[Chăn nuôi Việt Nam] – Trước nguy cơ bệnh lở mồm long móng (LMLM) serotype SAT1 có thể xâm nhập vào Việt Nam, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị các địa phương khẩn trương triển khai đồng bộ các biện pháp kiểm soát, giám sát và ứng phó dịch bệnh theo chỉ đạo của Chính phủ.

Tăng cường các biện pháp kiểm soát, giám sát và ứng phó dịch bệnh LMLM serotype SAT1

Nguy cơ dịch bệnh LMLM serotype SAT1 gia tăng

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết theo thông tin từ Tổ chức Thú y thế giới, từ đầu năm 2025 đến nay, bệnh LMLM do virus serotype SAT1 đã diễn biến phức tạp tại nhiều khu vực như châu Phi, Trung Đông và châu Âu.

Đáng chú ý, trong tháng 4/2026, virus này đã xuất hiện tại một số tỉnh của Trung Quốc như Cam Túc và Tân Cương, làm gia tăng nguy cơ xâm nhiễm vào Việt Nam thông qua hoạt động vận chuyển, buôn bán gia súc và sản phẩm động vật qua biên giới. Hiện Việt Nam chưa ghi nhận sự xuất hiện của virus LMLM serotype SAT1 và cũng chưa có vaccine phòng bệnh đặc hiệu đối với chủng virus này.

Yêu cầu siết chặt kiểm soát vận chuyển, buôn bán, thu gom, giết mổ gia súc

Bộ yêu cầu các địa phương tăng cường kiểm soát chặt chẽ hoạt động vận chuyển, buôn bán, thu gom và giết mổ gia súc, đặc biệt tại khu vực biên giới, cửa khẩu, đường mòn, lối mở và các điểm trung chuyển.

Lực lượng Công an, Bộ đội Biên phòng, Hải quan, Quản lý thị trường và cơ quan thú y cần phối hợp kiểm tra, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các trường hợp vận chuyển động vật, sản phẩm động vật trái phép hoặc không rõ nguồn gốc. Các địa phương cũng cần chủ động lập danh sách theo dõi các đầu mối thường xuyên thu gom, vận chuyển và giết mổ có nguy cơ cao để tăng cường giám sát, kiểm tra, cảnh báo và xử lý kịp thời.

Tăng cường giám sát dịch tễ và phát hiện sớm

Bộ Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu tổ chức giám sát chủ động, giám sát bị động và giám sát dựa trên nguy cơ đối với bệnh LMLM tại các khu vực trọng điểm như biên giới, chợ gia súc, cơ sở chăn nuôi lớn và tuyến vận chuyển chính.

Khi phát hiện dấu hiệu nghi ngờ, địa phương phải tiến hành lấy mẫu, xét nghiệm, xác định serotype virus và truy vết nguồn lây kịp thời. Trường hợp phát hiện virus SAT1, phải kích hoạt ngay phương án ứng phó khẩn cấp và báo cáo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Cục Chăn nuôi và Thú y để được hướng dẫn xử lý, hỗ trợ chuyên môn tránh xảy ra tình trạng phát hiện muộn, báo cáo chậm, xử lý ổ dịch không kịp thời.  

Bảo đảm nguồn lực phòng, chống dịch

Các địa phương được yêu cầu chủ động rà soát, chuẩn bị đầy đủ kinh phí, nhân lực, vật tư, hóa chất, sinh phẩm, phương tiện lấy mẫu, tiêu hủy và chốt kiểm dịch tạm thời. Trường hợp yêu cầu phòng, chống dịch vượt quá khả năng, phải báo cáo cấp có thẩm quyền, Bộ Nông nghiệp và Môi trường để được phối hợp, tham mưu hỗ trợ.

Đẩy mạnh thông tin, tuyên truyền phòng dịch

Bộ đề nghị tăng cường truyền thông để nâng cao nhận thức người dân, doanh nghiệp về nguy cơ dịch bệnh LMLM serotype SAT1. Người dân được khuyến cáo không mua bán, vận chuyển gia súc không rõ nguồn gốc; không giấu dịch, không bán chạy gia súc mắc bệnh và phải thực hiện khai báo khi phát hiện dấu hiệu bất thường.

Khi phát hiện gia súc nghi mắc bệnh LMLM hoặc ổ dịch LMLM có yếu tố dịch tễ liên quan đến nguy cơ xâm nhiễm vi rút serotype SAT1, địa phương phải kích hoạt ngay quy trình xử lý theo nguyên tắc: phát hiện sớm, báo cáo nhanh, lấy mẫu kịp thời, xét nghiệm chính xác, khoanh vùng nhanh, xử lý triệt để, kiểm soát chặt vận chuyển, tiêu độc khử trùng liên tục, tiêm phòng bao vây phù hợp và báo cáo đúng quy định, cụ thể:

Kích hoạt hệ thống chỉ huy và xử lý ổ dịch

Ngay sau khi phát hiện ổ dịch nghi ngờ, chính quyền cấp xã phải báo cáo ngay cấp tỉnh và cơ quan thú y và các lực lượng liên quan để kiểm tra, xác minh và xử lý. Cơ quan quản lý chuyên ngành chăn nuôi và thú y cấp tỉnh là đầu mối chuyên môn, chịu trách nhiệm tham mưu điều tra dịch tễ, khoanh vùng, lấy mẫu và tổ chức ứng phó.

Khoanh vùng, kiểm soát và tiêu hủy

Trên cơ sở kết quả điều tra, địa phương phải xác định vùng dịch, vùng uy hiếp và vùng đệm, đồng thời lập chốt kiểm dịch tạm thời khi cần thiết để kiểm soát việc vận chuyển gia súc, sản phẩm gia súc cảm nhiễm ra, vào khu vực có dịch, khu vực có nguy cơ. Gia súc mắc bệnh hoặc nghi mắc bệnh phải được cách ly ngay, không để người dân giết mổ, buôn bán hoặc vận chuyển ra khỏi khu vực. Việc tiêu hủy động vật mắc bệnh, chết, nghi mắc bệnh hoặc có kết quả xét nghiệm dương tính phải được thực hiện theo quy định, đảm bảo không phát tán mầm bệnh ra môi trường.

Vệ sinh, tiêu độc và tiêm phòng

Các địa phương phải thực hiện tiêu độc khử trùng liên tục tại hộ chăn nuôi, cơ sở chăn nuôi, chuồng trại, chợ, điểm tập kết và khu vực có nguy cơ. Tiêm phòng khẩn cấp và tiêm phòng bao vây cho gia súc được triển khai khi có ổ dịch, sử dụng vaccine phù hợp theo hướng dẫn của cơ quan chuyên môn.

Triển khai tiêm phòng khẩn cấp và tiêm phòng bao vây cho gia súc 

Báo cáo và giám sát sau dịch 

Các địa phương phải thực hiện chế độ thông tin, báo cáo kịp thời tình hình dịch bệnh, kết quả xét nghiệm và biện pháp xử lý. Đồng thời, tăng cường giám sát sau tiêm phòng để đánh giá hiệu quả miễn dịch và điều chỉnh biện pháp phòng chống phù hợp.

Như vậy, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng đề nghị các địa phương khẩn trương triển khai đồng bộ các biện pháp nêu trên nhằm chủ động ngăn chặn nguy cơ xâm nhiễm và lây lan dịch bệnh LMLM serotype SAT1, bảo đảm an toàn cho ngành chăn nuôi trong nước.

Lan Hương