[Chăn nuôi Việt Nam] – Vừa qua, tại Hà Nội, Hội Thú y Việt Nam phối hợp với Hội Chăn nuôi Việt Nam và Hiệp hội Thức ăn chăn nuôi Việt Nam đã tổ chức buổi tọa đàm thảo luận về dự thảo Thông tư phân loại sản phẩm, hàng hóa theo mức độ rủi ro. Tâm điểm của cuộc thảo luận là những quan ngại từ phía chuyên gia và doanh nghiệp khi Thuốc thú y (TTY) và Thức ăn bổ sung (TABS) bị đề xuất xếp vào nhóm “nguy cơ rủi ro cao”.

Toàn cảnh tọa đàm

Dự kiến phân loại sản phẩm, hàng hóa đối với lĩnh vực TACN, thuốc thú y và xử lý chất thải chăn nuôi thuộc 02 nhóm

Bộ NN&MT chuẩn bị ban hành Thông tư danh mục sản phẩm, hàng hóa theo mức độ rủi ro trung bình và rủi ro cao. Trước đó, cuối năm 2025, Cục Chăn nuôi và Thú y có công văn số 4101/CNTY-CSPC gửi Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường về việc: Đề xuất Danh mục sản phẩm, hàng hóa có mức độ rủi ro trung bình và mức độ rủi ro cao. Trong phần Phụ lục, Cục Chăn nuôi và Thú y đề xuất: Thức ăn bổ sung và Thuốc Thú y thuộc danh mục hàng hóa có mức độ rủi ro cao. Các sản phẩm như thức ăn truyền thống, thức ăn hỗn hợp hoàn chỉnh, thức ăn đậm đặc, sản phẩm xử lý chất thải chăn nuôi thuộc danh mục hàng hóa có mức độ rủi ro trung bình.

Đây là một nội dung tác động lớn đến hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, bởi theo quy định của pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa, nhóm hàng hóa rủi ro cao là nhóm sản phẩm phải chịu cơ chế quản lý chặt chẽ nhất, kéo theo nhiều yêu cầu về kiểm soát chất lượng, đánh giá phù hợp, thủ tục quản lý và chi phí tuân thủ.

Tại tọa đàm, TS. Nguyễn Thị Hương – Chủ tịch Hội Khoa học Kỹ thuật Thú y Việt Nam – bày tỏ sự bất ngờ trước đề xuất này. Bà kêu gọi cộng đồng doanh nghiệp cần phối hợp chặt chẽ với các Hội, Hiệp hội để đưa ra những phản biện khoa học, thực tiễn và thuyết phục nhất nhằm bảo vệ quyền lợi chính đáng, tránh việc áp đặt danh mục rủi ro cao thiếu chọn lọc.

Thức ăn bổ sung có thực sự “nguy cơ cao”?

TS. Ninh Thị Len – Phó Chủ tịch Hiệp hộiThức ăn chăn nuôi Việt Nam – chia sẻ, BộNN&MT đã thành lập ban soạn thảo để phânloại hàng hóa theo mức độ rủi ro, thực hiệntheo nguyên tắc tại Phụ lục của Nghị địnhsố 37/2026/NĐ-CP. Theo quy định, việc phânloại hàng hóa phải dựa trên báo cáo thuyếtminh và ý kiến của các Hội, Hiệp hội. Do đó,các đơn vị cần sát sao đồng hành cùng quátrình xây dựng Thông tư để bảo vệ nhómhàng hóa của mình.

Bà Len phân tích: “Tôi đã thử tính toán dựatrên các hệ số và chỉ số quy định tại Phụ lục.  Kết quả cho thấy TABS cùng lắm chỉ nằm ởmức rủi ro trung bình (từ 4,5 – 16 điểm), chưatới ngưỡng rủi ro cao (trên 16,5 điểm)”.

Theo Luật Chất lượng sản phẩm hàng hóa, nhóm rủi ro cao buộc phải đăng ký truy xuất nguồn gốc, hòa mạng dữ liệu quốc gia và công khai hệ thống. Từng lô hàng, lô sản xuất đều phải cập nhật dữ liệu. Bà Len lo ngại đa số doanh nghiệp TABS hiện nay chưa thể đáp ứng ngay yêu cầu này.

Đồng quan điểm, đại diện bộ phận pháp lý một doanh nghiệp thuốc thú y phân tích thêm: Truy xuất nguồn gốc là quy trình cực kỳ phức tạp từ khâu sản xuất, lưu thông đến nhập – xuất kho. Với những đơn vị có hàng trăm mã sản phẩm, việc dán tem và quản lý dữ liệu chi tiết nếu áp dụng ngay mà không có lộ trình sẽ gây ra gánh nặng vận hành khổng lồ.

Cần phân loại chi tiết và có lộ trình thích nghi

TS. Nguyễn Xuân Dương, Chủ tịch Hội Chăn nuôi Việt Nam nhận định, mặc dù quản lý chặt chẽ là cần thiết để ngăn chặn hàng kém chất lượng và tạo sự công bằng với hàng nhập khẩu, nhưng đối với TABS, việc xếp vào rủi ro cao là “không ổn”. Ông đề xuất cần phân loại chi tiết các nhóm chất (vitamin, axit amin, sunfat…) để xác định mức rủi ro dựa trên tính toán điểm minh bạch.

Ở góc nhìn tích cực hơn, PGS.TS Bùi Trần Anh Đào, Trưởng Khoa Thú y, Học Viện Nông nghiệp Việt Nam cho rằng, việc nâng cao tiêu chuẩn cũng là cơ hội để các doanh nghiệp uy tín khẳng định thương hiệu và đáp ứng chuẩn mực quốc tế. Ông dẫn chứng việc cấm kháng sinh trong thức ăn chăn nuôi đã thúc đẩy doanh nghiệp chuyển dịch sang sử dụng thảo dược, thay đổi công thức và tăng cường an toàn sinh học để đảm bảo miễn dịch tự nhiên cho vật nuôi.

Để việc phân loại hàng hóa là thuốc thú y và TABS đảm bảo lợi ích hài hòa, thì các Hội/ Hiệp hội, chuyên gia và nhất là các doanh nghiệp cần dành nhiều thời gian, công sức, trí tuệ cử chuyên gia đóng góp, tham gia ý kiến, lập luận có căn cứ khoa học rõ ràng trên tinh thần cầu thị, cởi mở. Cùng với đó, các cơ quan chức năng cũng cần lắng nghe nguyện vọng của cộng đồng doanh nghiệp, vì lợi ích và sự phát triển của ngành chăn nuôi Việt Nam trong kỷ nguyên mới.

Hà Ngân