[Chăn nuôi Việt Nam] – Ngày 08/6/2026, Cục Chăn nuôi và Thú y có số công văn 2020 /CNTY-DT về việc chủ động triển khai các biện pháp phòng, chống bệnh LMLM serotype A gửi: Sở Nông nghiệp và Môi trường, Cơ quan quản lý chuyên ngành chăn nuôi và thú y các tỉnh, thành phố.

Theo công văn, từ đầu tháng 6/2026 đến nay, hệ thống phòng xét nghiệm của Cục Chăn nuôi và Thú y đã phát hiện vi rút Lở mồm long móng (LMLM) serotype A trên gia súc tại các tỉnh Cao Bằng và Thái Nguyên; đây là type vi rút LMLM đã không xuất hiện tại nước ta từ năm 2018 và hiện đang tiếp tục được Cục Chăn nuôi và Thú y tiến hành điều tra dịch tễ, lấy mẫu bổ sung, giải trình tự gen và phân lập vi rút để làm rõ nguồn gốc, dòng vi rút và các mối liên hệ dịch tễ.

Hình ảnh mang tính chất minh họa

Để chủ động kiểm soát và ngăn chặn ổ dịch LMLM serotype A lây lan trên diện rộng, gây thiệt hại lớn cho ngành chăn nuôi gia súc, Cục Chăn nuôi và Thú y đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường các tỉnh, thành phố chỉ đạo, đôn đốc các đơn vị liên quan thực hiện một số nội dung như sau:

Đối với các địa phương đang có dịch LMLM serotype A

 Tham mưu Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chỉ đạo các cơ quan, lực lượng liên quan của địa phương triển khai ngay các biện pháp phòng, chống bệnh LMLM theo quy định của Luật Thú y, Thông tư số 07/2016/TT-BNNPTNT ngày 31/5/2016, đặc biệt tại Phụ lục 10 hướng dẫn phòng chống bệnh LMLM; Nghị quyết số 122/NQ-CP ngày 05/5/2026 của Chính phủ phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 4 năm 2026; Kế hoạch quốc gia phòng, chống bệnh Cúm gia cầm, Lở mồm long móng và Dịch tả lợn Châu Phi giai đoạn 2026-2030 ban hành kèm theo Quyết định số 779/QĐ-TTg ngày 02/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ và các văn bản chỉ đạo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, hướng dẫn của Cục Chăn nuôi và Thú y về phòng, chống bệnh LMLM nói chung và chủ động ngăn chặn, giám sát, ứng phó nguy cơ xâm nhiễm vi rút LMLM serotype SAT1 nói riêng. Việc áp dụng biện pháp phải đúng thẩm quyền, đúng phạm vi, có hồ sơ, biên bản và chịu trách nhiệm về hiệu quả khống chế dịch.

Tham mưu cấp có thẩm quyền thực hiện công bố dịch bệnh động vật theo quy định, trong đó xác định rõ vùng có dịch, vùng bị uy hiếp, vùng đệm và các biện pháp áp dụng tương ứng.

Khoanh vùng ổ dịch, vùng bị dịch uy hiếp, vùng đệm; tổ chức chốt kiểm dịch tạm thời, kiểm soát chặt chẽ việc vận chuyển, thu gom, buôn bán, giết mổ gia súc và sản phẩm gia súc cảm nhiễm theo quy định của pháp luật về thú y và hướng dẫn của cơ quan quản lý chuyên ngành thú y.

Tổ chức xử lý gia súc mắc bệnh, nghi mắc bệnh, động vật có kết quả xét nghiệm dương tính, sản phẩm động vật, chất thải, chất độn chuồng, dụng cụ chăn nuôi và khu vực có liên quan theo đúng quy định tại Phụ lục 10 Thông tư số 07/2016/TT-BNNPTNT và hướng dẫn của cơ quan thú y. Không để gia súc mắc bệnh, nghi mắc bệnh, dương tính với vi rút LMLM được giết mổ, tiêu thụ hoặc vận chuyển; việc tiêu hủy, xử lý bắt buộc phải có biên bản, hồ sơ, định mức hỗ trợ và giám sát theo quy định.

Tổ chức vệ sinh, tiêu độc, khử trùng hằng ngày tại ổ dịch, khu vực xung quanh ổ dịch, chợ, cơ sở giết mổ, phương tiện vận chuyển và các địa điểm có nguy cơ phát tán mầm bệnh.

Tăng cường công tác giám sát, phát hiện gia súc mắc mới, điều tra dịch tễ, truy xuất nguồn lây, truy vết gia súc, sản phẩm gia súc, phương tiện, con người và các yếu tố có liên quan nhằm xác định phạm vi nguy cơ và áp dụng biện pháp xử lý phù hợp.

