[Chăn nuôi Việt Nam] – Sáng ngày 24/4/2026, tại Hà Nội, hội thảo “Cập nhật một số quy định pháp luật và công nghệ mới trong phân tích, xét nghiệm thức ăn chăn nuôi và thuốc thú y” đã diễn ra thành công tốt đẹp.

Sự kiện được đồng tổ chức bởi Tạp chí Khoa học Kỹ thuật Chăn nuôi và Ban tổ chức Analytica Vietnam, với sự tham gia của hơn 100 đại biểu đến từ các Hội/Hiệp hội, doanh nghiệp thức ăn chăn nuôi, thuốc thú y, phụ gia thức ăn chăn nuôi…

Hội thảo đã mang tới những thông tin tổng quan tổng quan về ngành chăn nuôi Việt Nam; công nghệ mới về phân tích, thử nghiệm ngành thức ăn chăn nuôi, ứng dụng các kỹ thuật chẩn đoán phòng thí nghiệm trong kiểm soát và phòng, chống một số bệnh mới nổi và tái nổi trên lợn; tiến bộ mới về công nghệ sản xuất vaccine hiện nay; và giải pháp tự động hóa toàn diện, kiểm soát rủi ro độc tố nấm mốc… giúp phát triển bền vững ngành chăn nuôi Việt Nam.

Hội thảo nằm trong khuôn khổ triển lãm Annalytica Vietnam 2026 – nơi kết nối các chuyên gia, nhà khoa học và doanh nghiệp trong ngành chăn nuôi nói chung và lĩnh vực phân tích, thử nghiệm nói riêng.

Các đại biểu tham dự hội thảo

Bức tranh toàn cảnh và mục tiêu chuyển đổi số ngành chăn nuôi

Mở đầu chương trình, TS. Nguyễn Xuân Dương, Chủ tịch Hội Chăn nuôi Việt Nam, đã trình bày báo cáo tổng quan về thực trạng ngành. Với sự phát triển vượt bậc giai đoạn 2020-2025, ngành chăn nuôi Việt Nam đã đạt được những con số ấn tượng: tổng đàn lợn đạt khoảng 25,5 triệu con, đàn gia cầm hơn 558 triệu con. Sản lượng thịt các loại tăng 1,36 lần, đạt mức 8,62 triệu tấn vào năm 2025. Tuy nhiên, đi kèm với quy mô khổng lồ là những thách thức không nhỏ về chi phí thức ăn cao, áp lực môi trường và nguy cơ dịch bệnh luôn tiềm ẩn.

 TS. Nguyễn Xuân Dương, Chủ tịch Hội Chăn nuôi Việt Nam phát biểu khai mạc hội thảo

Theo TS. Nguyễn Xuân Dương, để ngành chăn nuôi tiến tới sự chuyên nghiệp và bền vững, việc ứng dụng khoa học kỹ thuật và chuyển đổi số là con đường tất yếu. Ông khẳng định: “Trong một thị trường toàn cầu hóa, năng lực phân tích và xét nghiệm không đơn thuần là công cụ kiểm soát, mà chính là hàng rào kỹ thuật và là tấm hộ chiếu để sản phẩm chăn nuôi Việt Nam vươn tầm quốc tế. Việc làm chủ công nghệ không chỉ nâng cao giá trị sản phẩm mà còn bảo vệ sức khỏe cộng đồng”.

Tối ưu chi phí và chuẩn hóa chất lượng bằng “phân tích xanh”

Tiếp nối trình tự hội thảo, TS. Lê Việt Phương, Giảng viên Bộ môn Dinh dưỡng Thức ăn chăn nuôi, Khoa Chăn nuôi, Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã đi sâu vào các phương pháp phân tích mới nhằm giải quyết bài toán cấp bách hiện nay: yêu cầu độ chính xác ngày càng tăng trong khi thời gian phân tích phải rút ngắn để đáp ứng tiến độ sản xuất tại các nhà máy.

TS. Lê Việt Phương đã giới thiệu các hệ thống hiện đại như sắc ký lỏng cao áp (HPLC) dùng để định tính và định lượng các thành phần hữu cơ phức tạp như axit amin, axit béo, vitamin và các nhóm kháng sinh bổ sung. Đặc biệt, hệ thống Quang phổ hấp thụ nguyên tử (AAS) đóng vai trò then chốt trong việc kiểm soát các kim loại nặng độc hại như Arsenic (As), Cadmium (Cd), Chì (Pb) và Thủy ngân (Hg) – những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn thực phẩm.

