[Chăn Nuôi Việt Nam] – Từ ngày 1/7/2026, nhiều nhóm sản phẩm thức ăn chăn nuôi và thuốc thú y chính thức  được quản lý theo cơ chế rủi ro trung bình theo Thông tư 27/2026/TT của Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Quy định mới không chỉ thay đổi cách thức quản lý chất lượng mà còn tạo điều kiện đơn giản hóa thủ tục đối với doanh nghiệp, đồng thời vẫn bảo đảm kiểm soát an toàn sản phẩm trước khi lưu thông trên thị trường.

Hình ảnh trang đầu của Thông tư 27/2026/TT – BNNMT

Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa ban hành Thông tư quy định Danh mục sản phẩm, hàng hóa có mức độ rủi ro trung bình và mức độ rủi ro cao thuộc phạm vi quản lý của Bộ. Thông tư chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, thay thế Thông tư số 16/2021/TT-BNNPTNT về danh mục sản phẩm, hàng hóa có khả năng gây mất an toàn.

Việc chuyển sang mô hình quản lý theo mức độ rủi ro được xem là bước thay đổi quan trọng trong công tác quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa lĩnh vực nông nghiệp. Thay vì áp dụng cơ chế quản lý đồng nhất đối với toàn bộ sản phẩm, quy định mới phân loại theo mức độ rủi ro, qua đó lựa chọn phương thức kiểm soát phù hợp, vừa bảo đảm an toàn, vừa giảm gánh nặng thủ tục hành chính cho doanh nghiệp.

Nhiều nhóm thức ăn chăn nuôi, thuốc thú y thuộc diện quản lý rủi ro trung bình

Theo Phụ lục I của Thông tư, lĩnh vực thức ăn chăn nuôi chiếm tỷ trọng lớn trong danh mục sản phẩm có mức độ rủi ro trung bình. Trong đó có thức ăn hỗn hợp hoàn chỉnh dành cho gia cầm, lợn, chó, mèo và các vật nuôi khác; thức ăn đậm đặc; thức ăn tinh hỗn hợp cho bê, bò thịt; thức ăn truyền thống; thức ăn bổ sung dạng đơn và dạng hỗn hợp; nguyên liệu thức ăn chăn nuôi cùng hàng loạt phụ gia, chế phẩm phục vụ sản xuất.

Danh mục cũng bao gồm nhiều nguyên liệu và phụ gia quan trọng đang được sử dụng phổ biến trong ngành như vitamin, axit amin tổng hợp, enzyme, men sống, nấm men bất hoạt, các loại khoáng chất, hóa chất vô cơ, hóa chất hữu cơ, phosphat dùng trong thức ăn chăn nuôi, tinh dầu thực vật, chất tạo màu, chất tạo mùi và nhiều phụ gia kỹ thuật khác. Đây là những nguyên liệu có vai trò quan trọng trong việc nâng cao giá trị dinh dưỡng, cải thiện khả năng tiêu hóa và hiệu quả sử dụng thức ăn của vật nuôi.

Theo Thông tư, các sản phẩm thức ăn chăn nuôi thuộc nhóm rủi ro trung bình phải được tổ chức, cá nhân tự công bố tiêu chuẩn áp dụng và thực hiện đánh giá sự phù hợp với quy chuẩn kỹ thuật quốc gia trước khi lưu thông trên thị trường.

Đối với thức ăn chăn nuôi, doanh nghiệp có thể thực hiện công bố hợp quy dựa trên kết quả chứng nhận của tổ chức chứng nhận được chỉ định hoặc được công nhận, hoặc tự đánh giá trên cơ sở kết quả thử nghiệm của tổ chức thử nghiệm được công nhận hoặc chỉ định theo quy định của pháp luật.

Về phương thức đánh giá, thức ăn chăn nuôi sản xuất trong nước áp dụng phương thức 5 theo quy định tại Thông tư số 14/2026/TT-BKHCN. Đáng chú ý, các cơ sở đã được cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất thức ăn chăn nuôi còn hiệu lực sẽ không phải đánh giá quá trình sản xuất khi áp dụng phương thức này. Đối với sản phẩm nhập khẩu, việc đánh giá sự phù hợp được thực hiện theo phương thức 7.