Triển khai ngay tiêm phòng khẩn cấp, tiêm phòng bao vây tại ổ dịch, vùng bị dịch uy hiếp, vùng đệm và các địa bàn có nguy cơ cao bằng loại vắc xin phù hợp, trên cơ sở kết quả đánh giá tương đồng kháng nguyên, khả năng cung ứng và hướng dẫn chuyên môn của Cục Chăn nuôi và Thú y.

Tăng cường giám sát sau tiêm phòng, đánh giá tỷ lệ bao phủ, đánh giá đáp ứng miễn dịch, giám sát lưu hành vi rút trong quần thể đã tiêm và chưa tiêm, kịp thời điều chỉnh biện pháp chống dịch, sử dụng vắc xin và phạm vi ứng phó cho phù hợp với diễn biến thực tế.

Hướng dẫn người chăn nuôi thực hiện các biện pháp an toàn sinh học trong chăn nuôi.

Thực hiện thông tin tuyên truyền về bệnh LMLM và sự nguy hiểm của bệnh đối với chăn nuôi gia súc và các biện pháp phòng, chống bệnh.

Thành lập các Đoàn công tác kiểm tra, đôn đốc việc xử lý ổ dịch và chủ động phòng dịch tại các địa bàn chăn nuôi trọng điểm, nơi có nguy cơ cao xảy ra ổ dịch bệnh LMLM của địa phương.

Đối với các địa phương chưa xảy ra dịch bệnh LMLM serotype A

Tham mưu cấp có thẩm quyền chỉ đạo các cơ quan, lực lượng liên quan của địa phương triển khai ngay các biện pháp phòng, chống bệnh LMLM theo quy định của Luật Thú y, Thông tư số 07/2016/TT-BNNPTNT ngày 31/5/2016, đặc biệt tại Phụ lục 10 hướng dẫn phòng chống bệnh LMLM; Nghị quyết số 122/NQ-CP ngày 05/5/2026 của Chính phủ phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 4 năm 2026; Kế hoạch quốc gia phòng, chống bệnh Cúm gia cầm, Lở mồm long móng và Dịch tả lợn Châu Phi giai đoạn 2026-2030 ban hành kèm theo Quyết định số 779/QĐ-TTg ngày 02/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ và các văn bản chỉ đạo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, hướng dẫn của Cục Chăn nuôi và Thú y về phòng, chống bệnh LMLM.

Tăng cường kiểm vận chuyển động vật, sản phẩm động vật trên địa bàn 3 quản lý, vận chuyển qua biên giới, cửa khẩu, đường mòn, lối mở; kịp thời phát hiện, ngăn chặn việc vận chuyển trái phép gia súc, sản phẩm gia súc.

Tổ chức giám sát chủ động, giám sát dựa trên nguy cơ tại khu vực có nguy cơ cao, khu vực biên giới, chợ mua bán gia súc, điểm tập kết, cơ sở thu gom, cơ sở giết mổ, tuyến vận chuyển chính, đàn gia súc có nguy cơ cao và các địa điểm có yếu tố dịch tễ liên quan; kịp thời lấy mẫu xét nghiệm, định serotype, giải trình tự gen đối với các trường hợp nghi ngờ, ổ dịch bất thường hoặc mẫu có liên quan dịch tễ.

Xây dựng kế hoạch tiêm vắc xin phòng bệnh đối với chủng vi rút LMLM serotype A bằng loại vắc xin phù hợp, trên cơ sở kết quả đánh giá tương đồng kháng nguyên, khả năng cung ứng và hướng dẫn chuyên môn của Cục Chăn nuôi và Thú y; xây dựng kế hoạch giám sát sau tiêm phòng.

 Xây dựng kế hoạch huy động nguồn lực của địa phương trong trường hợp phát hiện ổ dịch bệnh LMLM; bố trí kinh phí, hóa chất khử trùng cho chính quyền cấp xã tổ chức triển khai có hiệu quả các biện pháp phòng, chống dịch bệnh LMLM tại cơ sở.

Tổ chức thông tin, truyền thông nguy cơ; hướng dẫn người chăn nuôi, cơ sở thu gom, vận chuyển, giết mổ, buôn bán động vật, sản phẩm động vật thực hiện nghiêm các biện pháp chăn nuôi an toàn sinh học, vệ sinh, khử trùng, tiêu độc, kiểm soát người và phương tiện ra vào cơ sở, không giấu dịch, không mua bán, vận chuyển, giết mổ gia súc mắc bệnh, nghi mắc bệnh và không vứt xác động vật ra môi trường.

 Thành lập các Đoàn công tác kiểm tra, đôn đốc triển khai các biện pháp chủ động phòng dịch tại địa phương.

 Báo cáo kịp thời, đầy đủ, chính xác tình hình dịch bệnh đến Cục Chăn nuôi và Thú y (Phòng Dịch tễ thú y theo địa chỉ email: dichte.dah@gmail.com) các trường hợp nghi ngờ mắc bệnh LMLM để kịp thời lấy mẫu xét nghiệm, xác định type vi rút và triển khai các biện pháp phòng, chống dịch phù hợp.

Tâm An