Hệ thống quy định mới ban hành theo Nghị quyết số 66.19/2026/NQ-CP và các nghị định liên quan đã chuyển mạnh từ thẩm định đến công bố, đặc biệt trong cơ chế tự công bố sản phẩm đối với thức ăn bổ sung”.

Bà Quách Tố Nga – Trưởng phòng TACN & Thuốc Thú y (Cục Chăn nuôi và Thú y) phát biểu tại Hội nghị

Theo đó, đối với thức ăn chăn nuôi sản xuất trong nước, tổ chức, cá nhân thực hiện tự công bố phải chuẩn bị đầy đủ hồ sơ gồm: giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất, hợp đồng gia công (nếu có), tiêu chuẩn công bố áp dụng, phiếu kết quả thử nghiệm chất lượng – an toàn và mẫu nhãn sản phẩm.

Đối với hàng nhập khẩu, hồ sơ yêu cầu bổ sung giấy chứng nhận lưu hành tự do (CFS), chứng nhận ISO/GMP/HACCP hoặc tương đương, cùng bản thông tin sản phẩm và nhãn phụ tiếng Việt trước khi đưa ra thị trường. Điều này góp phần kiểm soát chặt chẽ từ khâu đầu vào, hạn chế tối đa nguy cơ sản phẩm kém chất lượng ảnh hưởng đến hiệu quả chăn nuôi và an toàn thực phẩm.

Song song với đó, công tác quản lý lưu thông trên thị trường cũng được tăng cường thông qua việc yêu cầu ghi nhãn hàng hóa đầy đủ, chính xác và thống nhất với hồ sơ công bố. Thông tin sản phẩm phải rõ ràng, dễ hiểu, giúp người sử dụng có cơ sở lựa chọn phù hợp với từng loại vật nuôi và mục đích sử dụng.

Một điểm mới quan trọng được nhấn mạnh là cơ chế cập nhật tự công bố trên Cổng thông tin điện tử của Bộ Nông nghiệp và Môi trường. “Ngay sau khi hệ thống trực tuyến trên Cổng thông tin điện tử của Bộ tự động cập nhật thông tin sản phẩm tự công bố, tổ chức, cá nhân được quyền sản xuất, kinh doanh và tự chịu trách nhiệm về chất lượng, an toàn của sản phẩm đã công bố”, bà Nga cho biết.

Bên cạnh đó, thủ tục công bố lại được bãi bỏ; doanh nghiệp chỉ phải tự công bố lại khi thay đổi địa chỉ cơ sở sản xuất hoặc chất lượng sản phẩm, còn các thay đổi khác được tự cập nhật trực tuyến, giúp giảm đáng kể chi phí và thời gian cho doanh nghiệp.

Đối với hoạt động nhập khẩu, từ 01/7/2026, theo quy định tại Thông tư 27/2026/TT-BNNMT ngày 30/6/2026, thức ăn chăn nuôi được xếp vào nhóm sản phẩm, hàng hóa có mức rủi ro trung bình. Do đó, theo khoản 1 Điều 82 Nghị định số 37/2026/NĐ-CP, tổ chức, cá nhân nhập khẩu không phải thực hiện thủ tục kiểm tra nhà nước về chất lượng khi thông quan, thay vào đó tập trung vào chứng nhận hợp quy, công bố hợp quy và hậu kiểm theo cơ sở dữ liệu quốc gia.

Quy định mới giúp giảm đáng kể thời gian thông quan, đồng thời tăng tính chủ động cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, trách nhiệm pháp lý của nhà nhập khẩu cũng được nâng lên rõ rệt khi chuyển sang cơ chế tự chịu trách nhiệm.

