[Chăn nuôi Việt Nam] – Trước diễn biến phức tạp của dịch Cúm gia cầm với 28 ổ dịch đã được ghi nhận từ đầu năm 2026, Cục Chăn nuôi và Thú y đã ban hành văn bản số 2001/CNTY-DT đề nghị Sở Nông Nghiệp và Môi trường các tỉnh, thành phố khẩn trương triển khai đồng bộ các biện pháp phòng, chống và xử lý dịch bệnh, không để lây lan diện rộng và hạn chế tối đa nguy cơ lây sang người.

Cục Chăn nuôi và Thú y yêu cầu tăng cường phòng, chống dịch Cúm gia cầm trên toàn quốc

Tình hình dịch Cúm gia cầm diễn biến phức tạp

Theo báo cáo của các địa phương trên Hệ thống thông tin quản lý dịch bệnh động vật (VAHIS), từ đầu năm 2026 đến nay cả nước đã ghi nhận 28 ổ dịch Cúm gia cầm tại 27 xã thuộc 11 tỉnh, thành phố, làm chết và tiêu hủy 162.309 con gia cầm. Hiện nay, cả nước vẫn còn 6 tỉnh, gồm Ninh Bình, Thanh Hóa, An Giang, Quảng Trị, Điện Biên và Nghệ An đang có dịch Cúm gia cầm chưa qua 21 ngày.

Các cơ quan chuyên môn cảnh báo nguy cơ dịch cúm gia cầm tiếp tục gia tăng trong thời gian tới do số ổ dịch có xu hướng gia tăng so với cùng kỳ năm 2025. Bên cạnh đó, các kết quả giám sát chủ động vẫn phát vi rút Cúm A, trong đó có các mẫu dương tính với các chủng vi rút A/H5, N1, N6 nguy hiểm. Ngoài ra, tỷ lệ tiêm phòng chưa đồng đều giữa các địa phương, các hộ chăn nuôi nhỏ lẻ còn phổ biến, cùng điều kiện thời tiết bất thường và hoạt động vận chuyển, giết mổ gia cầm diễn ra thường xuyên cũng làm gia tăng nguy cơ lây lan dịch bệnh.

Cục Chăn nuôi và Thú y đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường các tỉnh, thành phố huy động toàn bộ nguồn lực để xử lý dứt điểm các ổ dịch hiện có, không để kéo dài hoặc phát sinh ổ dịch mới. Các địa phương phải tổ chức công bố dịch kịp thời, khoanh vùng, tiêu hủy gia cầm mắc bệnh, vệ sinh tiêu độc khử trùng theo đúng quy định, đồng thời xử lý nghiêm các hành vi giấu dịch, buôn bán hoặc giết mổ gia cầm bệnh.

Siết chặt các biện pháp kiểm soát và giám sát dịch bệnh

Các địa phương được yêu cầu rà soát tổng đàn gia cầm, đặc biệt là gia cầm nuôi nhỏ lẻ, đàn mới phát sinh, đàn chưa được tiêm phòng hoặc tiêm phòng chưa đầy đủ, tổ chức tiêm phòng vắc xin Cúm gia cầm bảo đảm đạt tỷ lệ trên 80% đàn gia cầm thuộc diện tiêm. Đồng thời tăng cường giám sát chủ động, lấy mẫu xét nghiệm tại ổ dịch, vùng nguy cơ cao, chợ buôn bán gia cầm sống, cơ sở giết mổ, đàn gia cầm có biểu hiện bất thường và các ổ dịch cũ nhằm kịp thời phát hiện vi rút gây bệnh để xử lý kịp thời.

Tăng cường tiêm phòng và giám sát dịch bệnh

Đối với các mẫu dương tính với vi rút Cúm gia cầm, nhất là mẫu dương tính Cúm gia cầm A/H5 hoặc ổ dịch có diễn biến bất thường, phối hợp với phòng thử nghiệm, Chi cục Chăn nuôi và Thú y vùng để xác định subtype, nhánh (calde) vi rút, giải trình tự gen khi cần thiết; gắn kết quả xét nghiệm, giải trình tự với thông tin ổ dịch, tình trạng tiêm phòng, nguồn gốc đàn, vận chuyển và điều tra dịch tễ để phục vụ chỉ đạo phòng, chống dịch.

Khi phát hiện ổ dịch Cúm gia cầm trên đàn vật nuôi cần thông báo kịp thời cho ngành Y tế, phối hợp triển khai giám sát, truyền thông nguy cơ và các biện pháp phòng lây truyền sang người theo cách tiếp cận Một Sức khỏe. Bên cạnh đó, các địa phương cần chủ động hướng dẫn chủ chăn nuôi, cơ sở chăn nuôi gia cầm thực hiện nghiêm các biện pháp chăn nuôi an toàn sinh học; thường xuyên vệ sinh, sát trùng bằng vôi bột, hóa chất để tiêu diệt mầm bệnh tại chuồng trại, khu vực chăn nuôi, điểm thu gom, phương tiện vận chuyển, cơ sở giết mổ, chợ buôn bán gia cầm; không nhập đàn, tái đàn khi chưa bảo đảm điều kiện an toàn dịch bệnh.

Cục Chăn nuôi và Thú y yêu cầu tăng cường kiểm tra, kiểm soát hoạt động vận chuyển, giết mổ và buôn bán gia cầm và sản phẩm gia cầm, đặc biệt là gia cầm không rõ nguồn gốc, nhập lậu qua biên giới. Các trường hợp vi phạm quy định an toàn thú y, an toàn thực phẩm sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định pháp luật.

Đẩy mạnh truyền thông về phòng, chống dịch Cúm gia cầm

Cục Chăn nuôi và Thú y nhấn mạnh việc tăng cường tuyên truyền đến người chăn nuôi và cộng đồng về nguy cơ dịch bệnh, sự nguy hiểm của dịch bệnh Cúm gia cầm, trách nhiệm khai báo dịch bệnh, không bán chạy gia cầm mắc bệnh, nghi mắc bệnh; các biện pháp bảo đảm vệ sinh trong chăn nuôi, giết mổ gia cầm, không sử dụng gia cầm, sản phẩm gia cầm không rõ nguồn gốc, sử dụng thịt gia cầm phải nấu chín, không ăn tiết canh,…các biện pháp phòng, chống dịch bệnh và các chế tài xử phạt khi vi phạm các quy định về phòng, chống dịch bệnh động vật.

Các địa phương được yêu cầu khẩn trương xây dựng, rà soát và triển khai kế hoạch phòng, chống dịch bệnh Cúm gia cầm của địa phương theo “Kế hoạch quốc gia phòng, chống các bệnh Cúm gia cầm, Lở mồm long móng và Dịch tả lợn Châu Phi, giai đoạn 2026 – 2030” được ban hành theo Quyết định số 779/QĐ-TTg ngày 02/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ; bảo đảm bố trí đủ kinh phí, nhân lực, vật tư, hóa chất, vắc xin để triển khai.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng sẽ thành lập các đoàn công tác kiểm tra, đôn đốc tại các địa bàn có nguy cơ cao nhằm kịp thời chấn chỉnh và nâng cao hiệu quả phòng chống dịch.

Lan Hương