 TS. Lê Việt Phương, Giảng viên Bộ môn Dinh dưỡng Thức ăn chăn nuôi, Khoa Chăn nuôi, Học viện Nông nghiệp Việt Nam  trình bày về những công nghệ mới trong phân tích thức ăn chăn nuôi hiện nay

Điểm nhấn đáng chú ý nhất trong phần này là việc giới thiệu hệ thống định lượng protein thô theo phương pháp Dumas. So với phương pháp Kjeldahl truyền thống vốn mất từ 2-3 giờ và sử dụng nhiều hóa chất độc hại, phương pháp Dumas chỉ mất từ 3-5 phút/mẫu với độ chính xác và độ lặp lại lên tới 99,5%. Điều này không chỉ giúp tối ưu hóa chi phí vận hành phòng thí nghiệm mà còn giảm thiểu tối đa chất thải độc hại ra môi trường, hướng tới một nền “phân tích xanh”.

Tự chủ vaccine nội địa theo tiêu chuẩn toàn cầu

Trong phiên tham luận tiếp theo, Th.S Trần Văn Khánh, Phó TGĐ Công ty HANVET, đã làm rõ năng lực sản xuất vaccine thú y hiện nay – một lĩnh vực đòi hỏi hàm lượng chất xám và công nghệ cực cao. Hiện nay, các dây chuyền sản xuất đã đạt tiêu chuẩn GMP-WHO với hệ thống lên men hiện đại, giúp kiểm soát nồng độ kháng nguyên ở mức tối ưu.

Th.S Trần Văn Khánh chia sẻ về quy trình sản xuất các loại vaccine

Th.S Trần Văn Khánh chia sẻ sâu về quy trình sản xuất các loại vaccine nhược độc và vô hoạt. Điểm mạnh của vaccine nội địa chính là khả năng làm chủ các chủng virus thực địa đang lưu hành tại Việt Nam: “Tại HANVET, chúng tôi tập trung vào việc làm chủ các công nghệ tế bào và phôi trứng để đảm bảo vaccine không chỉ đạt độ tinh khiết cao mà còn có tính tương thích tốt nhất. Đặc biệt, với các công thức bổ trợ đông khô tối ưu, vaccine có độ ổn định rất cao, dễ dàng bảo quản ở điều kiện 2-8 độ C, phù hợp với hạ tầng logistics tại Việt Nam”.

Năng lực tự chủ này giúp ngành chăn nuôi giảm bớt sự phụ thuộc vào nguồn vaccine nhập khẩu, từ đó chủ động hơn trong việc xây dựng các chương trình tiêm chủng và kiểm soát dịch bệnh từ sớm, từ xa.

“Lá chắn” phòng thí nghiệm trong kiểm soát dịch bệnh và độc tố

Tiếp cận góc độ thú y lâm sàng, PGS.TS Lê Văn Phan (Khoa Thú y, Học viện Nông nghiệp Việt Nam) đã đưa ra một cái nhìn sắc sảo về vai trò của xét nghiệm trong việc đối phó với các bệnh truyền nhiễm mới nổi và tái nổi trên lợn như Dịch tả lợn Châu Phi (ASF), Tai xanh (PRRS) hay Dịch tiêu chảy cấp (PED).

PGS.TS Lê Văn Phan bàn luận về vai trò của xét nghiệm trong việc đối phó với các bệnh truyền nhiễm trên lợn

Ông nhấn mạnh rằng chẩn đoán phòng thí nghiệm chính là “cơ quan tình báo” của ngành thú y. Việc phát hiện sớm các tác nhân gây bệnh không chỉ giúp người chăn nuôi đưa ra quyết định xử lý kịp thời để tránh tổn thất hàng loạt, mà còn là cơ sở dữ liệu quan trọng để xây dựng bản đồ dịch tễ quốc gia. Ngoài ra, kỹ thuật kháng sinh đồ trong phòng thí nghiệm giúp lựa chọn đúng loại kháng sinh hiệu quả, từ đó giám sát và kiểm soát triệt để tình trạng kháng kháng sinh tại các trang trại – một vấn đề đang gây nhức nhối trên toàn cầu.