Các đại biểu tham dự Hội nghị 

Một số lưu ý quan trọng trong công bố thông tin sản phẩm thức ăn chăn nuôi

Một nội dung được nhiều doanh nghiệp quan tâm tại Hội nghị là các yêu cầu chi tiết khi công bố thông tin sản phẩm thức ăn chăn nuôi, đặc biệt về tiêu chuẩn chất lượng và cách ghi nhãn. Theo các quy định mới, tổ chức, cá nhân sản xuất và kinh doanh phải chịu trách nhiệm hoàn toàn về tính chính xác, trung thực và đầy đủ của nội dung công bố. Nghiêm cấm việc công bố thông tin sai lệch, gây hiểu nhầm hoặc thổi phồng công dụng sản phẩm vượt quá thực tế. Mọi nội dung quảng cáo, giới thiệu sản phẩm phải có cơ sở khoa học và phù hợp với hồ sơ kỹ thuật đã được lưu giữ.

Trong trường hợp có thay đổi liên quan đến thành phần, chỉ tiêu chất lượng hoặc nội dung công bố, doanh nghiệp phải thực hiện cập nhật lại thông tin theo đúng quy định trước khi tiếp tục đưa sản phẩm ra thị trường. Điều này nhằm đảm bảo tính thống nhất giữa hồ sơ pháp lý và thực tế sản phẩm lưu hành.

Ngoài ra, nhãn hàng hóa tiếp tục được coi là một công cụ quản lý quan trọng. Việc ghi nhãn phải chính xác, rõ ràng và không được gây nhầm lẫn cho người sử dụng. Các sai sót trong ghi nhãn có thể dẫn đến nguy cơ bị xử phạt hành chính, đồng thời ảnh hưởng đến uy tín của doanh nghiệp trên thị trường.

Ông Nguyễn Sức Mạnh – Chuyên viên Phòng TACN & Thuốc Thú y cho biết: “Một số lỗi thường gặp trong hồ sơ là ghi tên nguyên liệu không rõ ràng. Vi sinh vật có lợi phải ghi đầy đủ tên chi, tên loài, ví dụ Lactobacillus acidophilus chứ không phải Lactobacillus spp. Hàm lượng công bố của vitamin, axit amin phải là hàm lượng của chất đơn, không phải hàm lượng hợp chất. Với chứng nhận phân tích, doanh nghiệp cần ghi rõ tên chỉ tiêu và đơn vị tính, tránh ghi chung chung như “Assay”, “Pass” hay “Complied””.

Ông Nguyễn Sức Mạnh – Chuyên viên Phòng TACN & Thuốc Thú y phát biểu tại Hội nghị

Các chỉ tiêu bắt buộc trong tiêu chuẩn công bố áp dụng cũng được quy định rõ theo từng nhóm sản phẩm như thức ăn hỗn hợp hoàn chỉnh, thức ăn bổ sung, nguyên liệu đơn và thức ăn truyền thống. Các chỉ tiêu bao gồm độ ẩm, protein thô, năng lượng trao đổi, khoáng chất, axit amin và các chỉ tiêu an toàn như kim loại nặng, vi sinh vật gây hại.

Đại diện cơ quan quản lý cũng lưu ý, doanh nghiệp cần đặc biệt chú trọng đến hồ sơ thử nghiệm, tránh tình trạng sử dụng chứng nhận không đồng nhất hoặc không đúng đơn vị đo lường, vì đây là lỗi phổ biến trong quá trình hậu kiểm.

Siết chặt xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thức ăn chăn nuôi

Một trong những nội dung đáng chú ý tại Hội nghị là giới thiệu Nghị định số 211/2026/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực chăn nuôi, trong đó có nhiều quy định mới liên quan trực tiếp đến thức ăn chăn nuôi. Theo đó, Nghị định gồm 4 chương, 44 điều, tập trung điều chỉnh hành vi vi phạm về sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu và công bố thông tin sản phẩm TĂCN.