Bên cạnh thức ăn chăn nuôi, Thông tư cũng đưa nhiều nhóm thuốc thú y vào danh mục sản phẩm có mức độ rủi ro trung bình. Các sản phẩm thuốc thú y vẫn phải đáp ứng đầy đủ các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia tương ứng và thực hiện đánh giá sự phù hợp trước khi lưu hành theo quy định của pháp luật chuyên ngành.

Tăng tính chủ động của doanh nghiệp, hướng tới quản lý chất lượng hiện đại

Theo giới chuyên môn, việc chuyển từ cơ chế quản lý dựa trên “nhóm hàng hóa có khả năng gây mất an toàn” sang quản lý theo mức độ rủi ro phù hợp với xu hướng quản lý hiện đại đang được nhiều quốc gia áp dụng. Mức độ kiểm soát được xác định trên cơ sở nguy cơ của từng nhóm sản phẩm thay vì áp dụng một cơ chế quản lý giống nhau cho tất cả các loại hàng hóa.

Đối với doanh nghiệp sản xuất thức ăn chăn nuôi và thuốc thú y, quy định mới được kỳ vọng sẽ góp phần rút ngắn thời gian hoàn thiện hồ sơ, giảm chi phí tuân thủ và tạo thuận lợi trong quá trình đưa sản phẩm ra thị trường. Đặc biệt, việc không phải đánh giá lại quá trình sản xuất đối với các cơ sở đã có Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất còn hiệu lực sẽ giúp doanh nghiệp tiết kiệm đáng kể thời gian và nguồn lực.

Tuy nhiên, đi cùng với sự thông thoáng về thủ tục là yêu cầu cao hơn về trách nhiệm của doanh nghiệp. Việc được phép tự đánh giá hoặc tự công bố hợp quy không đồng nghĩa với việc nới lỏng quản lý. Doanh nghiệp phải chủ động kiểm soát chất lượng từ nguyên liệu đầu vào, quy trình sản xuất đến kiểm nghiệm sản phẩm; đồng thời chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của hồ sơ công bố và chất lượng sản phẩm lưu thông trên thị trường.

Thông tư cũng quy định rõ việc quản lý chất lượng các sản phẩm thuộc nhóm rủi ro trung bình phải tuân thủ Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa, các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia và các quy định chuyên ngành liên quan. Trong trường hợp mã số hồ sơ có sự khác biệt so với danh mục ban hành kèm theo Thông tư, việc xác định mã số sẽ thực hiện theo quy định của pháp luật hải quan, còn cơ quan quản lý sẽ căn cứ vào bản chất, thành phần và công dụng của sản phẩm để áp dụng biện pháp quản lý phù hợp.

Để bảo đảm quá trình chuyển đổi không ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh, Thông tư cũng đưa ra các quy định chuyển tiếp. Theo đó, các giấy chứng nhận hợp quy và thông báo tiếp nhận bản công bố hợp quy được cấp trước ngày 1/7/2026 vẫn tiếp tục có hiệu lực đến hết thời hạn ghi trên giấy chứng nhận. Các hồ sơ đăng ký chứng nhận hợp quy đã được tiếp nhận nhưng chưa hoàn thành trước thời điểm Thông tư có hiệu lực cũng sẽ tiếp tục được xử lý theo quy định hiện hành tại thời điểm tiếp nhận.

Việc áp dụng cơ chế quản lý dựa trên mức độ rủi ro được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với lĩnh vực thức ăn chăn nuôi và thuốc thú y, đồng thời thúc đẩy doanh nghiệp đầu tư nhiều hơn vào hệ thống quản lý chất lượng, tăng năng lực cạnh tranh và đáp ứng tốt hơn các yêu cầu của thị trường trong nước cũng như xuất khẩu.

Lan Hương