Nội dung kỹ thuật cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng là giải pháp kiểm soát độc tố nấm mốc (Mycotoxin) trong ngũ cốc. ThS. Huỳnh Hữu Phúc – Tổng Giám đốc Foss Vietnam đã giới thiệu hệ thống MycoFoss – một bước tiến vượt bậc trong việc tự động hóa kiểm soát rủi ro đầu vào.

 ThS. Huỳnh Hữu Phúc giới thiệu công nghệ mới – MycoFoss trong kiểm soát độc tố nấm mốc

MycoFoss cho phép đo và phân tích đồng thời 5 chỉ tiêu độc tố quan trọng nhất thường xuất hiện trong nguyên liệu thức ăn chăn nuôi. Khác với các phương pháp kiểm tra nhanh (LFD) hay ELISA truyền thống vốn đòi hỏi nhiều thao tác thủ công và dễ phát sinh sai số, MycoFoss ứng dụng công nghệ phân tích miễn dịch tự động hóa toàn diện. Kết quả kiểm định liên phòng thí nghiệm tại Vương quốc Anh cho thấy độ tin cậy và chính xác của MycoFoss cao hơn hẳn các phương pháp cũ, giúp doanh nghiệp loại bỏ các lô nguyên liệu kém chất lượng ngay từ cửa ngõ nhà máy, bảo vệ tuyệt đối sức khỏe đàn vật nuôi.

Tọa đàm: Hài hòa giữa quản lý, khoa học và thực tiễn sản xuất

Sau các bài báo cáo chuyên sâu, hội thảo chuyển sang phiên tọa đàm sôi nổi giữa các diễn giả và đại biểu tham dự. Các câu hỏi tập trung vào việc làm thế nào để phổ cập các công nghệ đắt tiền này đến với các doanh nghiệp vừa và nhỏ, cũng như sự cần thiết của việc chuẩn hóa các quy định pháp luật để phù hợp với tốc độ phát triển của công nghệ mới.

Phiên tọa đàm diễn ra sôi nổi, tranh luận về các vấn đề khoa học – công nghệ trong chăn nuôi

Các ý kiến đều thống nhất rằng: để ngành chăn nuôi thú y Việt Nam tiến xa, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa “Ba nhà”: Nhà quản lý (ban hành quy định, tiêu chuẩn) – Nhà khoa học (nghiên cứu, chuyển giao công nghệ) – Nhà doanh nghiệp (ứng dụng thực tế và đầu tư hạ tầng). Việc cập nhật liên tục quy định pháp luật song hành với đổi mới công nghệ là yếu tố sống còn để nông sản Việt Nam hòa nhập với các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường quốc tế.

Một số hình ảnh khác tại sự kiện:

TS. Nguyễn Ngọc Sơn, Tổng biên tập Tạp chí KHKT Chăn nuôi dẫn dắt chương trình hội thảo

Các đại biểu tham dự hội thảo chăm chú lắng nghe diễn giả trình bày

Các đại biểu tham dự hội thảo chụp ảnh lưu niệm

Hội thảo đã khẳng định tầm quan trọng không thể tách rời của khoa học công nghệ đối với sự phát triển bền vững của ngành chăn nuôi. Việc chuyển dịch từ các phương pháp thủ công sang tự động hóa, từ lệ thuộc ngoại nhập sang tự chủ công nghệ sinh học vaccine, và từ quản lý theo kinh nghiệm sang quản lý dựa trên dữ liệu phòng thí nghiệm chính là chìa khóa để ngành chăn nuôi Việt Nam vượt qua thách thức.

Sự thành công của hội thảo không chỉ nằm ở những thông tin kỹ thuật được trao đổi, mà còn ở việc khơi gợi tinh thần đổi mới sáng tạo trong cộng đồng doanh nghiệp và người chăn nuôi. Trong tương lai, khi khoa học thực sự hiện diện trong từng lô thức ăn, từng liều vaccine và từng kết quả xét nghiệm, ngành chăn nuôi Việt Nam sẽ tự tin khẳng định vị thế là một ngành kinh tế kỹ thuật hiện đại, minh bạch và an toàn thực phẩm.

Bài: Thùy Linh

Ảnh: Trần My