Ngoài những nội dung kế thừa từ Nghị định số 14/2021/NĐ-CP, điểm mới đáng chú ý tại Nghị định số 211/2026/NĐ-CP là tăng mạnh mức xử phạt đối với hành vi vi phạm điều kiện sản xuất. Cụ thể, sản xuất thức ăn chăn nuôi không có giấy chứng nhận đủ điều kiện có thể bị phạt từ 30–35 triệu đồng, kèm biện pháp buộc tiêu hủy hoặc chuyển đổi mục đích sử dụng sản phẩm. Hành vi sản xuất sản phẩm chưa công bố thông tin trên Cổng thông tin điện tử có thể bị phạt đến 10–15 triệu đồng. Trường hợp vi phạm nghiêm trọng về chất lượng, mức phạt có thể lên tới 20–25 triệu đồng hoặc cao hơn tùy mức độ sai lệch.

Đặc biệt, các hành vi sử dụng nguyên liệu ngoài danh mục cho phép, sử dụng kháng sinh sai quy định hoặc sản xuất sản phẩm chứa chất cấm có thể bị xử phạt từ 60–100 triệu đồng, kèm theo đình chỉ hoạt động và buộc tiêu hủy sản phẩm.

Ông Nguyễn Văn Hào – Chuyên viên Văn phòng Cục còn cung cấp thêm thông tin tại dự thảo Bộ Luật Hình sự (sửa đổi): “hàng hóa vi phạm chất lượng đạt dưới 85% sẽ được chuyển hồ sơ để xem xét theo quy định về hình sự nếu có yếu tổ chủ quan, nếu không bị xử lý hình sự mói chuyển sang để xem xét xử phạt vi phạm hành chính”. Vì vậy, các doanh nghiệp cần xây dựng Kế hoạch tự kiểm tra chất lượng, kiểm soát chất lượng thật kỹ trước khi đưa sản phẩm ra lưu thông trên thị trường. Quy định xử phạt vi phạm hành chính mới không chỉ tăng mức phạt mà còn siết chặt cơ chế truy xuất trách nhiệm và hướng dẫn cách thức xác định và yêu cầu nộp lại số lợi bất hợp pháp trong các trường hợp vi phạm. Điều này nhằm đảm bảo tính răn đe và hạn chế tối đa tình trạng vi phạm tái diễn”.

Ông Nguyễn Văn Hào – Chuyên viên Văn phòng Cục chia sẻ những điểm mới của nghị định số 211/2026/NĐ-CP

Ngoài ra, nghị định cũng mở rộng thẩm quyền xử phạt cho cấp cơ sở, đồng thời quy định rõ hơn về thời hiệu xử phạt, hành vi vi phạm nhiều lần và cơ chế khắc phục hậu quả như thu hồi sản phẩm, buộc đưa ra khỏi lãnh thổ nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, tái xuất, tiêu hủy hoặc tái chế bắt buộc nhằm đảm bảo an toàn cho hoạt động chăn nuôi và sức khỏe cộng đồng.

Tại Hội nghị, các doanh nghiệp, khách mời cũng đã đặt ra nhiều câu hỏi để cùng thảo luận và trao đổi sâu hơn về vấn đề này. Hiểu được những khó khăn về quản lý thức ăn chăn nuôi, các diễn giả cũng dành nhiều thời gian để chia sẻ, giải đáp nhằm tháo gỡ vướng mắc của doanh nghiệp trong quá trình áp dụng các quy định mới.

Các doanh nghiệp cùng trao đổi, thảo luận về quy định mới tại Hội nghị

Có thể thấy, hệ thống quy định mới trong lĩnh vực thức ăn chăn nuôi đang được hoàn thiện theo hướng đồng bộ, thống nhất, minh bạch hơn, nâng cao tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm của các Doanh nghiệp. Những thay đổi này nhằm vừa cắt giảm thủ tục hành chính, trao quyền chủ động cho doanh nghiệp, vừa tăng tính răn đe và trách nhiệm hậu kiểm, bảo đảm chất lượng, an toàn thức ăn chăn nuôi trên thị trường.

Lan Hương